Scripture Library

Devi Bhagavata Purana · Chapter 6.31

6.31.1

bhagavatīmāhātmyavarṇanam
vyāsa uvāca
niśāmaya mahārāja bravīmi viśadākṣaram /
māhātmyaṃ khalu māyāyā nāradāttu mayā śrutam

6.31.2

mayā punarmuniḥ pṛṣṭo nāradaḥ sarvavittamaḥ /
śrutvā kathāṃ munestasya nārīdehasamud‌bhavām

6.31.3

brūhi nārada paścātkiṃ kathitaṃ hariṇā tadā /
kva gataśca jagannātho bhavatā saha mādhavaḥ

6.31.4

nārada uvāca
ityuktvā bhagavāṃstasmiṃstaḍāge'timanohare /
āruhya garuḍaṃ gantuṃ vaikuṇṭhe ca mano dadhe

6.31.5

māmuvāca ramākānto yatheṣṭaṃ gaccha nārada /
ehi vā mama lokaṃ tvaṃ yathāruci tathā kuru

6.31.6

brahmalokaṃ gataścāhamāpṛcchya madhusūdanam /
bhagavānapi deveśastatkṣaṇād‌garuḍāsanaḥ

6.31.7

vaikuṇṭhamagamattūrṇaṃ māmādiśya yathāsukham /
tato'haṃ pitṛsadanaṃ gato yāte janārdane

6.31.8

cintayansakalaṃ duḥkhaṃ sukhaṃ ca paramād‌bhutam /
gatvā praṇamya pitaraṃ sthito yāvatpuraḥ pituḥ

6.31.9

tāvatpṛṣṭo mune pitrā vīkṣya cintāturaṃ tu mām /
brahyovāca
kva gato'si mahābhāga kasmāccintāturaḥ suta

6.31.10

svasthaṃ naivādya paśyāmi manaste munisattama /
kenāpi vañcito'si tvaṃ dṛṣṭaṃ vā kiñcidad‌bhutam

6.31.11

viṣaṇṇaṃ gatavijñānaṃ paśyāmi tvāṃ kathaṃ suta /
nārada uvāca
iti pṛṣṭastadā pitrā bṛsyāṃ samupaveśya ca

6.31.12

tamabravaṃ svavṛttāntaṃ māyābalasamud‌bhavam /
vañcito'haṃ pitaḥ kāmaṃ viṣṇunā prabhaviṣṇunā

6.31.13

strībhāvaṃ gamitaḥ kāmaṃ varṣāṇi subahūnyapi /
anubhūtaṃ mahadduḥkhaṃ putraśokasamud‌bhavam

6.31.14

prabodhito'haṃ tenaiva mṛduvākyāmṛtena ca /
punaḥ sarovare snātvā jāto'haṃ nāradaḥ pumān

6.31.15

kimetatkāraṇaṃ brahman yanmohamagamaṃ tadā /
vismṛtaṃ pūrvavijñānaṃ tanmayastarasā kṛtaḥ

6.31.16

etanmāyābalaṃ brahmanna jāne'haṃ duratyayam /
jñānahānikaraṃ jātaṃ mūlaṃ mohasya visphuṭam

6.31.17

anubhūtaṃ mayā samyagjñātaṃ sarvaṃ śubhāśubham /
kathaṃ tvaṃ jitavāṃstāta tamupāyaṃ vadasva me

6.31.18

nārada uvāca
vijñapto'sau mayā dhātā prītipūrvamataḥ param /
māmuvāca smitaṃ kṛtvā pitā me vāsavīsuta

6.31.19

brahmovāca
durjayaiṣā suraiḥ sarvairmunibhiśca mahātmabhiḥ /
tāpasairjñānayuktaiśca yogibhiḥ pavanāśanaiḥ

6.31.20

nāhaṃ tāṃ sarvathā jñātuṃ śakto māyāṃ mahābalām /
viṣṇurjñātuṃ na śaktaśca tathā śambhurumāpatiḥ

6.31.21

durjñeyā sā mahāmāyā sṛṣṭisthityantakāriṇī /
kālakarmasvabhāvādyairnimittakāraṇairvṛtā

6.31.22

śokaṃ mā kuru medhāviṃstatra māyāmahābale /
na caiva vismayaḥ kāryo vayaṃ sarve vimohitāḥ

6.31.23

nārada uvāca
pitretyuktastadā vyāsa tamāpṛcchya gatasmayaḥ /
āgato'smyatra paśyanvai tīrthāni ca varāṇi ca

6.31.24

tasmāttvamapi santyajya mohaṃ kauravanāśajam /
kālakṣayaṃ sukhāsīnaḥ sthāne'smin kuru sattama

6.31.25

avaśyameva bhoktavyaṃ kṛtaṃ karma śubhāśubham /
niścayaṃ hṛdaye kṛtvā vicarasva yathāsukham

6.31.26

vyāsa uvāca
ityuktvā nārado rājan gato māṃ pratibodhya ca /
ahaṃ taccintayanvākyaṃ yaduktaṃ muninā tadā

6.31.27

sthitaḥ sarasvatītīre kalpe sārasvate vare /
kālātivāhanāyaitatkṛtaṃ bhāgavataṃ mayā

6.31.28

purāṇamuttamaṃ bhūpa sarvasaṃśayanāśanam /
nānākhyānasamāyuktaṃ vedaprāmāṇyasaṃśritam

6.31.29

sandeho'tra na kartavyaḥ sarvathā nṛpasattama /
yathendrajālikaḥ kaścitpāñcālīṃ dāravīṃ kare

6.31.30

kṛtvā nartayate kāmaṃ svecchayā vaśavartinīm /
tathā nartayate māyā jagatsthāvarajaṅgamam

