Language

ENहिગુ
Scripture Library

Devi Bhagavata Purana · Chapter 7.12

7.12.1

triśaṅkūpākhyānavarṇanam
evaṃ prabodhitaḥ pitrā triśaṅkuḥ praṇato nṛpaḥ /
tatheti pitaraṃ prāha premagad‌gadayā girā

7.12.2

viprānāhūya mantrajñānvedaśāstraviśāradān /
abhiṣekāya sambhārān kārayāmāsa satvaram

7.12.3

salilaṃ sarvatīrthānāṃ samānāyya viśāṃpatiḥ /
prakṛtīśca samāhūya sāmantānbhūpatīṃstathā

7.12.4

puṇye'hni vidhivattasmai dadāvāsanamuttamam /
abhiṣicya sutaṃ rājye triśaṅkuṃ vidhivatpitā

7.12.5

tṛtīyamāśramaṃ puṇyaṃ jagrāha bhāryayā yutaḥ /
vane tripathagākūle cacāra duścaraṃ tapaḥ

7.12.6

kāle prāpte yayau svargaṃ pūjitastridaśairapi /
indrāsanasamīpastho rarāja ravivatsadā

7.12.7

rājovāca pūrvaṃ bhagavatā proktaṃ kathāyogena sāmpratam /
satyavrato vasiṣṭhena śapto dogdhrīvadhātkila

7.12.8

kupitene piśācatvaṃ prāpito guruṇā tataḥ /
kathaṃ muktaḥ piśācatvādityetatsaṃśayaḥ prabho

7.12.9

na siṃhāsanayogyo hi bhavecchāpasamanvitaḥ /
muninā mocitaḥ śāpātkenānyena ca karmaṇā

7.12.10

etanme brūhi viprarṣe śāpamokṣaṇakāraṇam /
ānītastu kathaṃ pitrā svagṛhe tādṛśākṛtiḥ

7.12.11

vyāsa uvāca -
vasiṣṭhena ca śapto'sau sadyaḥ paiśācatāṃ gataḥ /
durveṣaścātidurdharṣaḥ sarvalokabhayaṅkaraḥ

7.12.12

yadaivopāsitā devī bhaktyā satyavratena ha /
tayā prasannayā rājan divyadehaḥ kṛtaḥ kṣaṇāt

7.12.13

piśācatvaṃ gataṃ tasya pāpaṃ caiva kṣayaṃ gatam /
vipāpmā cātitejasvī sambhūtastatkṛpāmṛtāt

7.12.14

vasiṣṭho'pi prasannātmā jātaḥ śaktiprasādataḥ /
pitāpi ca babhūvāsya premayuktastvanugrahāt

7.12.15

rājyaṃ śaśāsa dharmātmā mṛte pitari pārthivaḥ /
īje ca vividhairyajñairdevadevīṃ sanātanīm

7.12.16

tasya putro babhūvātha hariścandraḥ suśobhanaḥ /
lakṣaṇaiḥ śāstranirdiṣṭaiḥ saṃyutaścātisundaraḥ

7.12.17

yuvarājaṃ sutaṃ kṛtvā triśaṅkuḥ pṛthivīpatiḥ /
mānuṣeṇa śarīreṇa svargaṃ bhoktuṃ mano dadhe

7.12.18

vasiṣṭhasyāśramaṃ gatvā praṇamya vidhivannṛpaḥ /
uvāca vacanaṃ prītaḥ kṛtāñjalipuṭastadā

7.12.19

rājovāca -
brahmaputra mahābhāga sarvamantraviśārada /
vijñaptiṃ me sumanasā śrotumarhasi tāpasa

7.12.20

icchā me'dya samutpannā svargalokasukhāya ca /
anenaiva śarīreṇa bhogānbhoktumamānuṣān

7.12.21

apsarobhiśca saṃvāsaḥ krīḍituṃ nandane vane /
devagandharvagānaṃ ca śrotavyaṃ madhuraṃ kila

