Devi Bhagavata Purana · Chapter 8.11
bhuvanakośavarṇane bhāratavarṣavarṇanam
śrīnārāyaṇa uvāca
bhāratākhye ca varṣe'sminnahamādijapūruṣaḥ /
tiṣṭhāmi bhavatā caiva stavanaṃ kriyate'niśam
nārada uvāca
ॐ namo bhagavate upaśamaśīlāyoparatānātmyāya
namo'kiñcanavittāya ṛṣiṛṣabhāya naranārāyaṇāya
paramahaṃsaparamagurave ātmārāmādhipataye namo nama iti /
kartāsya sargādiṣu yo na badhyate
na hanyate dehagato'pi daihikaiḥ /
draṣṭurna dṛśyasya guṇairvidūṣyate
tasmai namo'saktaviviktasākṣiṇe
idaṃ hi yogeśvarayoganaipuṇaṃ
hiraṇyagarbho bhagavāñjagāda yat /
yadantakāle tvayi nirguṇe mano
bhaktyā dadhītojjhitaduṣkalevaraḥ
yathaihikāmuṣmikakāmalampaṭaḥ
suteṣu dāreṣu dhaneṣu cintayan /
śaṅketa vidvān kukalevarātyayā-
dyastasya yatnaḥ śrama eva kevalam
tannaḥ prabho tvaṃ kukalevarārpitāṃ
tvaṃ māyayāhaṃ mamatāmadhokṣaja /
bhindyāma yenāśu vayaṃ sudurbhidāṃ
vidhehi yogaṃ tvayi naḥ svabhāvajam
evaṃ stauti sadā devaṃ nārāyaṇamanāmayam /
nārado muniśārdūlaḥ prajñātākhilasāradṛk
asmin vai bhārate varṣe saricchailāstu santi hi /
tānpravakṣyāmi devarṣe śṛṇuṣvaikāgramānasaḥ
malayo maṅgalaprastho mainākaśca trikūṭakaḥ /
ṛṣabhaḥ kūṭakaḥ kollaḥ sahyo devagiristathā
ṛṣyamūkaśca śrīśailo vyaṅkaṭādrirmahendrakaḥ /
vāridhāraśca vindhyaśca muktimānṛkṣaparvataḥ
pāriyātrastathā droṇaścitrakūṭagiristathā /
govardhano raivatakaḥ kakubho nīlaparvataḥ
gauramukhaścendrakīlo giriḥ kāmagiristathā /
ete cānye'pyasaṃkhyātā girayo bahupuṇyadāḥ
etadutpannasaritaḥ śataśo'tha sahasraśaḥ /
pānāvagāhanasnānadarśanotkīrtanairapi
nāśayanti ca pāpāni trividhāni śarīriṇām /
tāmraparṇī candravaśā kṛtamālā vaṭodakā
vaihāyasī ca kāverī veṇā caiva payasvinī /
tuṅgabhadrā kṛṣṇaveṇā śarkarāvartakā tathā
godāvarī bhīmarathī nirvindhyā ca payoṣṇikā /
tāpī revā ca surasā narmadā ca sarasvatī
carmaṇvatī ca sindhuśca andhaśoṇau mahānadau /
ṛṣikulyā trisāmā ca vedasmṛtirmahānadī
kauśikī yamunā caiva mandākinī dṛṣadvatī /
gomatī sarayū rodhavatī saptavatī tathā
suṣomā ca śatadruśca candrabhāgā marudvṛdhā /
vitastā ca asiknī ca viśvā ceti prakīrtitāḥ
asminvarṣe labdhajanmapuruṣaiḥ svasvakarmabhiḥ /
śuklalohitakṛṣṇākhyairdivyamānuṣanārakāḥ
bhavanti vividhā bhogāḥ sarveṣāṃ ca nivāsinām /
yathā varṇavidhānenāpavargo bhavati sphuṭam
etadeva ca varṣasya prādhānyaṃ kāryasiddhitaḥ /
vadanti munayo vedavādinaḥ svargavāsinaḥ
aho amīṣāṃ kimakāri śobhanaṃ
prasanna eṣāṃ sviduta svayaṃ hariḥ /
yairjanma labdhaṃ nṛṣu bhāratājire
mukundasevaupayikaṃ spṛhā hi naḥ
kiṃ duṣkarairnaḥ kratubhistapovratai-
rdānādibhirvā dyujayena phalgunā /
na yatra nārāyaṇapadapaṅkaja-
smṛtiḥ pramuṣṭātiśayendriyotsavāt
kalpāyuṣāṃ sthānajayātpunarbhavā-
tkṣaṇāyuṣāṃ bhāratabhūjayo varam /
kṣaṇena martyena kṛtaṃ manasvinaḥ
saṃnyasya saṃyāntyabhayaṃ padaṃ hareḥ
na yatra vaikuṇṭhakathāsudhāpagā
na sādhavo bhāgavatāstadāśrayāḥ /
na yatra yajñeśamakhā mahotsavāḥ
sureśaloko'pi na vai sa sevyatām
prāptā nṛjātiṃ tviha ye ca jantavo
jñānakriyādravyakalāpasambhṛtām /
na vai yateranna punarbhavāya te
bhūyo vanaukā iva yānti bandhanam
yaiḥ śraddhayā barhiṣi bhāgaśo havi-
rniruptamiṣṭaṃ vidhimantravastutaḥ /
ekaḥ pṛthaṅnāmabhirāhuto mudā
gṛhṇāti pūrṇaḥ svayamāśiṣāṃ prabhuḥ
satyaṃ diśatyarthitamarthito nṛṇāṃ
naivārthado yatpunararthitā yataḥ /
svayaṃ vidhatte bhajatāmanicchatā-
micchāpidhānaṃ nijapādapallavam
(yadyatra naḥ svargasukhāvaśeṣitaṃ
sviṣṭasya pūrtasya kṛtasya śobhanam /
tenābjanābhe smṛtimajjanma naḥ syā-
dvarṣe harirbhajatāṃ śaṃ tanoti //)
śrīnārāyaṇa uvāca
evaṃ svargagatā devāḥ siddhāśca paramarṣayaḥ /
pravadanti ca māhātmyaṃ bhāratasya suśobhanam
jambudvīpasya cāṣṭau hi upadvīpāḥ smṛtāḥ pare /
hayamārgānviśodhadbhiḥ sāgaraiḥ parikalpitāḥ
svarṇaprasthaścandraśukra āvartanaramāṇakau /
mandaropākhyahariṇaḥ pāñcajanyastathaiva ca
siṃhalaścaiva laṅketi upadvīpāṣṭakaṃ smṛtam /
jambudvīpasya mānaṃ hi kīrtitaṃ vistareṇa ca
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi plakṣādidvīpaṣaṭkakam
iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāmaṣṭamaskandhe
bhuvanakośavarṇane bhāratavarṣavarṇanaṃ nāmaikādaśo'dhyāyaḥ
Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0