Devi Bhagavata Purana · Chapter 7.17

vasiṣṭhaviśvāmitrapaṇavarṇanam
vyāsa uvāca -
rudantaṃ bālakaṃ vīkṣya viśvāmitro dayāturaḥ /
śunaḥśepamuvācedaṃ gatvā pārśve'tiduḥkhitam

mantraṃ pracetasaḥ putra mayoktaṃ manasā smaran /
japatastava kalyāṇaṃ bhaviṣyati mamājñayā

viśvāmitravacaḥ śrutvā śunaḥśepaḥ śucā''kulaḥ /
mantraṃ jajāpa manasā kauśikoktaṃ sphuṭākṣaram

japatastatra tasyāśu pracetāstu kṛpākaraḥ /
prādurbabhūva sahasā prasanno nṛpa bālake

dṛṣṭvā tamāgataṃ sarve vismayaṃ paramaṃ gatāḥ /
tuṣṭuvurvaruṇaṃ devaṃ muditā darśanena te

rājātivismitaḥ pādau praṇanāma rujāturaḥ /
baddhāñjalipuṭo devaṃ tuṣṭāva purataḥ sthitam

hariścandra uvāca -
devadeva kṛpāsindho pāpātmāhaṃ sumandadhīḥ /
kṛtāparādhaḥ kṛpaṇaḥ pāvitaḥ parameṣṭhinā

mayā te putrakāmena duḥkhasaṃsthena helanam /
kṛtaṃ kṣamāpyaṃ prabhuṇā ko'parādhaḥ sudurmateḥ

arthī doṣaṃ na jānāti tasmātputrārthinā mayā /
vañcitastvaṃ devadeva bhītena narakādvibho

aputrasya gatirnāsti svargo naiva ca naiva ca /
bhīto'haṃ tena vākyena tasmātte helanaṃ kṛtam

nājñasya dūṣaṇaṃ cintyaṃ nūnaṃ jñānavatā vibho /
duḥkhito'haṃ rujākrānto vañcitaḥ svasutena ha

na jāne'haṃ mahārāja putro me kva gataḥ prabho /
vañcayitvā vane bhīto maraṇānmāṃ kṛpānidhe

prayayau draviṇaṃ datvā gṛhīto dvijabālakaḥ /
yajño'yaṃ krītaputreṇa prārabdhastava tuṣṭaye

darśanaṃ tava samprāpya gataṃ duḥkhaṃ mamād‌bhutam /
jalodarakṛtaṃ sarvaṃ prasanne tvayi sāmpratam

vyāsa uvāca -
iti tasya vacaḥ śrutvā rājño rogāturasya ca /
dayāvāndevadeveśaḥ pratyuvāca nṛpottamam

varuṇa uvāca -
muñca rājañchunaḥśepaṃ stuvantaṃ māṃ bhṛśāturam /
yajño'yaṃ paripūrṇaste rogamukto bhavātmanā

ityuktvā varuṇastūrṇaṃ rājānaṃ virujaṃ tathā /
cakāra paśyatāṃ tatra sadasyānāṃ susaṃsthitam

vimukto'sau dvijaḥ pāśādvaruṇena mahātmanā /
jayaśabdastatastatra sañjāto makhamaṇḍape

rājā pramuditaḥ sadyo rogānmuktaḥ sudāruṇāt /
yūpānmuktaḥ śunaḥśepo babhūvātīva saṃsthitaḥ

rājā tvimaṃ makhaṃ pūrṇaṃ cakāra vinayānvitaḥ /
śunaḥśepastadā sabhyānityuvāca kṛtāñjaliḥ

bho bhoḥ sabhyā sudharmajñāḥ bruvantu dharmanirṇayam /
vedaśāstrānusāreṇa yathārthavādinaḥ kila

putro'haṃ kasya sarvajñāḥ pitā ke ko'grataḥ param /
bhavatāṃ vacanāttasya śaraṇaṃ pravrajāmyaham

ityukte vacane tatra sabhyāḥ procuḥ parasparam /
sabhyā ūcūḥ -
ajīgartasya putro'yaṃ kasyānyasya bhavedasau

aṅgādaṅgātsamud‌bhūtaḥ pālitastena bhaktitaḥ /
anyasya kasya putro'sau prabhavediti niścayaḥ

tacchrutvā vāmadevastu tānuvāca sabhāsadaḥ /
vikrītastena tātena dravyalobhātsutaḥ kila

putro'yaṃ dhanadātuśca rājñastatra na saṃśayaḥ /
athavā varuṇasyaiṣa pāśānmukto'styanena vai

annadātā bhayatrātā tathā vidyāpradaśca yaḥ /
tathā vittapradaścaiva pañcaite pitaraḥ smṛtāḥ

tadā kecitpituḥ prāhuḥ kecid‌rājñastathāpare /
varuṇasyeti saṃvāde nirṇayaṃ na yayuśca te

itthaṃ sandehamāpanne vasiṣṭho vākyamabravīt /
sabhyānvivadatastatra sarvajñaḥ sarvapūjitaḥ

