Devi Bhagavata Purana · Chapter 6.6
chadmenendreṇa phenadvārā parāśaktismaraṇapūrvakaṃ vṛtrahananavarṇanam
vyāsa uvāca
evaṃ prāptavarā devā ṛṣayaśca tapodhanāḥ /
(jagmuḥ sarve ca sammantrya vṛtrasyāśramamuttamam /)
dadṛśustatra taṃ vṛtraṃ jvalantamiva tejasā
dhakṣyantamiva lokāṃstrīngrasantamiva cāmarān /
ṛṣayo'tha tato'bhyetya vṛtramūcuḥ priyaṃ vacaḥ
devakāryārthasiddhyarthaṃ sāmayuktaṃ rasātmakam /
ṛṣaya ūcuḥ
vṛtra vṛtra mahābhāga sarvalokabhayaṅkara
vyāptaṃ tvayaitatsakalaṃ brahmāṇḍamakhilaṃ kila /
śakreṇa tava vairaṃ yattattu saukhyavighātakam
yuvayorduḥkhadaṃ kāmaṃ cintāvṛddhikaraṃ param /
na tvaṃ svapiṣi santuṣṭo na cāpi maghavā tathā
sukhaṃ svapiti cintārto dvayoryadvairijaṃ bhayam /
yuvayoryudhyatoḥ kālo vyatītastu mahāniha
pīḍyante ca prajāḥ sarvāḥ sadevāsuramānavāḥ /
saṃsāre'tra sukhaṃ grāhyaṃ duḥkhaṃ heyamiti sthitiḥ
na sukhaṃ kṛtavairasya bhavatīti vinirṇayaḥ /
saṃgrāmarasikāḥ śūrāḥ praśaṃsanti na paṇḍitāḥ
yuddhaṃ śṛṅgāracaturā indriyārthavighātakam /
puṣpairapi na yoddhavyaṃ kiṃ punarniśitaiḥ śaraiḥ
yuddhe vijayasandeho niścayaṃ bāṇatāḍanam /
daivādhīnamidaṃ viśvaṃ tathā jayaparājayau
daivādhīnāviti jñātvā na yoddhavyaṃ kadācana /
kāle'tha bhojanaṃ snānaṃ śayyāyāṃ śayanaṃ tathā
paricaryāparā bhāryā saṃsāre sukhasādhanam /
kiṃ sukhaṃ yudhyataḥ saṃkhye bāṇavṛṣṭibhayaṅkare
khaḍgapātātiraudre ca tathārātisukhaprade /
saṃgrāme maraṇātsvargasukhaprāptiriti sphuṭam
pralobhanaparaṃ vākyaṃ nodanārthaṃ nirarthakam /
chittvā dehaṃ vyathāṃ prāpya śṛgālakaraṭādibhiḥ
paścātsvargasukhāvāptiṃ ko vā vāñchati mandadhīḥ /
sakhyaṃ bhavatu te vṛtra śakreṇa saha nityadā
avāpsyasi sukhaṃ tvaṃ ca śakraścāpi nirantaram /
vayaṃ ca tāpasāḥ sarve gandharvāśca nijāśrame
sukhavāsaṃ gamiṣyāmaḥ śānte vaire'dhunaiva vām /
saṃgrāme yuvayordhīra vartamāne divāniśam
pīḍyante munayaḥ sarve gandharvāḥ kinnarā narāḥ /
sarveṣāṃ śāntikāmānāṃ sakhyamicchāmahe vayam
munayastvaṃ ca śakraśca prāpnuvantu sukhaṃ kila /
madhyasthāśca vayaṃ vṛtra yuvayoḥ sakhyakāraṇe
śapathaṃ kārayitvātra yojayāmo mithaḥ priyam /
śakrastu śapathānkṛtvā yathoktāṃśca tavāgrataḥ
cittaṃ te prītisaṃyuktaṃ kariṣyati tu sāmpratam /
satyādhārā dharā nūnaṃ satyena ca divākaraḥ
tapatyayaṃ yathākālaṃ vāyuḥ satyena vātyatha /
udanvānapi maryādāṃ satyenaiva na muñcati
