Language

ENहिગુ
Scripture Library

Devi Bhagavata Purana · Chapter 8.15

8.15.1

bhuvanakośavarṇane sūryagativarṇanam
śrīnārāyaṇa uvāca
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi bhānorgamanamuttamam /
śīghramandādigatibhistrividhaṃ gamanaṃ raveḥ

8.15.2

sarvagrahāṇāṃ trīṇyeva sthānāni surasattama /
sthānaṃ jārad‍gavaṃ madhyaṃ tathairāvatamuttaram

8.15.3

vaiśvānaraṃ dakṣiṇato nirdiṣṭamiti tattvataḥ /
aśvinī kṛttikā yāmyā nāgavīthīti śabditā

8.15.4

rohiṇyārdrā mṛgaśiro gajavīthyabhidhīyate /
puṣyāśleṣā tathā''dityā vīthī cairāvatī smṛtā

8.15.5

etāstu vīthayastisra uttaro mārga ucyate /
tathā dve cāpi phalgunyau maghā caivārṣabhī matā

8.15.6

hastaścitrā tathā svātī govīthīti tu śabditā /
jyeṣṭhā viśākhānurādhā vīthī jārad‍gavī matā

8.15.7

etāstu vīthayastisro madhyamo mārga ucyate /
mūlāṣāḍhottarāṣāḍhā ajavīthyabhiśabditā

8.15.8

śravaṇaṃ ca dhaniṣṭhā ca mārgī śatabhiṣak tathā /
vaiśvānarī bhādrapade revatī caiva kīrtitā

8.15.9

etāstu vīthayastisro dakṣiṇo mārga ucyate /
uttarāyaṇamāsādya yugākṣāntarnibaddhayoḥ

8.15.10

karṣaṇaṃ pāśayorvāyubaddhayo rohaṇaṃ smṛtam /
tadābhyantaragānmaṇḍalādrathasya gaterbhavet

8.15.11

māndyaṃ divasavṛddhiśca jāyate surasattama /
rātrihrāsaśca bhavati saumyāyanakramo hyayam

8.15.12

dakṣiṇāyanake pāśe preraṇādavarohaṇam /
bahirmaṇḍalaveśena gatiśaighryaṃ tadā bhavet

8.15.13

tadā dinālpatā rātrivṛddhiśca parikīrtitā /
vaiṣuve pāśasāmyāttu samāvasthānato raveḥ

8.15.14

madhyamaṇḍalaveśaśca sāmyaṃ rātridinādike /
ākṛṣyete yadā tau tu dhruveṇa samadhiṣṭhitau

8.15.15

tadābhyantarataḥ sūryo bhramate maṇḍalāni ca /
dhruveṇa mucyamānena punā raśmiyugena tu

8.15.16

tathaiva bāhyataḥ sūryo bhramate maṇḍalāni ca /
tasminmerau pūrvabhāge puryaindrī devadhānikā

8.15.17

dakṣiṇe vai saṃyamanī nāma yāmyā mahāpurī /
paścānnimlocanī nāma vāruṇī vai mahāpurī

8.15.18

taduttare purī saumyā proktā nāma vibhāvarī /
aindrapuryāṃ raveḥ prokta udayo brahmavādibhiḥ

8.15.19

saṃyamanyāṃ ca madhyāhne nimlocanyāṃ nimīlanam /
vibhāvaryāṃ niśīthaḥ syāttigmāṃśoḥ surapūjitaḥ

8.15.20

pravṛtteśca nimittāni bhūtānāṃ tāni sarvaśaḥ /
meroścaturdiśaṃ bhānoḥ kīrtitāni mayā mune

8.15.21

merusthānāṃ sadā madhyaṃ gata eva vibhāti hi /
savyaṃ gacchandakṣiṇena karoti svarṇaparvatam

8.15.22

udayāstamaye caiva sarvakālaṃ tu sammukhe /
diśāsvaśeṣāsu tathā surarṣe vidiśāsu ca

8.15.23

yairyatra dṛśyate bhāsvānsa teṣāmudayaḥ smṛtaḥ /
tirobhāvaṃ ca yatraiti tatraivāstamanaṃ raveḥ