śṛṇudhvaṃ bho mahābhāgā nirṇayaṃ śrutisammatam /
niḥsnehena yadā pitrā vikrīto'yaṃ sutaḥ śiśuḥ

sambandhastu gatastasya tadaiva dhanasaṃgrahāt /
hariścandrasya sañjātaḥ putro'sau krīta eva ca

yūpe baddho yadā rājñā tadā tasya na vai sutaḥ /
varuṇastu stuto'nena tena tuṣṭena mocitaḥ

tasmānnāyaṃ mahābhāgā hyasau putraḥ pracetasaḥ /
yo yaṃ stauti mahāmantraiḥ so'pi tuṣṭo dadāti ca

dhanaṃ prāṇānpaśūn rājyaṃ tathā mokṣaṃ kilepsitam /
kauśikasya sutaścāyamariṣṭe yena rakṣitaḥ

mantraṃ dattvā mahāvīryaṃ varuṇasyātisaṅkaṭe /
vyāsa uvāca -
śrutvā vākyaṃ vasiṣṭhasya bāḍhamūcuḥ sabhāsadaḥ

viśvāmitrastu jagrāha taṃ kare dakṣiṇe tadā /
ehi putra gṛhaṃ me tvamityuktvā premapūritaḥ

śunaḥśepo jagāmāśu tenaiva saha satvaraḥ /
varuṇastu prasannātmā jagāma ca svamālayam

ṛtvijaśca tathā sabhyāḥ svagṛhānniryayustadā /
rājāpi roganirmukto babhūvātimudānvitaḥ

prajāstu pālayāmāsa suprasannena cetasā /
rohitākhyastu tacchrutvā vṛttāntaṃ varuṇasya ha

ājagāma gṛhaṃ prīto durgamādvanaparvatāt /
dūtā rājānamabhyetya procuḥ putraṃ samāgatam

mudito'sau jagāmāśu sammukhaḥ kosalādhipaḥ /
dṛṣṭvā pitaramāyāntaṃ premodriktaḥ susambhramaḥ

daṇḍavatpatito bhūmāvaśrupūrṇamukhaḥ śucā /
rājāpi taṃ samutthāpya parirabhya mudānvitaḥ

tamāghrāya sutaṃ mūrdhni papraccha kuśalaṃ punaḥ /
utsaṅge taṃ samāropya mudito medinīpatiḥ

uṣṇairnetrajalaiḥ śīrṣaṇyabhiṣekamathākarot /
rājyaṃ śaśāsa tenāsau putreṇātipriyeṇa ca

vṛttāntaṃ naramedhasya kathayāmāsa vistarāt /
rājasūyaṃ kratuvaraṃ cakāra nṛpasattamaḥ

vasiṣṭhaṃ pūjayitvātha hotāramakarod‌vibhuḥ /
samāpte tvatha yajñeśe vasiṣṭho'tīva pūjitaḥ

śakrasya sadanaṃ ramyaṃ jagāma munirādarāt /
viśvāmitro'pi tatraiva vasiṣṭhena ca saṅgataḥ

militvā tau sthitau devasadane munisattama /
viśvāmitro'pi papraccha vasiṣṭhaṃ pratipūjitam

vīkṣya vismayacittastaṃ sabhāyāṃ tu śacīpateḥ /
viśvāmitra uvāca -
kveyaṃ pūjā tvayā prāptā mahatī munisattama

kṛtā kena mahābhāga satyaṃ brūhi mamāntike /
vasiṣṭha uvāca -
yajamāno'sti me rājā hariścandraḥ pratāpavān

rājasūyaḥ kṛtastena rājñā pravaradakṣiṇaḥ /
nedṛśo'sti nṛpaścānyaḥ satyavādī dhṛtavrataḥ

dātā ca dharmaśīlaśca prajārañjanatatparaḥ /
tasya yajñe mayā pūjā prāptā kauśikanandana

[ kiṃ pṛcchasi punaḥ satyaṃ bravīmyakṛtrimaṃ dvija ]
hariścandrasamo rājā na bhūto na bhaviṣyati /
satyavādī tathā dātā śūraḥ paramadhārmikaḥ

vyāsa uvāca
iti tasya vacaḥ śrutvā viśvāmitro'tikopanaḥ /
babhūva krodhasaṃraktalocano'pyabravīcca tam

viśvāmitra uvāca
evaṃ stauṣi nṛpaṃ mithyāvādinaṃ kapaṭapriyam /
vañcito varuṇo yena pratiśrutya varaṃ punaḥ

mama janmārjitaṃ puṇyaṃ tapasaḥ paṭhitasya ca /
tvadīyaṃ vātitapaso glahaṃ kuru mahāmate

ahaṃ cettaṃ nṛpaṃ sadyo na karomyatisaṃstutam /
asatyavādinaṃ kāmamadātāraṃ mahākhalam

ājanmasañcitaṃ sarvaṃ puṇyaṃ mama vinaśyatu /
anyathā tvatkṛtaṃ sarvaṃ puṇyaṃ tviti paṇāvahe

glahaṃ kṛtvā tatastau tu vivadantau munī tadā /
svāśramaṃ svargalokācca gatau paramakopanau

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ
saptamaskandhe vasiṣṭhaviśvāmitrapaṇavarṇanaṃ nāma saptadaśo'dhyāyaḥ