tasmātsatyena sakhyaṃ vā bhavatvadya yathāsukham /
ekatra śayanaṃ krīḍā jalakeliṃ sukhāsanam
yuvābhyāṃ sarvathā kāryaṃ kartavyaṃ sakhyametya ca /
vyāsa uvāca
maharṣivacanaṃ śrutvā tānuvāca mahāmatiḥ
avaśyaṃ bhagavanto me mānanīyāstapasvinaḥ /
bhavanto munayaḥ kvāpi na mithyāvādino bhṛśam
sadācārāḥ suśāntāśca na viduśchalakāraṇam /
kṛtavaire śaṭhe stabdhe kāmuke ca gatatviṣi
nirlajje naiva kartavyaṃ sakhyaṃ matimatā sadā /
nirlajjo'yaṃ durācāro brahmahā lampaṭaḥ śaṭhaḥ
na viśvāsastu kartavyaḥ sarvathaivedṛśe jane /
bhavanto nipuṇāḥ sarve na drohamatayaḥ sadā
anabhijñāstu śāntatvāccittānāmativādinām /
munaya ūcuḥ
jantuḥ kṛtasya bhoktā vai śubhasya tvaśubhasya ca
drohaṃ kṛtvā kutaḥ śāntimāpnuyānnaṣṭacetanaḥ /
viśvāsaghātakartāro narakaṃ yānti niścayam
duḥkhaṃ ca samavāpnoti nūnaṃ viśvāsaghātakaḥ /
niṣkṛtirbrahmahantṝṇāṃ surāpānāṃ ca niṣkṛtiḥ
viśvāsaghātināṃ naiva mitradrohakṛtāmapi /
samayaṃ brūhi sarvajña yathā te cetasi dhruvam
tenaiva samayenādya sandhiḥ syādubhayoḥ kila /
vṛtra uvāca
na śuṣkeṇa na cārdreṇa nāśmanā na ca dāruṇā
na vajreṇa mahābhāga na divā niśi naiva ca /
vadhyo bhaveyaṃ viprendrāḥ śakrasya saha daivataiḥ
evaṃ me rocate sandhiḥ śakreṇa saha nānyathā /
vyāsa uvāca
ṛṣayastaṃ tadā prāhurbāḍhamityeva cādṛtāḥ
samayaṃ śrāvayāmāsustatrānīya sureśvaram /
indro'pi śapathāṃstatra cakāra vigatajvaraḥ
sākṣiṇaṃ pāvakaṃ kṛtvā munīnāṃ sannidhau kila /
vṛtrastu vacanaistasya viśvāsamagamattadā
babhūva mitravacchakre sahacaryāparāyaṇaḥ /
kadācinnandane cobhau kadācidgandhamādane
kadācidudadhestīre modamānau viceratuḥ /
evaṃ kṛte ca sandhāne vṛtraḥ pramudito'bhavat
śakro'pi vadhakāmastu tadupāyānacintayat /
randhrānveṣī samudvignastadāsīnmaghavā bhṛśam
evaṃ cintayatastasya kālaḥ samabhivartata /
viśvāsaṃ paramaṃ prāpa vṛtraḥ śakre'tidāruṇe
evaṃ katicidabdāni gatāni samaye kṛte /
vṛtrasya maraṇopāyānmanasīndro'pyacintayat
tvaṣṭaikadā sutaṃ prāha viśvastaṃ pākaśāsane /
putra vṛtra mahābhāga śṛṇu me vacanaṃ hitam
na viśvāsastu kartavyaḥ kṛtavaire kathañcana /
maghavā kṛtavairaste sadāsūyāparaḥ paraiḥ
lobhānmatto dveṣarataḥ paraduḥkhotsavānvitaḥ /
paradāralampaṭaḥ sa pāpabuddhiḥ pratārakaḥ
randhrānveṣī drohaparo māyāvī madagarvitaḥ /
yaḥ praviśyodare māturgarbhacchedaṃ cakāra ha
saptakṛtvaḥ saptakṛtvaḥ krandamānamanāturaḥ /
