Language

ENहिગુ
Scripture Library

Devi Bhagavata Purana · Chapter 7.16

7.16.1

yajñapaśubhūtasya brāhmaṇaputrasya vadhakaraṇāya viśvāmitraniṣedhavarṇanam
vyāsa uvāca -
gate'tha varuṇe rājā rogeṇātīva pīḍitaḥ /
duḥkhādduḥkhaṃ paraṃ prāpya vyathito'bhūd‌ bhṛśaṃ tadā

7.16.2

kumāro'sau vane śrutvā pitaraṃ rogapīḍitam /
gamanāya matiṃ rājaṃścakāra snehayantritaḥ

7.16.3

saṃvatsare vyatīte tu pitaraṃ draṣṭumādarāt /
gantukāmaṃ tu taṃ jñātvā śakrastatrājagāma ha

7.16.4

vāsavastu tadā rūpaṃ kṛtvā viprasya satvaraḥ /
vārayāmāsa yuktyā vai kumāraṃ gantumudyatam

7.16.5

indra uvāca -
rājaputra na jānāsi rājanītiṃ sudurlabhām /
ataḥ karoṣi mūḍhastvaṃ gamanāya matiṃ vṛthā

7.16.6

pitā tava mahābhāga brāhmaṇairvedapāragaiḥ /
kārayiṣyati homaṃ te jvalite'tha vibhāvasau

7.16.7

ātmā hi vallabhastāta sarveṣāṃ prāṇināṃ khalu /
tadarthe vallabhāḥ santi putradāradhanādayaḥ

7.16.8

ātmano deharakṣārthaṃ hatvā tvāṃ vallabhaṃ sutam /
havanaṃ kārayitvāsau rogamukto bhaviṣyati

7.16.9

tasmāttvayā na gantavyaṃ rājaputra piturgṛhe /
mṛte pitari gantavyaṃ rājyārthe sarvathā punaḥ

7.16.10

evaṃ niṣedhitastatra vāsavena nṛpātmajaḥ /
vanamadhye sthitaḥ kāmaṃ punaḥ saṃvatsaraṃ nṛpa

7.16.11

atyantaṃ duḥkhitaṃ śrutvā hariścandraṃ tadā''tmajaḥ /
gamanāya matiṃ cakre maraṇe kṛtaniścayaḥ

7.16.12

tuṣārāḍ dvijarūpeṇa tatrāgatya ca rohitam /
nivārayāmāsa sutaṃ yuktivākyaiḥ punaḥ punaḥ

7.16.13

hariścandro'tiduḥkhārto vasiṣṭhaṃ svapurohitam /
papraccha roganāśāya tatropāyaṃ suniścitam

7.16.14

tamāha brahmaṇaḥ putro yajñaṃ kuru nṛpottama /
krayakrītena putreṇa śāpamokṣo bhaviṣyati

7.16.15

putrā daśavidhāṃ proktā brāhmaṇairvedapāragaiḥ /
dravyeṇānīya tasmāttvaṃ putraṃ kuru nṛpottama

7.16.16

varuṇo'pi prasannaḥ sansukhakārī bhaviṣyati /
lobhātko'pi dvijaḥ putraṃ pradāsyati svarāṣṭrajaḥ

7.16.17

evaṃ pramodito rājā vasiṣṭhena mahāmanā /
pradhānaṃ prerayāmāsa tadanveṣaṇakāmyayā

7.16.18

ajīgarto dvijaḥ kaścidviṣaye tasya bhūpateḥ /
tasyāsaṃśca trayaḥ putrā nirdhanasya viśeṣataḥ

7.16.19

pradhānenāpyasau pṛṣṭaḥ putrārthaṃ durbalo dvijaḥ /
gavāṃ śataṃ dadāmīti dehi putraṃ makhāya vai

7.16.20

śunaḥpucchaḥ śunaḥśepaḥ śunolāṃgūla ityamī /
teṣāmekatamaṃ dehi dadāmi tu gavāṃ śatam

7.16.21

ajīgartastu tacchrutvā kṣudhayā pīḍito bhṛśam /
putraṃ ca katamaṃ tebhyo vikretuṃ vai mano dadhe

7.16.22

kāryādhikāriṇaṃ jyeṣṭhaṃ matvā nāsāvadādamum /
kaniṣṭhaṃ nāpyadānmātā mamaiṣa iti vādinī

7.16.23

madhyamaṃ ca śunaḥśepaṃ dadau gavāṃ śatena ca /
ānināya paśuṃ cakre naramedhe narādhipaḥ

7.16.24

rudantaṃ duḥkhitaṃ dīnaṃ vepamānaṃ bhṛśāturam /
yūpe baddhaṃ nirīkṣyāmuṃ cukruśurmunayastadā

7.16.25

śāmitrāya paśuṃ cakre naramedhe narādhipaḥ /
śamitā nādade śastraṃ tamālambhayituṃ śiśum

7.16.26

nāhaṃ dvijasutaṃ dīnaṃ rudantaṃ karuṇaṃ bhṛśam /
haniṣyāmi svalobhārthamityuvācāpyasau tadā

7.16.27

ityuktvā virarāmāsau karmaṇo duṣkarādatha /
rājā ābhāsadaḥ prāha kiṃ kartavyamiti dvijāḥ

7.16.28

jātaḥ kilakilāśabdo janānāṃ krośatāṃ tadā /
krandamāne śunaḥśepe sabhāyāṃ bhṛśamad‌bhutam

7.16.29

ajīgartastadotthāya tamuvāca nṛpottamam /
rājan kāryaṃ kariṣyāmi tavāhaṃ susthiro bhava

