Devi Bhagavata Purana · Chapter 8.14

sūryagativarṇanam
nārāyaṇa uvāca
tataḥ parastādacalo lokāloketi nāmakaḥ /
antarāle ca lokālokayoryaḥ parikalpitaḥ

yāvadasti ca devarṣe hyantaraṃ mānasottarāt /
sumerostāvatī śuddhā kāñcanī bhūmirasti hi

darpaṇodaratulyā sā sarvaprāṇivivarjitā /
yasyāṃ padārthaḥ prahito na kiñcitpratyudīyate

ataḥ sarvaprāṇisaṅgharahitā sā ca nārada /
lokāloka iti vyākhyā yadatra parikalpitā

lokālokāntare cāsya vartate sarvadā sthitiḥ /
īśvareṇa sa lokānāṃ trayāṇāmantagaḥ kṛtaḥ

sūryādīnāṃ dhruvāntānāṃ raśmayo yadvaśādiha /
arvācīnāśca trīm̐llokānātanvānāḥ kadāpi hi

parācīnatvabhājo hi na bhavanti ca nārada /
tāvadunnahanāyāmaḥ parvatendro mahodayaḥ

etāvām̐llokavinyāso'yaṃ saṃsthāmānalakṣaṇaiḥ /
kavibhiḥ sa tu pañcāśatkoṭibhirgaṇitasya ca

bhūgolasya caturthāṃśo lokālokācalo mune /
tasyopari caturdikṣu brahmaṇā cātmayoninā

niveśitā diggajā ye tannāmāni nibodhata /
ṛṣabhaḥ puṣpacūḍo'tha vāmano'thāparājitaḥ

ete samastalokasya sthitihetava īritāḥ /
teṣāṃ ca svavibhūtīnāṃ bahuvīryopabṛṃhaṇam

viśuddhasattvaṃ caiśvaryaṃ vardhayanbhagavān hariḥ /
āste siddhyaṣṭakopeto viṣvaksenādisaṃvṛtaḥ

nijāyudhaiḥ parivṛto bhujadaṇḍaiḥ samantataḥ /
āste sakalalokasya svastaye parameśvaraḥ

ākalpamevaṃ veṣaṃ sa gato viṣṇuḥ sanātanaḥ /
svamāyāracitasyāsya gopīthāyātmasādhanaḥ

yo'ntarvistāra etena hyalokaparimāṇakam /
vyākhyātaṃ yad‌bahirlokālokācala itīraṇāt

tataḥ parastādyogeśagatiṃ śuddhā vadanti hi /
aṇḍamadhyagataḥ sūryo dyāvābhūmyoryadantaram

sūryāṇḍagolayormadhye koṭyaḥ syuḥ pañcaviṃśatiḥ /
mṛte'ṇḍa eṣa etasmiñjāto mārtaṇḍaśabdabhāk

hiraṇyagarbha iti yaddhiraṇyāṇḍasamud‍bhavaḥ /
sūryeṇa hi vibhajyante diśaḥ khaṃ dyaurmahībhidā

svargāpavargau narakā rasaukāṃsi ca sarvaśaḥ /
devatiryaṅ‍manuṣyāṇāṃ sarīsṛpasavīrudhām

sarvajīvanikāyānāṃ sūrya ātmā dṛgīśvaraḥ /
etāvānbhūmaṇḍalasya sanniveśa udāhṛtaḥ

etena hi divo mānaṃ varṇayanti ca tadvidaḥ /
dvidalānāṃ ca niṣpāvādīnāṃ ca dalayoryathā

antareṇa tayorantarikṣaṃ tadubhayasandhitam /
yanmadhyagaśca bhagavān bhānurvai tapatāṃ varaḥ

ātapena trilokaṃ ca pratapatyeva bhāsayan /
uttarāyaṇamāsādya gatimāndyaṃ vitanvate

ārohaṇasthānamasau gatvāho dairdhyamācaret /
dakṣiṇāyanamāsādya gatiśaighryaṃ vitanvate

avarohasthānamasau gacchanhrasvaṃ dinaṃ caret /
viṣuvatsaṃjñamāsādya gatisāmyaṃ vitanvate

samasthānamathāsādya dinasāmyaṃ karoti ca /
yadā ca meṣatulayoḥ sañcareddhi divākaraḥ

samānāni tvahorātrāṇyātanoti trayīmayaḥ /
vṛṣādipañcasu yadā rāśiṣvarko virocate

tadāhāni ca vardhante rātrayo'pi hrasanti ca /
vṛścikādiṣu sūryo hi yadā sañcarate raviḥ

tadāpīmānyahorātrāṇi bhavanti viparyayāt

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāmaṣṭamaskandhe
sūryagativarṇanaṃ nāma caturdaśo'dhyāyaḥ