tasmātputra na kartavyo viśvāsastu kathañcana
kṛtapāpasya kā lajjā punaḥ putra prakurvataḥ /
vyāsa uvāca
evaṃ prabodhitaḥ pitrā vacanairhetusaṃyutaiḥ
na bubodha tadā vṛtra āsannamaraṇaḥ kila /
sa kadācitsamudrānte tamapaśyanmahāsuram
sandhyākāla upāvṛtte muhūrte'tīva dāruṇe /
tataḥ sañcintya maghavā varadānaṃ mahātmanām
sandhyeyaṃ vartate raudrā na rātrirdivaso na ca /
hantavyo'yaṃ mayā cādya balenaiva na saṃśayaḥ
ekākī vijane cātra samprāptaḥ samayocitaḥ /
evaṃ vicārya manasā sasmāra harimavyayam
tatrājagāma bhagavānadṛśyaḥ puruṣottamaḥ /
vajramadhye praviśyāsau saṃsthito bhagavānhariḥ
indro buddhiṃ cakārāśu tadā vṛtravadhaṃ prati /
iti sañcintya manasā kathaṃ hanyāṃ ripuṃ raṇe
ajeyaṃ sarvathā sarvadevaiśca dānavaistathā /
yadi vṛtraṃ na hanmyadya vañcayitvā mahābalam
na śreyo mama nūnaṃ syātsarvathā ripurakṣaṇāt /
apāṃ phenaṃ tadāpaśyatsamudre parvatopamam
nāyaṃ śuṣko na cārdro'yaṃ na ca śastramidaṃ tathā /
apāṃ phenaṃ tadā śakro jagrāha kila līlayā
parāṃ śaktiṃ ca sasmāra bhaktyā paramayā yutaḥ /
smṛtamātrā tadā devī svāṃśaṃ phene nyadhāpayat
vajraṃ tadāvṛtaṃ tatra cakāra harisaṃyutam /
phenāvṛtaṃ paviṃ tatra śakraścikṣepa taṃ prati
sahasā nipapātāśu vajrāhata ivācalaḥ /
vāsavastu prahṛṣṭātmā babhūva nihate tadā
ṛṣayaśca mahendraṃ tamastuvanvividhaiḥ stavaiḥ /
hataśatruḥ prahṛṣṭātmā vāsavaḥ saha daivataiḥ
devīṃ sampūjayāmāsa yatprasādāddhato ripuḥ /
prasādayāmāsa tadā stotrairnānāvidhairapi
devodyāne parāśakteḥ prāsādamakaroddhariḥ /
padmarāgamayīṃ mūrtiṃ sthāpayāmāsa vāsavaḥ
trikālaṃ mahatīṃ pūjāṃ cakruḥ sarve'pi nirjarāḥ /
tadāprabhṛti devānāṃ śrīdevī kuladaivatam
viṣṇuṃ tribhuvanaśreṣṭhaṃ pūjayāmāsa vāsavaḥ /
tato hate mahāvīrye vṛtre devabhayaṅkare
pravavau ca śivo vāyurjahṛṣurdevatāstathā /
hate tasminsagandharvā yakṣarākṣasakinnarāḥ
itthaṃ vṛtraḥ parāśaktipraveśayutaphenataḥ /
tayā kṛtavimohācca śakreṇa sahasā hataḥ
tato vṛtranihantrīti devī lokeṣu gīyate /
śakreṇa nihatatvācca śakreṇa hata ucyate
iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryā saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhaskandhe chadmenendreṇa
phenadvārā parāśaktismaraṇamūrvakaṃ vṛtrahananavarṇanaṃ nāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ
Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0