7.12.22

yājaya tvaṃ makhenāśu tādṛśena mahāmune /
yathānena śarīreṇa vase lokaṃ triviṣṭapam

7.12.23

samartho'si muniśreṣṭha kuru kāryaṃ mamādhunā /
prāpayāśu makhaṃ kṛtvā devalokaṃ durāsadam

7.12.24

vasiṣṭha uvāca -
rājan mānuṣadehena svarge vāsaḥ sudurlabhaḥ /
mṛtasya hi dhruvaṃ svargaḥ kathitaḥ puṇyakarmaṇā

7.12.25

tasmād‌ bibhemi sarvajña durlabhācca manorathāt /
apsarobhiśca saṃvāso jīvamānasya durlabhaḥ

7.12.26

kuru yajñānmahābhāga mṛtaḥ svargamavāpsyasi /
vyāsa uvāca -
ityākarṇya vacastasya rājā paramadurmanāḥ

7.12.27

uvāca vacanaṃ bhūyo vasiṣṭhaṃ pūrvaroṣitam /
na tvaṃ yājayase brahman garvāveśācca māṃ yadi

7.12.28

anyaṃ purohitaṃ kṛtvā yakṣye'haṃ kila sāmpratam /
tacchrutvā vacanaṃ tasya vasiṣṭhaḥ kopasaṃyutaḥ

7.12.29

śaśāpa bhūpatiṃ ceti cāṇḍālo bhava durmate /
anena tvaṃ śarīreṇa śvapaco bhava satvaram

7.12.30

svargakṛntana pāpiṣṭha surabhīvadhadūṣita /
brahmapat‍nīharocchinna dharmamārgavidūṣaka

7.12.31

na te svargagatiḥ pāpa mṛtasyāpi kathañcana /
vyāsa uvāca -
ityukto guruṇā rājaṃstriśaṅkustatkṣaṇādapi

7.12.32

tatra tena śarīreṇa babhūva śvapacākṛtiḥ /
kuṇḍale'śmamaye vāpi jāte tasya ca tatkṣaṇāt

7.12.33

dehe candanagandhaśca vigandho hyabhavattadā /
nīlavarṇe'tha sañjāte divye pītāmbare tanau

7.12.34

rājavarṇo'bhavaddehaḥ śāpāttasya mahātmanaḥ /
śaktyupāsakaroṣeṇa phalametadabhūnnṛpa

7.12.35

tasmācchrīśaktibhakto hi nāvamānyaḥ kadācana /
gāyatrījapaniṣṭho hi vasiṣṭho munisattamaḥ

7.12.36

dṛṣṭvā nindyaṃ nijaṃ dehaṃ rājā duḥkhamavāptavān /
na jagāma gṛhe dīno vanamevābhito yayau

7.12.37

cintayāmāsa duḥkhārtāstriśaṅkuḥ śokavihvalaḥ /
kiṃ karomi kva gacchāmi deho me'tīva ninditaḥ

7.12.38

kartavyaṃ naiva paśyāmi yena me duḥkhasaṃkṣayaḥ /
gṛhe gacchāmi cetputraḥ pīḍito'dya bhaviṣyati

7.12.39

bhāryāpi śvapacaṃ dṛṣṭvā nāṅ‌gīkāraṃ kariṣyati /
sacivā nādariṣyanti vīkṣya māmīdṛśaṃ punaḥ

7.12.40

jñātayo bandhuvargaśca saṅgato na bhajiṣyati /
sarvaistaktasya me nūnaṃ jīvitānmaraṇaṃ varam

7.12.41

viṣaṃ vā bhakṣayitvādya patitvā vā jalāśaye /
kṛtvā vā kaṇṭhapāśaṃ ca dehatyāgaṃ karomyaham

7.12.42

agnau vā jvalite dehaṃ juhomi vidhivad‌ balāt /
kṛtvā vānaśanaṃ prāṇāṃstyajāmi dūṣitānbhṛśam

7.12.43

ātmahatyā bhavennūnaṃ punarjanmani janmani /
śvapacatvaṃ ca śāpaśca hatyādoṣād‌bhavedapi