8.15.24

naivāstamanamarkasya nodayaḥ sarvadā sataḥ /
udayāstamanākhyaṃ hi darśanādarśanaṃ raveḥ

8.15.25

śakrādīnāṃ pure tiṣṭhanspṛśatyeṣa puratrayam /
vikarṇau dvau vikarṇasthastrīnkoṇāndve pure tathā

8.15.26

sarveṣāṃ dvīpavarṣāṇāṃ meruruttarataḥ sthitaḥ /
yairyatra dṛśyate bhānuḥ saiva prācīti cocyate

8.15.27

tadvāmabhāgato merurvartateti vinirṇayaḥ /
yadi caindryāḥ pracalate ghaṭikā daśapañcabhiḥ

8.15.28

yāmyāṃ tadā yojanānāṃ sapādaṃ koṭiyugmakam /
sārdhadvādaśalakṣāṇi pañcanetrasahasrakam

8.15.29

prakrāmati sahasrāṃśuḥ kālamārgapradarśakaḥ /
evaṃ tato vāruṇīṃ ca saumyāmaindrīṃ sahasradṛk

8.15.30

paryeti kālacakrātmā dyumaṇiḥ kālabuddhaye /
tathā cānye grahāḥ somādayo ye digvicāriṇaḥ

8.15.31

nakṣatraiḥ saha codyanti saha cāstaṃ vrajanti te /
evaṃ muhūrtena ratho bhānoraṣṭaśatādhikam

8.15.32

yojanānāṃ catustriṃśallakṣāṇi bhramati prabhuḥ /
trayīmayaścaturdikṣu purīṣu ca samīraṇāt

8.15.33

pravahākhyātsadā kālacakraṃ paryeti bhānumān /
yasya cakraṃ rathasyaikaṃ dvādaśāraṃ trinābhikam

8.15.34

ṣaṇnemi kavayastaṃ ca vatsarātmakamūcire /
merumūrdhani tasyākṣo mānasottaraparvate

8.15.36

kṛtetaravibhāgo yaḥ protaṃ tatra rathāṅgakam /
tailakārakayantreṇa cakrasāmyaṃ paribhraman / ३५ //
mānasottaranāmnīha girau paryeti cāṃśumān /
tasminnakṣe kṛtaṃ mūlaṃ dvitīyo'kṣo dhruve kṛtaḥ

8.15.37

turyamānena tailasya yantrākṣavaditīritaḥ /
kṛtoparitano bhāgaḥ sūryasya jagatāṃ pateḥ

8.15.38

rathanīḍastu ṣaṭ‌triṃśallakṣayojanamāyataḥ /
tatturyabhāgataḥ so'yaṃ pariṇāhena kīrtitaḥ

8.15.39

tāvānarkarathasyātra yugastasminhayāḥ śubhāḥ /
saptacchando'bhidhānāśca sūrasūtena yojitāḥ

8.15.40

vahanti devamādityaṃ lokānāṃ sukhahetave /
purastātsavituḥ sūto'ruṇaḥ paścānniyojitaḥ

8.15.41

sautye karmaṇi saṃyukto vartate garuḍāgrajaḥ /
tathaiva bālakhilyākhyā ṛṣayo'ṅguṣṭhaparvakāḥ

8.15.42

pramāṇena parikhyātāḥ ṣaṣṭisāhasrasaṃkhyakāḥ /
stuvanti purataḥ sūryaṃ sūktavākyaiḥ suśobhanaiḥ

8.15.43

tathā cānye ca ṛṣayo gandharvā apsaroragāḥ /
grāmaṇyo yātudhānāśca devāḥ sarve pareśvaram

8.15.44

ekaikaśaḥ sapta sapta māsi māsi virocanam /
sārdhalakṣottaraṃ koṭinavakaṃ bhūmimaṇḍalam

8.15.45

dvisahasraṃ yojanānāṃ sa gavyūtyuttaraṃ kṣaṇāt /
paryeti devadeveśo viśvavyāpī nirantaram

8.15.15

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāmaṣṭamaskandhe
bhuvanakośavarṇane sūryagativarṇanaṃ nāma pañcadaśo'dhyāyaḥ

Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc