Devi Bhagavata Purana · Chapter 7.11

satyavratāya rājanītyupadeśavarṇanam
janamejaya uvāca -
vasiṣṭhena ca śapto'sau triśaṅkurnṛpateḥ sutaḥ /
kathaṃ śāpādvinirmuktastanme brūhi mahāmate

vyāsa uvāca -
satyavratastathā śaptaḥ piśācatvamavāptavān /
tasminnevāśrame tasthau devībhaktiparāyaṇaḥ

kadācinnṛpatistatra japtvā mantraṃ navākṣaram /
homārthaṃ brāhmaṇāngatvā praṇamyovāca bhaktitaḥ

bhūmidevāḥ śṛṇudhvaṃ vai vacanaṃ praṇatasya me /
ṛtvijo mama sarve'tra bhavantaḥ prabhavantu ha

japasya ca daśāṃśena homaḥ kāryo vidhānataḥ /
bhavad‌bhiḥ kāryasiddhyarthaṃ vedavid‌bhiḥ kṛpāparaiḥ

satyavrato'haṃ nṛpateḥ putro brahmavidāṃvarāḥ /
kāryaṃ mama vidhātavyaṃ sarvathā sukhahetave

tacchrutvā brāhmaṇāstatra tamūcurnṛpateḥ sutam /
śaptastvaṃ guruṇā prāptaṃ piśācatvaṃ tvayādhunā

na yāgārho'si tasmāttvaṃ vedeṣvanadhikārataḥ /
piśācatvamanuprāptaṃ sarvalokeṣu garhitam

vyāsa uvāca -
tanniśamya vacasteṣāṃ rājā duḥkhamavāpa ha /
dhigjīvitamidaṃ me'dya kiṃ karomi vane sthitaḥ

pitrā cāhaṃ parityaktaḥ śaptaśca guruṇā bhṛśam /
rājyād‌bhraṣṭaḥ piśācatvamanuprāptaḥ karomi kim

tadā pṛthutarāṃ kṛtvā citāṃ kāṣṭhairnṛpātmajaḥ /
sasmāra caṇḍikāṃ devīṃ praveśamanucintayan

smṛtā devīṃ mahāmāyāṃ citāṃ prajvalitāṃ puraḥ /
kṛtvā snātvā praveśārthaṃ sthitaḥ prāñjaliragrataḥ

jñātvā bhagavatī taṃ tu martukāmaṃ mahīpatim /
ājagāma tadā''kāśaṃ pratyakṣaṃ tasya cāgrataḥ

dattvātha darśanaṃ devī tamuvāca nṛpātmajam /
siṃhārūḍhā mahārāja meghagambhīrayā girā // १४ /
devyuvāca -
kiṃ te vyavasitaṃ sādho hutāśe mā tanuṃ tyaja /
sthiro bhava mahābhāga pitā te jarasānvitaḥ

rājyaṃ dattvā vane tubhyaṃ gantāsti tapase kila /
viṣādaṃ tyaja he vīra paraśvo'hani bhūpate

netuṃ tvāmāgamiṣyanti sacivāśva pitustava /
matprasādātpitā ca tvāmabhiṣicya nṛpāsane

jitvā kāmaṃ brahmalokaṃ gamiṣyetyeṣa niścayaḥ /
vyāsa uvāca -
ityuktvā taṃ tadā devī tatraivāntaradhīyata

rājaputro viramito maraṇātpāvakāttataḥ /
ayodhyāyāṃ tadā''gatya nāradena mahātmanā

vṛttāntaḥ kathitaḥ sarvo rājñe satvaramāditaḥ /
śrutvā rājātha putrasya taṃ tathā maraṇodyamam

khedamādhāya manasi śuśoca bahudhā nṛpaḥ /
sacivānāha dharmātmā putraśokapariplutaḥ

jñātaṃ bhavad‍‍bhiratyugraṃ putrasya mama ceṣṭitam /
tyakto mayā vane dhīmānputraḥ satyavrato mama

ājñayāsau gataḥ sadyo rājyārhaḥ paramārthavit /
sthitastatraiva vijñāne dhanahīnaḥ kṣamānvitaḥ

vasiṣṭhena tathā śaptaḥ piśācasadṛśaḥ kṛtaḥ /
so'dya duḥkhena santaptaḥ praveṣṭuñca hutāśanam

udyataḥ śrīmahādevyā niṣiddhaḥ saṃsthitaḥ punaḥ /
tasmād‌ gacchantu taṃ śīghraṃ jyeṣṭhaputraṃ mahābalam

āśvāsya vacanairatra tarasaivānayantviha /
abhiṣicya sutaṃ rājye aurasaṃ pālanakṣamam

vanaṃ yāsyāmi śānto'haṃ tapase kṛtaniścayaḥ /
ityuktvā mantriṇaḥ sarvānpreṣayāmāsa pārthivaḥ

tasyaivānayanārthaṃ hi prītipravaṇamānasaḥ /
te gatvā taṃ samāśvāsya mantriṇaḥ pārthivātmajam

ayodhyāyāṃ mahātmānaṃ mānapūrvaṃ samānayan /
dṛṣṭvā satyavrataṃ rājā durbalaṃ malināmbaram

jaṭājūṭadharaṃ krūraṃ cintāturamacintayat /
kiṃ kṛtaṃ niṣṭhuraṃ karma mayā putro vivāsitaḥ

rājyārhaścātimedhāvī jānatā dharmaniścayam /
iti sañcintya manasā tamāliṅya mahīpatiḥ

āsane svasamīpaśe samāśvāsyopaveśayat /
upaviṣṭaṃ sutaṃ rājā premapūrvamuvāca ha

premagad‌gadayā vācā nītiśāstraviśāradaḥ /
rājovāca -
putra dharme matiḥ kāryā mānanīyā mukhod‌bhavāḥ

nyāyāgataṃ dhanaṃ grāhyaṃ rakṣaṇīyāḥ sadā prajāḥ /
nāsatyaṃ kvāpi vaktavyaṃ nāmārge gamanaṃ kvacit

śiṣṭaproktaṃ prakartavyaṃ pūjanīyāstapasvinaḥ /
hantavyā dasyavaḥ krūrā indriyāṇāṃ tathā jayaḥ

kartavyaṃ kāryasiddhyarthaṃ rājñā putra sadaiva hi /
mantrastu sarvathā gopyaḥ kartavyaḥ sacivaiḥ saha

nopekṣyo'lpo'pi kṛtinā ripuḥ sarvātmanā suta /
na viśvasetparāsaktaṃ sacivaṃ ca tathā natam

cārāḥ sarvatra yoktavyāḥ śatrumitreṣu sarvathā /
dharme matiḥ sadā kāryā dānaṃ dadyācca nityaśaḥ

śuṣkavādo na kartavyo duṣṭasaṅgaṃ ca varjayet /
yaṣṭavyā vividhā yajñāḥ pūjanīyā maharṣayaḥ

na viśvasetstriyaṃ kvāpi straiṇaṃ dyūtarataṃ naram /
atyādaro na kartavyo mṛgayāyāṃ kadācana

dyūte madye tathā geye nūnaṃ vāravadhūṣu ca /
svayaṃ tadvimukho bhūyāt prajāstebhyaśca rakṣayet

brāhme muhūrte kartavyamutthānaṃ sarvathā sadā /
snānādikaṃ sarvavidhiṃ vidhāya vidhivadyathā

parāśakteḥ parāṃ pūjāṃ bhaktyā kuryātsudīkṣitaḥ /
putraitajjanmasāphalyaṃ parāśakteḥ padārcanam

sakṛtkṛtvā mahāpūjāṃ daivīpādajalaṃ piban /
na jātu jananīgarbhe gacchediti viniścayaḥ

sarvaṃ dṛśyaṃ mahādevī draṣṭā sākṣī ca saiva hi /
iti tad‌bhāvabharitastiṣṭhennirbhayacetasā

kṛtvā nityavidhiṃ samyaggantavyaṃ sadasi dvijān /
samāhūya ca praṣṭavyo dharmaśāstravinirṇayaḥ

sampūjya brāhmaṇānpūjyānvedavedāntapāragān /
gobhūhiraṇyādikaṃ ca deyaṃ pātreṣu sarvadā

avidvānbrāhmaṇaḥ ko'pi naiva pūjyaḥ kadācana /
āhārādadhikaṃ naiva deyaṃ mūrkhāya karhicit

na vā lobhāttvayā putra kartavyaṃ dharmalaṅghanam /
ataḥ paraṃ na kartavyaṃ kvacidviprāvamānanam

brāhmaṇā bhūmidevāśca mānanīyāḥ prayat‍nataḥ /
kāraṇaṃ kṣatriyāṇāṃ ca dvijā eva na saṃśayaḥ

ad‌bhyo'gnirbrahmaṇaḥ kṣatramaśmano lohamutthitam /
teṣāṃ sarvatragaṃ tejaḥ svāsu yoniṣu śāmyati

tasmād‌rājñā viśeṣeṇa mānanīyā mukhod‌bhavāḥ /
dānena vinayenaiva sarvathā bhūtimicchatā

daṇḍanītiḥ sadā kāryā dharmaśāstrānusārataḥ /
kośasya saṃgrahaḥ kāryo nūnaṃ nyāyāgatasya ha

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptamaskandhe satyavratāya rājanītyupadeśavarṇanaṃ nāmaikādaśo'dhyāyaḥ