7.12.44

punarvicārya bhūpālaścetasā samacintayat /
ātmahatyā na kartavyā sarvathaiva mayādhunā

7.12.45

bhoktavyaṃ svakṛtaṃ karma dehenānena kānane /
bhogenāsya vipākasya bhavitā sarvathā kṣayaḥ

7.12.46

prārabdhakarmaṇāṃ bhogādanyathā na kṣayo bhavet /
tasmānmayātra bhoktavyaṃ kṛtaṃ karma śubhāśubham

7.12.47

kurvanpuṇyāśramābhyāśe tīrthānāṃ sevanaṃ tathā /
smaraṇaṃ cāmbikāyāstu sādhūnāṃ sevanaṃ tathā

7.12.48

evaṃ karmakṣayaṃ nūnaṃ kariṣyāmi vane vasan /
bhāgyayogātkadācittu bhavetsādhusamāgamaḥ

7.12.49

iti sañcintya manasā tyaktvā svanagaraṃ nṛpaḥ /
gaṅgātīre gataḥ kāmaṃ śocaṃstatraiva saṃsthitaḥ

7.12.50

hariścandrastadā jñātvā pituḥ śāpasya kāraṇam /
duḥkhitaḥ sacivāṃstatra preṣayāmāsa pārthivaḥ

7.12.51

sacivāstatra gatvā''śu tamūcuḥ praśrayānvitāḥ /
praṇamya śvapacākāraṃ niḥśvasantaṃ muhurmuhuḥ

7.12.52

rājan putreṇa te nūnaṃ preṣitānsamupāgatān /
avehi sacivāṃstvaṃ no hariścandrājñayā sthitān

7.12.53

yuvarājasutaḥ prāha yattacchṛṇu narādhipa /
ānayadhvaṃ nṛpaṃ yūyaṃ sammānya pitaraṃ mama

7.12.54

tasmād‌rājan samāgaccha rājyaṃ prati gatavyathaḥ /
sevāṃ sarve kariṣyanti sacivāśca prajāstathā

7.12.55

guruṃ prasādayiṣyāmaḥ sa yathā tu dayeta vai /
prasanno'sau mahātejā duḥkhasyāntaṃ kariṣyati

7.12.56

iti putreṇa te rājan kathitaṃ bahudhā kila /
tasmād‌ gamanamevāśu rocatāṃ nijasadmani

7.12.57

vyāsa uvāca -
iti teṣāṃ nṛpaḥ śrutvā bhāṣitaṃ śvapacākṛtiḥ /
svagṛhaṃ gamanāyāsau na matiṃ kṛtavānataḥ

7.12.58

tānuvāca tadā vākyaṃ vrajantu sacivāḥ puram /
gatvā puraṃ mahābhāgā bruvantu vacanācca me

7.12.59

nāgamiṣyāmyahaṃ putra kuru rājyamatandritaḥ /
mānayanbrāhmaṇāndevānyajanyajñairanekaśaḥ

7.12.60

nāhaṃ śvapacaveṣeṇa garhitena mahātmabhiḥ /
āgamiṣyāmyayodhyāyāṃ sarve gacchantu mā ciram

7.12.61

putraṃ siṃhāsane sthāpya hariścandraṃ mahābalam /
kurvantu rājyakarmāṇi yūyaṃ tatra mamājñayā

7.12.62

ityādiṣṭāstataste tu ruruduścāturā bhṛśam /
sacivā niryayustūrṇaṃ natvā taṃ ca vanāśramāt

7.12.63

ayodhyāyāmupāgatya puṇye'hni vidhipūrvakam /
abhiṣekaṃ tadā cakrurhariścandrasya mūrdhni te

7.12.64

abhiṣiktastu tejasvī sacivaiśca nṛpājñayā /
rājyaṃ cakāra dharmiṣṭhaḥ pitaraṃ cintayanbhṛśam

7.12.12

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ
saptamaskandhe triśaṅkūpākhyānavarṇanaṃ nāma dvādaśo'dhyāyaḥ

Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc