Devi Bhagavata Purana · Chapter 7.14

varuṇakṛpayā śaivyāyāṃ putroptattivarṇanam
vyāsa uvāca -
vicintya manasā kṛtyaṃ gādhisūnurmahātapāḥ /
prakalpya yajñasambhārānmunīnāmantrayattadā

munayastaṃ makhaṃ jñātvā viśvāmitranimantritāḥ /
nāgatāḥ sarva evaite vasiṣṭhena nivāritāḥ

gādhisūnustadājñāya vimanāścātiduḥkhitaḥ /
ājagāmāśramaṃ tatra yatrāsau nṛpatiḥ sthitaḥ

tamāha kauśikaḥ kruddho vasiṣṭhena nivāritāḥ /
nāgatāḥ brāhmaṇāḥ sarve yajñārthaṃ nṛpasattama

paśya me tapasaḥ siddhiṃ yathā tvāṃ surasadmani /
prāpayāmi mahārāja vāñchitaṃ te karomyaham

ityuktvā jalamādāya hastena munisattamaḥ /
dadau puṇyaṃ tadā tasmai gāyatrījapasambhavam

dattvātha sukṛtaṃ rājñe tamuvāca mahīpatim /
yatheṣṭaṃ gaccha rājarṣe triviṣṭapamatandritaḥ

puṇyena mama rājendra bahukālārjitena ca /
yāhi śakrapurīṃ prītaḥ svasti te'stu surālaye

vyāsa uvāca -
ityuktavati viprendre triśaṅkustarasā tataḥ /
utpapāta yathā pakṣī vegavāṃstapaso balāt

utpatya gagane rājā gataḥ śakrapurīṃ yadā /
dṛṣṭo devagaṇaistatra krūraścāṇḍālaveṣabhāk

kathito'sau surendrāya ko'yamāyāti satvaraḥ /
gagane devavadvā yo durdarśaḥ śvapacākṛtiḥ

sahasotthāya śakrastamapaśyatpuruṣādhamam /
jñātvā triśaṅkumapi sa nirbhartsya tarasābravīt

śvapaca kva samāyāsi devaloke jugupsitaḥ /
yāhi śīghraṃ tato bhūmau nātra sthātuṃ tvayocitam

ityuktaḥ skhalitaḥ svargācchakreṇāmitrakarśana /
nipapāta tadā rājā kṣīṇapuṇyo yathāmaraḥ

punaścukrośa bhūpālo viśvāmitreti cāsakṛt /
patāmi rakṣa duḥkhārtaṃ svargāccalitamāśugam

tasya tatkranditaṃ rājan patitaḥ kauśiko muniḥ /
śrutvā tiṣṭheti hovāca patantaṃ vīkṣya bhūpatim

vacanāttasya tatraiva sthito'sau gagane nṛpaḥ /
munestapaḥprabhāveṇa calito'pi surālayāt

viśvāmitro'pyapaḥ spṛṣṭvā cakāreṣṭiṃ suvistarām /
vidhātuṃ nūtanāṃ sṛṣṭiṃ svargalokaṃ dvitīyakam

tasyodyamaṃ tathā jñātvā tvaritastu śacīpatiḥ /
tatrājagāma sahasā muniṃ prati tu gādhijam

kiṃ brahman kriyate sādho kasmātkopasamākulaḥ /
alaṃ sṛṣṭyā muniśreṣṭha brūhi kiṃ karavāṇi te

viśvāmitra uvāca -
svaṃ nivāsaṃ mahīpālaṃ cyutaṃ tvad‌bhuvanād‌ vibho /
nayasva prītiyogena triśaṅkuṃ cātiduḥkhitam

vyāsa uvāca -
tasya taṃ niścayaṃ jñātvā turāṣāḍatiśaṅ‌kitaḥ /
tapobalaṃ viditvogramomityovāca vāsavaḥ

divyadehaṃ nṛpaṃ kṛtvā vimānavarasaṃsthitam /
āpṛcchya kauśikaṃ śakro'gamannijapurīṃ tadā

gate śakre tu vai svargaṃ triśaṅkusahite tataḥ /
viśvāmitraḥ sukhaṃ prāpya svāśrame susthiro'bhavat

hariścandro'tha tacchrutvā viśvāmitropakārakam /
pituḥ svargamanaṃ kāmaṃ mudito rājyamanvaśāt

ayodhyādhipatiḥ krīḍāṃ cakāra saha bhāryayā /
rūpayauvanacāturyayuktayā prītisaṃyutaḥ

atītakāle yuvatī na sā garbhavatī hyabhūt /
tadā cintāturo rājā babhūvātīva duḥkhitaḥ

vasiṣṭasyāśramaṃ gatvā praṇamya śirasā munim /
anapatyatvajāṃ cintāṃ gurave samavedayat

daivajño'si bhavānkāmaṃ mantravidyāviśāradaḥ /
upāyaṃ kuru dharmajña santatermama mānada

aputrasya gatirnāsti jānāsi dvijasattama /
kasmādupekṣase jānan duḥkhaṃ mama ca śaktimān

kalaviṃkāstvime dhanyā ye śiśuṃ lālayanti hi /
mandabhāgyo'hamaniśaṃ cintayāmi divāniśam

vyāsa uvāca -
ityākarṇya munistasya nirvedamiśritaṃ vacaḥ /
sañcintya manasā samyak tamuvāca vidheḥ sutaḥ

vasiṣṭha uvāca -
satyaṃ brūhi mahārāja saṃsāre'sminna vidyate /
anapatyatvajaṃ duḥkhaṃ yattathā duḥkhamad‌bhutam

tasmāttvamapi rājendra varuṇaṃ yādasāṃ patim /
samārādhaya yat‍nena sa te kāryaṃ kariṣyati

varuṇādadhiko nāsti devaḥ santānadāyakaḥ /
tamārādhaya dharmiṣṭha kāryasiddhirbhaviṣyati

daivaṃ puruṣakāraśca mānanīyāvimau nṛbhiḥ /
udyamena vinā kāryasiddhiḥ sañjāyate katham

nyāyatastu naraiḥ kārya udyamastattvadarśibhiḥ /
kṛte tasminbhavetsiddhirnānyathā nṛpasattama

iti tasya vacaḥ śrutvā guroramitatejasaḥ /
praṇamya niryayau rājā tapase kṛtaniścayaḥ

gaṅgātīre śubhe sthāne kṛtapadmāsano nṛpaḥ /
dhyāyanpāśadharaṃ citte cacāra duścaraṃ tapaḥ

evaṃ tapasyatastasya pracetā dṛṣṭigocaraḥ /
kṛpayābhūnmahārāja prasannamukhapaṅkajaḥ

hariścandramuvācedaṃ vacanaṃ yādasāṃ patiḥ /
varaṃ varaya dharmajña tuṣṭo'smi tapasā tava

rājovāca -
anapatyo'smi deveśa putraṃ dehi sukhapradam /
ṛṇatrayāpahārārthamudyamo'yaṃ mayā kṛtaḥ

nṛpasya vacanaṃ śrutvā pragalbhaṃ duḥkhitasya ca /
smitapūrvaṃ tataḥ pāśī tamāha purāḥ sthitam

varuṇa uvāca -
putro yadi bhaved‌rājan guṇī manasi vāñchitaḥ /
siddhe kārye tataḥ paścātkiṃ kariṣyasi me priyam

yadi tvaṃ tena putreṇa māṃ yajethā viśaṅ‌kitaḥ /
paśubandhena tenaiva dadāmi nṛpate varam

rājovāca -
deva me māstu vandhyatvaṃ yajiṣye'haṃ jalādhipa /
paśuṃ kṛtvā sutaṃ putraṃ satyametad‌bravīmi te

vandhyatve paramaṃ duḥkhamasahyaṃ bhuvi mānada /
śokāgniśamanaṃ nṝṇāṃ tasmāddehi sutaṃ śubham

varuṇa uvāca -
bhaviṣyati sutaḥ kāmaṃ rājan gaccha gṛhāya vai /
satyaṃ tadvacanaṃ kāryaṃ yad‌bravīṣi mamāgrataḥ

vyāsa uvāca -
ityukto varuṇenāsau hariścandro gṛhaṃ yayau /
bhāryāyai kathayāmāsa vṛttāntaṃ varadānajam

tasya bhāryāśataṃ pūrṇaṃ babhūvātimanoharam /
paṭṭarājñī śubhā śaivyā dharmapat‍nī pativratā

kāle gate'tha sā garbhaṃ dadhāra varavarṇinī /
babhūva mudito rājā śrutvā dohadaceṣṭitam

kārayāmāsa vidhivatsaṃskārānnṛpatistadā /
māse'tha daśame pūrṇe suṣuve sā śubhe dine

tārāgrahabalopete putraṃ devasutopamam /
putre jāte nṛpaḥ snātvā brāhmaṇaiḥ pariveṣṭitaḥ

cakāra jātakarmādau dadau dānāni bhūriśaḥ /
rājñaścātipramodo'bhūtputrajanmasamud‌bhavaḥ

babhūva paramodāro dhanadhānyasamanvitaḥ /
viśeṣadānasaṃyukto gītavāditrasaṃkulaḥ

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptamaskandhe
varuṇakṛpayā śaivyāyāṃ putroptattivarṇanaṃ nāma caturdaśo'dhyāyaḥ