Devi Bhagavata Purana · Chapter 7.18

hariścandradvārā vṛddhabrāhmaṇāya dhanadānapratijñāvarṇanam
vyāsa uvāca -
kadācittu hariścandro mṛgayārthaṃ vanaṃ yayau /
apaśyad‌rudatīṃ bālāṃ sundarīṃ cārulocanām

tāmapṛcchanmahārājajh kāminīṃ karuṇāparaḥ /
padmapatraviśālākṣi kiṃ rodiṣi varānane

kenāsi pīḍitātyarthaṃ kiṃ te duḥkhaṃ vadāśu me /
kāca tvaṃ vijane ghore kaste bhartā pitāthavā

na bādhate ca rājye me rākṣaso'pi parāṅganām /
taṃ hanmi tarasā kānte yastvāṃ sundari bādhate

brūhi duḥkhaṃ varārohe svasthā bhava kṛśodari /
viṣaye mama pāpātmā na tiṣṭhati sumadhyame

iti tasya vacaḥ śrutvā nārī tamabravīnnṛpam /
pramṛjyāśrūṇi vadanāddhariścandraṃ nṛpottamam

nāryuvāca -
rājan māṃ bādhatetyarthaṃ viśvāmitro mahāmuniḥ /
tapaḥ karoti yad‌ghoraṃ madarthaṃ kauśiko vane

tenāhaṃ duḥkhitā rājan viṣaye tava suvrata /
viddhi māṃ kamanāṃ kāntāṃ pīḍitāṃ muninā bhṛśam

rājovāca -
svasthā bhava viśālākṣi na te duḥkhaṃ bhaviṣyati /
tamahaṃ vārayiṣyāmi muniṃ tāpaparāyaṇam

ityāśvāsya striyaṃ rājā tarasā munisannidhau /
natvā praṇamya śirasā tamuvāca mahīpatiḥ

svāminkiṃ kriyate'tyarthaṃ tapasā dehapīḍanam /
kimarthaṃ te samārambho brūhi satyaṃ mahāmate

vāñchitaṃ tava gādheya karomi saphalaṃ kila /
uttiṣṭhottiṣṭha tarasā tapasālamataḥ param

viṣaye mama sarvajña na kartavyaṃ sudāruṇam /
lokapīḍākaraṃ ghoraṃ tapaḥ kenāpi karhicit

itthaṃ niṣidhya taṃ rājā viśvāmitraṃ gṛhaṃ yayau /
manasā krodhamādhāya gato'sau kauśiko muniḥ

sa gatvā cintayāmāsa nṛpakṛtyamasāmpratam /
vasiṣṭhasya ca saṃvādaṃ tapasaḥ pratiṣedhanam

kopāviṣṭena manasā pratīkāramathākarot /
vicintya bahudhā citte dānavaṃ ghoravigraham

preṣayāmāsa taddeśaṃ vidhāya sūkarākṛtim /
so'tikāyo mahākālaḥ kurvannādaṃ sudāruṇam

rājñaścopavane prāptastrāsayan rakṣakāṃstadā /
mālatīnāṃ ca khaṇḍāni kadambānāṃ tathaiva ca

yūthikānāṃ ca vṛndāni kampayaṃśca muhurmuhuḥ /
dantena vilikhanbhūmiṃ samunmūlayate drumān

campakānketakīkhaṇḍānmallikānāṃ ca pādapān /
karavīrānuśīrāṃśca nicakhāna śubhānmṛdūn

mucukundānaśokāṃśca bakulāṃstilakāṃstathā /
unmūlya kadanaṃ tatra cakāra sūkaro vane

vāṭikārakṣakāḥ sarve dudruvuḥ śastrapāṇayaḥ /
hāheti cukruśustatra mālākārā bhṛśāturāḥ

bāṇaiḥ santāḍyamāno'pi yadā trasto na vai mṛgaḥ /
rakṣakānpīḍayāmāsa kolaḥ kālasamadyutiḥ

te tadātibhayākrāntā rājānaṃ śaraṇaṃ yayuḥ /
tamūcustrāhi trāhīti vepamānā bhayākulāḥ

tānāgatānsamālokya bhayārtānbhūpatistadā /
papraccha kiṃ bhayaṃ kasmānmāṃ bruvantu samāgatāḥ

nāhaṃ bibhemi devebhyo rākṣasebhyaśca rakṣakāḥ /
kasmād‌bhayaṃ samutpannaṃ tad‌bruvantu mamāgrataḥ

hanmi caikena bāṇena taṃ śatruṃ durbhagaṃ kila /
yo me'rātiḥ samutpanno loke pāpamatiḥ khalaḥ

devo vā dānavo vāpi taṃ nihanmi śaraiḥ śitaiḥ /
kva tiṣṭhati kiyad‌rūpaḥ kiyad‌balasamanvitaḥ

mālākārā ūcuḥ -
na devo na ca daityo'sti na yakṣo na ca kinnaraḥ /
kaścitkolo mahākāyo rājaṃstiṣṭhati kānane

