Devi Bhagavata Purana · Chapter 7.4
aśvinīkumārayoḥ sukanyāṃ prati bodhavacanavarṇanam
vyāsa uvāca -
gate rājani sā bālā patisevāparāyaṇā /
babhūva ca tathāgnīnāṃ sevane dharmatatparā
phalānyādāya svādūni mūlāni vividhāni ca /
dadau sā munaye bālā patisevāparāyaṇā
patiṃ taptodakenāśu snāpayitvā mṛgatvacā /
pariveṣṭya śubhāyāṃ tu bṛsyāṃ sthāpitavatyapi
tilān yavakuśānagre parikalpya kamaṇḍalum /
tamuvāca nityakarma kuruṣva munisattama
tamutthāpya kare kṛtvā samāpte nityakarmaṇi /
bṛsyāṃ vā saṃstare bālā bhartāraṃ saṃnyaveśayat
paścādānīya pakvāni phalāni ca nṛpātmajā /
bhojayāmāsa cyavanaṃ nīvārānnaṃ susaṃskṛtam
bhuktavantaṃ patiṃ tṛptaṃ dattvācamanamādarāt /
paścācca pūgaṃ patrāṇi dadau cādarasaṃyutā
gṛhītamukhavāsaṃ taṃ saṃveśya ca śubhāsane /
gṛhītvā''jñāṃ śarīrasya cakāra sādhanaṃ tataḥ
phalāhāraṃ svayaṃ kṛtvā punargatvā ca sannidhau /
provāca praṇayopetā kimājñāpayase prabho
pādasaṃvāhanaṃ te'dya karomi yadi manyase /
evaṃ sevāparā nityaṃ babhūva patitatparā
sāyaṃ homāvasāne sā phalānyāhṛtya sundarī /
arpayāmāsa munaye svādūni ca mṛdūni ca
tataḥ śeṣāṇi bubhuje premayuktā tadājñayā /
susparśāstaraṇaṃ kṛtvā śāyayāmāsa taṃ mudā
supte sukhaṃ priye kāntā padasaṃvāhanaṃ tadā /
cakāra pṛcchatī dharmaṃ kulastrīṇāṃ kṛśodarī
pādasaṃvāhanaṃ kṛtvā niśi bhaktiparāyaṇā /
nidritaṃ ca muniṃ jñātvā suṣvāpa caraṇāntike
śucau pratiṣṭhitaṃ vīkṣya tālavṛntena bhāminī /
kurvāṇā śītalaṃ vāyuṃ siṣeve svapatiṃ tadā
hemante kāṣṭhasambhāraṃ kṛtvāgnijvalanaṃ puraḥ /
sthāpayitvā tathāpṛcchatsukhaṃ te'stīti cāsakṛt
brāhme muhūrte cotthāya jalaṃ pātraṃ ca mṛttikām /
samarpayitvā śaucārthaṃ samutthāpya patiṃ priyā
sthānāddūre ca saṃsthāpya dūraṃ gatvā sthirābhavat /
kṛtaśaucaṃ patiṃ jñātvā gatvā jagrāha taṃ punaḥ
ānīyāśramamavyagrā copaveśyāsane śubhe /
mṛjjalābhyāṃ ca prakṣālya pādāvasya yathāvidhi
dattvā''camanapātraṃ tu dantadhāvanamāharat /
samarpya dantakāṣṭhaṃ ca yathoktaṃ nṛpanandinī
cakāroṣṇaṃ jalaṃ śuddhaṃ samānītaṃ supāvanam /
snānārthaṃ jalamāhṛtya papraccha praṇayānvitā
kimājñāpayase brahman kṛtaṃ vai dantadhāvanam /
uṣṇodakaṃ susampannaṃ kuru snānaṃ samantrakam
vartate homakālo'yaṃ sandhyā pūrvā pravartate /
vidhivadhavanaṃ kṛtvā devatāpūjanaṃ kuru
evaṃ kanyā patiṃ labdhvā tapasvinamaninditā /
nityaṃ paryacaratprītyā tapasā niyamena ca
agnīnāmatithīnāṃ ca śuśrūṣāṃ kurvatī sadā /
ārādhayāmāsa mudā cyavanaṃ sā śubhānanā
kasmiṃścidatha kāle tu ravijāvaśvināvubhau /
cyavanasyāśramābhyāśe krīḍamānau samagatau
jale snātvā tu tāṃ kanyāṃ nivṛttāṃ svāśramaṃ prati /
gacchantīṃ cārusarvāṅgīṃ raviputrāvapaśyatām
tāṃ dṛṣṭvā devakanyābhāṃ gatvā cāntikamādarāt /
ūcatuḥ samabhidrutya nāsatyāvatimohitau
kṣaṇaṃ tiṣṭha varārohe praṣṭuṃ tvāṃ gajagāmini /
āvāṃ devasutau prāptau brūhi satyaṃ śucismite
putrī kasya patiḥ kaste kathamudyānamāgatā /
ekākinī taḍāge'smin snānārthaṃ cārulocane
dvitīyā śrīrivābhāsi kāntyā kamalalocane /
icchāmastu vayaṃ jñātuṃ tattvamākhyāhi śobhane
komalau caraṇau kānte sthitau bhūmāvanāvṛtau /
hṛdāye kurutaḥ pīḍāṃ calantau calalocane
vimānārhāsi tanvaṅgi kathaṃ padbhyāṃ vrajasyadaḥ /
anāvṛtātra vipine kimarthaṃ gamanaṃ tava
dāsīśatasamāyuktā kathaṃ ca tvaṃ vinirgatā /
rājaputryapsarā vāsi vada satyaṃ varānane
dhanyā mātā yato jātā dhanyo'sau janakastava /
vaktuṃ tvāṃ naiva śaktau ca bharturbhāgyaṃ tavānaghe
devalikādhikā bhūmiriyaṃ caiva sulocane /
pracalaṃścaraṇaste'dya sampāvayati bhūtalam
saubhāgyāśca mṛgāḥ kāmaṃ ye tvāṃ paśyanti vai vane /
ye cānye pakṣiṇaḥ sarve bhūriyaṃ cātipāvanā
stutyālaṃ tava cātyarthaṃ satyaṃ brūhi sulocane /
pitā kaste patiḥ kvāsau draṣṭumicchāsti sādaram
vyāsa uvāca -
tayoriti vacaḥ śrutvā rājakanyātisundarī /
tāvuvāca trapākrāntā devaputrī nṛpātmajā
śaryātitanayāṃ māṃ vāṃ vittaṃ bhāryāṃ muneriha /
cyavanasya satīṃ kāntāṃ pitrā dattāṃ yadṛcchayā
patirandho'sti me devau vṛddhaścātīva tāpasaḥ /
tasya sevāmahorātraṃ karomi prītimānasā
kau yuvāṃ kimihāyātau patistiṣṭhati cāśrame /
tatrāgatya prakurutamāśramaṃ cādya pāvanam
tadākarṇya vaco dasrāvūcatustāṃ narādhipa /
kathaṃ tvamapi kalyāṇi pitā dattā tapasvine
bhrājase'sminvanoddeśe vidyutsaudāminī yathā /
na deveṣvapi tulyā hi tava dṛṣṭāsti bhāmini
tvaṃ divyāmbarayogyāsi śobhase nājinairvṛtā /
sarvābharaṇasaṃyuktā nīlālakavarūthinī
aho vidherduṣkalitaṃ viceṣṭitaṃ
yadatra rambhoru vane viṣīdasi /
viśālanetre'ndhamimaṃ patiṃ priye
muniṃ samāsādya jarāturaṃ bhṛśam
vṛthā vratastena bhṛśaṃ na śobhase
navaṃ vayaḥ prāpya sunṛtyapaṇḍite /
manobhavenāśu śarāḥ susandhitāḥ
patanti kasminpatirīdṛśastava
tvamandhabhāryā navayauvanānvitā
kṛtāsi dhātrā nanu mandabuddhinā /
na cainamarhasyasitāyatekṣaṇe
patiṃ tvamanyaṃ kuru cārulocane
vṛthaiva te jīvitamambujekṣaṇe
patiṃ ca samprāpya muniṃ gatekṣaṇam /
vane nivāsaṃ ca tathājināmbara-
pradhāraṇaṃ yogyataraṃ na manmahe
ato'navadyāṅgyubhayostvamekaṃ
varaṃ kuruṣāvahitā sulocane /
kiṃ yauvanaṃ mānini saṅkaroṣi
vṛthā muniṃ sundari sevamānā
kiṃ sevase bhāgyavivarjitaṃ taṃ
samujjhitaṃ poṣaṇarakṣaṇābhyām /
tyaktvā muniṃ sarvasukhāpavarjitaṃ
bhajānavadyāṅgyubhayostvamekam
tvaṃ nandane caitrarathe vane ca
kuruṣva kānte prathitaṃ vihāram /
andhena vṛddhena kathaṃ hi kālaṃ
vineṣyase mānini mānahīnam
bhūpātmajā tvaṃ śubhalakṣaṇā ca
jānāsi saṃsāravihārabhāvam /
bhāgyena hīnā vijane vane'tra
kālaṃ kathaṃ vāhayase vṛthā ca
tasmādbhajasva pikabhāṣiṇi cāruvaktre
evaṃ dvayostava sukhāya viśālanetre /
devālayuṣe ca kṛśodari bhuṅkṣva bhogān
tyaktvā muniṃ jaraṭhamāśu nṛpendraputri
kiṃ te sukhaṃ cātra vane sukeśi
vṛddhena sārdhaṃ vijane mṛgākṣi /
sevā tathāndhasya navaṃ vayaśca
kiṃ te mataṃ bhūpatiputri duḥkham
śaśimukhi tvamatīva sukomalā
phalajalāharaṇaṃ tava nocitam
iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ
saṃhitāyāṃ saptamaskandhe aśvinīkumārayoḥ sukanyāṃ
prati bodhavacanavarṇanaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ
Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0