6.31.31

brahmādistambaparyantaṃ sadevāsuramānuṣam /
pañcendriyasamāyuktaṃ manaścittānuvartanam

6.31.32

guṇāstu kāraṇaṃ rājan sarveṣāṃ sarvathā trayaḥ /
kāryaṃ kāraṇasaṃyuktaṃ bhavatīti viniścayaḥ

6.31.33

bhinnabhinnasvabhāvāste guṇā māyāsamud‌bhavāḥ /
śānto ghorastathā mūḍhastrayastu vividhā yataḥ

6.31.34

tatsametaḥ pumānnityaṃ tadvihīnaḥ kathaṃ bhavet /
na bhavatyeva saṃsāre rahitastantubhiḥ paṭaḥ

6.31.35

tathā guṇaistribhirhīno na dehīti viniścayaḥ /
devadeho manuṣyo vā tiraśco vā narādhipa

6.31.36

guṇairvirahito na syānmṛd‌vihīno ghaṭo yathā /
brahmā viṣṇustathā rudrastrayaścāmī guṇāśrayāḥ

6.31.37

kadācitprītiyuktāste tathāprītiyutāḥ punaḥ /
tathā viṣādayuktāste bhavanti guṇayogataḥ

6.31.38

brahmā kadācitsattvasthastadā śāntaḥ samādhimān /
prītiyukto bhavetsarvabhūteṣu jñānasaṃyutaḥ

6.31.39

punaḥ sattvavihīnastu rajoguṇasamāvṛtaḥ /
tadā bhaved‌ ghorarūpaḥ sarvatrāprītisaṃyutaḥ

6.31.40

yadā tamoguṇāviṣṭo bāhulyena bhavedvidhiḥ /
tadā viṣādasampanno mūḍho bhavati nānyathā

6.31.41

mādhavo'pi sadā sattvasaṃśritaḥ sarvathā bhavet /
yadā śāntaḥ prītiyukto bhavejjñānasamanvitaḥ

6.31.42

sa eva rajaādhikyādaprītisaṃyuto bhavet /
ghoraśca sarvabhūteṣu guṇādhīno ramāpatiḥ

6.31.43

rudro'pi sattvasaṃyuktaḥ prītimāñchāntimānbhavet /
rajonimīlitaḥ so'pi ghoraḥ prītivivarjitaḥ

6.31.44

tamoguṇayutaḥ so'pi mūḍho viṣādayugbhavet /
ete yadi guṇādhīnā brahmaviṣṇuharādayaḥ

6.31.45

sūryavaṃśod‌bhavāstadvatsomavaṃśabhavā api /
manvādayaśca ye proktāścaturdaśa yuge yuge

6.31.46

anyeṣāṃ caiva kā vārtā saṃsāre'sminnṛpottama /
māyādhīnaṃ jagatsarvaṃ sadevāsuramānuṣam

6.31.47

tasmād‌rājanna kartavyaḥ sandeho'tra kadācana /
dehī māyāparādhīnaśceṣṭate tadvaśānugaḥ

6.31.48

sā ca māyā pare tattve saṃvid‌rūpe'pi sarvadā /
tadadhīnā preritā ca tena jīveṣu sarvadā

6.31.49

tato māyāviśiṣṭāṃ tāṃ saṃvidaṃ parameśvarīm /
māyeśvarīṃ bhagavatīṃ saccidānandarūpiṇīm

6.31.50

dhyāyettathārādhayecca praṇamecca japedapi /
tena sā sadayā bhūtvā mocayatyeva dehinam

6.31.51

svamāyāṃ saṃharatyeva svānubhūtipradānataḥ /
bhuvanaṃ khalu māyā syādīśvarī tasya nāyikā

6.31.52

bhuvaneśī tataḥ proktā devī trailokyasundarī /
tad‌rūpe yadi saktaṃ syāccittaṃ bhūmipate sadā

6.31.53

māyayā kiṃ bhavettatra sadasad‌bhūtayā nṛpa /
tasmānmāyānirāsārthaṃ nānyadvai devatāntaram

6.31.54

samarthaṃ tu vinā devīṃ saccidānandarūpiṇīm /
tamorāśiṃ nāśayituṃ śaktaṃ naiva tamo bhavet

6.31.55

kintu bhānuprabhācandravidyudvahniprabhādayaḥ /
tasmānmāyeśvarīmambāṃ svaprakāśāṃ tu saṃvidam

6.31.56

ārādhayedatiprītyā māyāguṇanivṛttaye /
iti samyaṅ‌mayākhyātaṃ vṛtrāsuravadhādikam

6.31.57

yatpṛṣṭaṃ rājaśārdūla kimanyacchrotumicchasi /
pūrvārdho'yaṃ purāṇasya kathitastava suvrata

6.31.58

yatra devyāstu mahimā vistareṇopapāditaḥ /
etad‌rahasyaṃ śrīmāturna deyaṃ yasya kasyacit

6.31.59

deyaṃ bhaktāya śāntāya devībhaktiratāya ca /
śiṣyāya jyeṣṭhaputrāya gurubhaktiyutāya ca

6.31.60

idamakhilakathānāṃ sārabhūtaṃ purāṇaṃ
nikhilanigamatulyaṃ sapramāṇānuviddham /
paṭhati paramabhāvādyaḥ śṛṇotīha bhaktyā
sa bhavati dhanavānvai jñānavānmānavo'tra

6.31.31

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaptasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ
ṣaṣṭhaskandhe bhagavatīmāhātmyavarṇanaṃ nāmakatriṃśo'dhyāyaḥ

Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0