puṣpavṛkṣānatimṛdūndantenonmūlayatyasau /
vidīrṇaṃ tadvanaṃ sarvaṃ sūkareṇātiraṃhasā

viśikhaistāḍito'smābhirdṛṣad‌bhirlakuṭaistathā /
na bibheti mahārāja hanumasmānupādravat

vyāsa uvāca -
ityākarṇya vacasteṣāṃ rājā kopasamākulaḥ /
aśvāmāruhya tarasā jagāmopavanaṃ prati

sainyena mahatā yukto gajāśvarathasaṃyutaḥ /
padātivṛndasahitaḥ prayayau vanamuttamam

tatrāpaśyanmahākolaṃ ghurghurantaṃ bhayānakam /
vanaṃ bhagnaṃ ca saṃvīkṣya rājā krodhayuto'bhavat

cāpe bāṇaṃ samāropya vikṛṣya ca śarāsanam /
taṃ hantuṃ sūkaraṃ pāpaṃ tarasā samupākramat

samālokya ca rājānaṃ cāpahastaṃ ruṣākulam /
sammukho'bhyadravattūrṇaṃ kurvañchabdaṃ sudāruṇam

tamāyāntaṃ samālokya varāhaṃ vikṛtānanam /
mumoca viśikhaṃ tasminhantukāmo mahīpatiḥ

vañcayitvātha tadbāṇaṃ sūkarastarasā balāt /
nirjagāma mahāvegāttamullaṃghya nṛpaṃ tadā

gacchantaṃ taṃ samālokya rājā kopasamanvitaḥ /
mumoca viśikhāṃstīkṣṇāṃścāpamākṛṣya yat‍nataḥ

kṣaṇaṃ dṛṣṭipathaṃ rājñaḥ kṣaṇaṃ cādarśanaṃ gataḥ /
kurvanbahuvidhārāvaṃ sūkaraṃ samupādravat

hariścandro'tikupito mṛgasyānujagāma ha /
aśvena vāyuvegena vikṛṣya ca śarāsanam

itastatastaḥ sainyamagamacca vanāntaram /
ekākī nṛpatiḥ kolaṃ vrajantaṃ samupādravat

madhyāhnasamaye rājā samprāpto vijane vane /
tṛṣitaḥ kṣudhito'tyarthaṃ babhūva śrāntavāhanaḥ

sūkaro'darśanaṃ prāpto rājā cintāturo'bhavat /
mārgabhraṣṭo'tivipine dāruṇe dīnavatsthitaḥ

kiṃ karomi kva gacchāmi na sahāyo'sti me vane /
ajñātasvapathaḥ kutra vrajāmīti vyacintayat

evaṃ vintayatastatra vipine janavarjite /
rājñā cintāturo'paśyannadīṃ suvimalodakām

vīkṣya tāṃ mudito rājā pāyayitvā turaṅgakam /
aśvādutterya vimalaṃ papau pānīyamuttamam

jalaṃ pītvā nṛpastatra sukhamāpa mahīpatiḥ /
ityeṣa nagaraṃ gantuṃ digbhrameṇātimohitaḥ

viśvāmitrastu samprāpto vṛddhabrāhmaṇarūpadhṛk /
nanāma vīkṣya rājā taṃ prītipūrvaṃ dvijottamam

tamuvāca gādhirājaḥ praṇamantaṃ nṛpottamam /
svasti te'stu mahārāja kimarthamiha cāgataḥ

ekākī vijane rājan kiṃ cikīrṣitamatra te /
brūhi sarvaṃ sthiro bhūtvā kāraṇaṃ nṛpasattama

rājovāca -
sūkaro'timahākāyo balavānpuṣpakānanam /
samupetya mamardāśu komalānpuṣpapādapān

taṃ nivārayituṃ duṣṭaṃ kare kṛtvā ca kārmukam /
sasainyo'haṃ svanagarānnirgato munisattama

gato'sau dṛkpathātpāpo māyāvī kvāpi vegavān /
pṛṣṭhato'hamapi prāptaḥ sainyaṃ kvāpi gataṃ mama

kṣudhitastṛṣitaścāhaṃ sainyabhraṣṭastvihāgataḥ /
na jāne puramārgaṃ ca tahā sainyagatiṃ mune

panthānaṃ darśaya vibho vrajāmi nagaraṃ prati /
mamātra bhāgyayogena prāptastvaṃ vijane vane

ayodhyādipatiścāhaṃ hariścandro'tiviśrutaḥ /
rājasūyasya kartā ca vāñchitārthapradaḥ sadā

dhanecchā yadi te brahman yajñārthaṃ dvijasattama /
āgantavyamayodhyāyāṃ dāsyāmi vipulaṃ dhanam

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśa sāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptamaskandhe
hariścandradvārā vṛddhabrāhmaṇāya dhanadānapratijñāvarṇanaṃ nāmāṣṭādaśo'dhyāyaḥ