Devi Bhagavata Purana · Chapter 7.24
hariścandracintāvarṇanam
śaunaka uvāca -
tataḥ kimakarodrājā cāṇdālasya gṛhe gataḥ /
tad brūhi sūtavarya tvaṃ pṛcchataḥ satvaraṃ hi me
sūta uvāca -
viśvāmitre gate vipre śvapaco hṛṣṭamānasaḥ /
viśvāmitrāya tad dravyaṃ dattvā baddhvā nareśvaram
asatyo yāsyasītyuktvā daṇḍenātāḍayattadā /
daṇḍaprahārasambhrāntamatīva vyākulendriyam
iṣṭabandhuviyogārtamānīya nijapakkaṇe /
nigaḍe sthāpayitvā taṃ svayaṃ suṣvāpa vijvaraḥ
nigaḍasthastato rājā vasaṃścāṇḍālapakkaṇe /
annapāne parityajya sadā vai tadaśocayat
tanvī dīnamukhī dṛṣṭvā bālaṃ dīnamukhaṃ puraḥ /
māṃ smarantyasukhāviṣṭā mokṣayiṣyati nau nṛpaḥ
upāttavitto viprāya dattvā vittaṃ pratiśrutam /
rodamānaṃ sutaṃ vīkṣya māṃ ca sambodhayiṣyati
tātapārśvaṃ vrajāmīti rudantaṃ bālakaṃ punaḥ /
tāta tāteti bhāṣantaṃ tathā sambodhayiṣyati
na sā māṃ mṛgaśāvākṣī vetti cāṇḍālatāṃ gatam /
rājyanāśaḥ suhṛttyāgo bhāryātanayavikrayaḥ
tataścāṇḍālatā ceyamaho duḥkhaparamparā /
evaṃ sa nivasannityaṃ smaraṃśca dayitāṃ sutam
nināya divasān rājā caturo vidhipīḍitaḥ /
athāhni pañcame tena nigaḍānmocito nṛpaḥ
cāṇḍālenānuśiṣṭaśca mṛtacailāpahāraṇe /
kruddhena paruṣairvākyairnirbhatsya ca punaḥ punaḥ
kāśyāśca dakṣiṇe bhāge śmaśānaṃ vidyate mahat /
tadrakṣasva yathānyāyaṃ na tyājyaṃ tattvayā kvacit
imaṃ ca jarjaraṃ daṇḍaṃ gṛhītvā yāhi mā ciram /
vīrabāhorayaṃ daṇḍa iti ghoṣasva sarvataḥ
sūta uvāca -
kasmiṃścidatha kāle tu mṛtacailāpahārakaḥ /
hariścandro'bhavadrājā śmaśāne dadvaśānugaḥ
cāṇḍālenānuśiṣṭastu mṛtacailāpahāriṇā /
rājā tena samādiṣṭo jagāma śavamandiram
puryāstu dakṣiṇe deśe vidyamānaṃ bhayānakam /
śavamālyasamākīrṇaṃ durgandhaṃ bahudhūmakam
śmaśānaṃ ghorasannādaṃ śivāśatasamākulam /
gṛddhragomāyusaṃkīrṇaṃ śvavṛndaparivāritam
asthisaṅghātasaṅkīrṇaṃ mahādurgandhasaṃkulam /
ardhadagdhaśavāsyāni vikasaddantapaṃktibhiḥ
hasantīvāgnimadhyasthakāyasyaivaṃ vyavasthitiḥ /
nānāmṛtasuhṛnnādaṃ mahākolāhalākulam
hā putra mitra hā bandho bhrātarvatsa priyādya me /
hāpyate bhāgineyārha hā mātula pitāmaha
mātāmaha pitaḥ pautra kva gato'syehi bāndhava /
iti śabdaiḥ samākīrṇaṃ bhairavaiḥ sarvadehinām
jvalanmāṃsavasāmedacchūmiti dhvanisaṅkulam /
agneścaṭacaṭāśabdo bhairavo yatra jāyate
kalpāntasadṛśākāraṃ śmaśānaṃ tatsudāruṇam /
sa rājā tatra samprāpto duḥkhādevamaśocata
hā bhṛtyā mantriṇo yūyaṃ kva tadrājyaṃ kulocitam /
hā priya putra me bāla māṃ tyaktvā mandabhāgyakam
brāhmaṇasya ca kopena gatā yūyaṃ kva dūrataḥ /
vinā dharmaṃ manuṣyāṇāṃ jāyate na śubhaṃ kvacit
yatnato dhārayettasmātpuruṣo dharmameva hi /
ityevaṃ cintayaṃstatra cāṇḍāloktaṃ punaḥ punaḥ
malena digdhasarvāṅgaḥ śavānāṃ darśane vrajan /
lakuṭākārakalpaśca dhāvaṃścāpi tatastataḥ
asmiñchava idaṃ maulyaṃ śataṃ prāpsyāmi cāgrataḥ /
idaṃ mama idaṃ rājña idaṃ cāṇḍālakasya ca
ityevaṃ cintayan rājā vyavasthāṃ dustarāṃ gataḥ /
jīrṇaikapaṭasugranthikṛtakanthāparigrahaḥ
citābhasmarajoliptamukhabāhūdarāṅghrikaḥ /
nānāmedovasāmajjāliptapāṇyaṅguliḥ śvasan
nānāśavaudanakṛtakṣunnivṛttiparāyaṇaḥ /
tadīyamālyasaṃśleṣakṛtamastakamaṇḍalaḥ
na rātrau na divā śete hāheti pravadanmuhuḥ /
evaṃ dvādaśa māsāstu nītā varṣaśatopamāḥ
iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ
saptamaskandhe hariścandracintāvarṇanaṃ nāma caturviṃśo'dhyāyaḥ
Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0