7.16.30

vetanaṃ dviguṇaṃ dehi haniṣyāmi paśuṃ kila /
kartavyaṃ makhakāryaṃ vai mayā te'dya dhanārthinā

7.16.31

duḥkhitasya dhanārthasya sadāsūyā prasūyate /
vyāsa uvāca -
tacchrutvā vacanaṃ tasya hariścandro mudānvitaḥ

7.16.32

tamuvāca dadāmyadya gavāṃ śatamanuttamam /
tadākarṇya pitā tasya putraṃ hantuṃ samudyataḥ

7.16.33

lobhenākulacitto'sau śāmitre kṛtaniścayaḥ /
samudyataṃ ca taṃ dṛṣṭvā janāḥ sarve sabhāsadaḥ

7.16.34

cukruśurbhṛśaduḥkhārtā hāheti jagadurvacaḥ /
piśāco'yaṃ mahāpāpī krūrakarmā dvijākṛtiḥ

7.16.35

yatsvayaṃ svasutaṃ hantumudyataḥ kulapāṃsanaḥ /
dhikcāṇḍāla kimetatte pāpakarma cikīrṣitam

7.16.36

hatvā sutaṃ dhanaṃ prāpya kiṃ sukhaṃ te bhaviṣyati /
ātmā vai jāyate putra aṅgādvai vedabhāṣitam

7.16.37

tatkathaṃ pāpabuddhe tvamātmānaṃ hantumicchasi /
evaṃ kolāhale tatra jāte kuśikanandanaḥ

7.16.38

samīpaṃ nṛpatergatvā tamuvāca dayāparaḥ /
viśvāmitra uvāca -
rājannamuṃ śunaḥśepaṃ rudantaṃ bhṛśaduḥkhitam

7.16.39

kratuste bhavitā pūrṇo roganāśaśca sarvathā /
dayāsamaṃ nāsti puṇyaṃ pāpaṃ hiṃsāsamaṃ nahi

7.16.40

rāgiṇāṃ rocanārthāya nodaneyaṃ vicāraya /
ātmadehasya rakṣārthaṃ paradehanikṛntanam

7.16.41

na kartavyaṃ mahārāja sarvataḥ śubhamicchatā /
dayayā sarvabhūteṣu santuṣṭo yena kena ca

7.16.42

sarvendriyopaśāntyā ca tuṣyatyāśu jagatpatiḥ /
ātmavatsarvabhūteṣu cintanīyaṃ nṛpottama

7.16.43

jīvitavyaṃ priyaṃ nūnaṃ sarveṣāṃ sarvadā kila /
tvamicchasi sukhaṃ kartuṃ dehe hatvā tvamuṃ dvijam

7.16.44

kathaṃ necchedasau dehaṃ rakṣituṃ svasukhāspadam /
pūrvajanmakṛtaṃ vairaṃ nānena saha te nṛpa

7.16.45

yenāmuṃ hantukāmastvaṃ dvijaputraṃ nirāgasam /
yo yaṃ hanti vinā vairaṃ svakāmaḥ satataṃ punaḥ

7.16.46

hantāraṃ hanti taṃ prāpya jananaṃ jananāntare /
janako'sya suduṣṭātmā yenāsau te samarpitaḥ

7.16.47

svātmajo dhanalobhena pāpācāraḥ sudurmatiḥ /
eṣṭavyā bahavaḥ putrā yadyeko'pi gayāṃ vrajet

7.16.48

yajeta cāśvamedhena nīlaṃ vā vṛṣamutsṛjet /
deśamadhye ca yaḥ kaścitpāpakarma samācaret

7.16.49

ṣaṣṭhāṃśastasya pāpasya rājā bhuṅkte na saṃśayaḥ /
niṣedhanīyo rājñāsau pāpaṃ kartuṃ samudyataḥ

7.16.50

na niṣiddhastvayā kasmātputraṃ vikretumudyataḥ /
sūryavaṃśe samutpannastriśaṅkutanayaḥ śubhaḥ

7.16.51

āryastvanāryavatkarma kartumicchasi pārthiva /
mocanānmuniputrasya karaṇādvacanasya me

7.16.52

tava dehe sukhaṃ rājan bhaviṣyatyavicāraṇāt /
pitā te śāpayogena cāṇḍālatvamupāgataḥ

7.16.53

mayāsau tena dehena svarlokaṃ prāpitaḥ kila /
tenaiva prītiyogena kuru me vacanaṃ nṛpa

7.16.54

muñcainaṃ bālakaṃ dīnaṃ rudantaṃ bhṛśamāturam /
yācito'si mayā nūnaṃ yajñe'smin rājasūyake

7.16.55

prārthanābhaṅgajaṃ doṣaṃ kathaṃ tvaṃ nāvabudhyase /
prārthitaṃ sarvadā deyaṃ makhe'sminnṛpasattama

7.16.56

anyathā pāpameva syāttava rājanna saṃśayaḥ /
vyāsa uvāca -
iti tasya vacaḥ śrutvā kauśikasya nṛpotamaḥ

7.16.57

pratyuvāca mahārāja kauśikaṃ munisattamam /
jalodareṇa gādheya duḥkhito'haṃ bhṛśaṃ mune

7.16.58

tasmānna mocayāmyenamanyatprārthaya kauśika /
na tvayā vigrahaḥ kāryaḥ kārye'sminmama sarvathā

7.16.59

tacchrutvā vacanaṃ rājño viśvāmitro'tikopanaḥ /
babhūva duḥkhasantapto vīkṣya dīnaṃ dvijātmajam

7.16.16

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ
saptamaskandhe yajñapaśubhūtasya brāhmaṇaputrasya vadhakaraṇāya
viśvāmitraniṣedhavarṇanaṃ nāma ṣoḍaśo'dhyāyaḥ

Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc