Devi Bhagavata Purana · Chapter 6.25

vyāsasvakīyamohavarṇanam
vyāsa uvāca
vāsavī cakitā jātā śrutvā me vākyamīdṛśam /
dāśeyī māmuvācedaṃ putrārthe bhṛśamāturā

ambālikā vadhūrdhanyā kāśirājasutā suta /
bhāryā vicitravīryasya vidhavā śokasaṃyutā

sarvalakṣaṇasampannā rūpayauvanaśālinī /
tasyāṃ janaya saṅgaṃ tvaṃ kṛtvā putraṃ susammatam

nāndho rājādhikārī syāttasmātputra manoharam /
utpādaya rājaputryāṃ vacanānmama mānada

ityukto'haṃ tadā mātrā sthitastatra gajāhvaye /
yāvadṛtumatī jātā kāśirājasutā mune

ekānte śayanāgāre prāptā sā mama sannidhau /
lajjamānā sukeśāntā svaśvaśrūvacanāttadā

dṛṣṭvā māṃ jaṭilaṃ dāntaṃ tāpasaṃ rasavarjitam /
sā svedavadanā jātā pāṇḍurā vimanā bhṛśam

kupito'haṃ tadā dṛṣṭvā kāminīṃ niśi saṅgatām /
vepamānāṃ sthitāṃ pārśve hyabravaṃ tāmahaṃ ruṣā

dṛṣṭvā māṃ yadi garveṇa pāṇḍuvarṇā samāvṛtā /
ataste tanayaḥ pāṇḍurbhaviṣyati sumadhyame

ityuktvā niśi tatraiva sthito'mbālikayā yutaḥ /
bhuktvā tāṃ niśi niryātaḥ sthānamāpṛcchya mātaram

tatastābhyāṃ sutau kāle prasūtāvandhapāṇḍurau /
dhṛtarāṣṭraśca pāṇḍuśca prathitau sambabhūvatuḥ

mātā me vimanā jātā tādṛśau vīkṣya tau sutau /
tataḥ saṃvatsarasyānte māmāhūya tadābravīt

dvaipāyana sutau jātau rājyayogyau na tādṛśau /
anyaṃ manoharaṃ putraṃ samutpādaya me priyam

tatheti sā mayā proktā muditā jananī tadā /
ambikāṃ prārthayāmāsa sutārthe kāla āgate

putri vyāsaṃ samāliṅgya putramutpādayād‌bhutam /
kuruvaṃśasya kartāraṃ rājyayogyaṃ varānane

vadhūrlajjānvitā kiñcinnovāca vacanaṃ tadā /
gato'haṃ śayanāgāre mātustadvacanānniśi

dāsī vicitravīryasya rūpayauvanasaṃyutā /
preṣitāmbikayā tvatra vicitrābharaṇāmbarā

candanāraktadehā sā puṣpamālāvibhūṣitā /
āyātā hāvasaṃyuktā sukeśī haṃsagāminī

paryaṅke māṃ samāveśya saṃsthitā premasaṃyutā /
prasanno'haṃ tadā tasyā vilāsenābhavaṃ mune

rātrau saṃkrīḍitaṃ premṇā tayā saha mayā bhṛśam /
varo dattaḥ punastasyai prasannena tu nārada

subhage bhavitā putraḥ sarvalakṣaṇasaṃyutaḥ /
surūpaḥ sarvadharmajñaḥ satyavādī śame rataḥ

sa tadā viduro jātastrayaḥ putrā mayābhavan /
māyā vṛddhiṃ gatā sādho parakṣetrod‌bhave mama

vismṛtaḥ śukasambandhī virahaḥ śokakāraṇam /
dṛṣṭvā trīnsvasutānkāmaṃ balino vīryasammatān

māyā balavatī brahman dustyajā hyakṛtātmabhiḥ /
arūpā ca nirālambā jñānināmapi mohinī

mātari snehasambaddhaṃ tathā putreṣu saṃvṛtam /
na me cittaṃ vane śāntimagānmunivarottama

dolārūḍhaṃ mano jātaṃ kadāciddhastināpure /
punaḥ sarasvatītīre na caikatra vyavasthitiḥ

kadāciccintayan jñānaṃ mānase pratibhāti vai /
ke'mī putrāḥ kva moho'yaṃ na śrāddhārhā mṛtasya me

vyabhicārod‌bhavāḥ kiṃ me sukhadāḥ syuḥ sutāḥ kila /
māyā balavatī mohaṃ vitanoti hi mānase

jānanmohāndhakūpe'sminpatito'haṃ mṛṣā mune /
ityakurvaṃ rahastāpaṃ kadācitssusamāhitaḥ

rājyaṃ prāpa tataḥ pāṇḍurbalavānbhīṣmasammataḥ /
tadā mama mano jātaṃ prasannaṃ sutakāraṇāt

kuntī mādrī surūpe dve bhārye tasya babhūvatuḥ /
śūrasenasutā kuntī madrarājasutāparā

sa śāpaṃ dvijataḥ prāpya kāminīdvayasaṃyutaḥ /
pāṇḍurnirvedamāpannastyaktvā rājyaṃ vanaṃ gataḥ

tadā māmāviśacchokaḥ śrutvā putraṃ vane sthitam /
gato'haṃ tatra yatrāsau bhāryābhyāṃ saha saṃsthitaḥ

tamāśvāsya vane pāṇḍuṃ punaḥ prāpto gajāhvaye /
dhṛtarāṣṭraṃ samābhāṣya hyagamaṃ brahmajātaṭe

kṣetrajānpañcaputrānsa samutpādya vanāśrame /
dharmato vāyutaḥ śakrādaśvibhyāṃ pañca pāṇḍavān

yudhiṣṭhiro bhīmasenastathaivārjuna ityapi /
kuntīputrāḥ samākhyātā dharmānilasureśajāḥ

nakulaḥ sahadevaśca madrarājasutāsutau /
kadācittu raho mādrīṃ samāliṅgya mahīpatiḥ

mṛtaḥ śāpāttu munibhiḥ saṃskṛto hutabhuṅ‌mukhe /
mādrī tatra satī bhūtvā praviṣṭā patinā saha

sthitā putrayutā kuntī jvalite jātavedasi /
munayaḥ sutasaṃyuktāṃ śūrasenasutāṃ tadā

duḥkhitāṃ patihīnāṃ tāmāninyurgajasāhvaye /
samarpitātha bhīṣmāya vidurāya mahātmane

śrutvāhaṃ sukhaduḥkhābhyāṃ pīḍitastu parātmabhiḥ /
bhīṣmeṇa pālitāḥ putrāḥ pāṇḍoriti vicintya te

vidureṇa tathā prītyā dhṛtarāṣṭreṇa dhīmatā /
duryodhanādayastasya putrā ye krūramānasāḥ

ekatra sthitimāpannā virodhaṃ cakurad‌bhutam /
droṇācāryastu sammāptastatra bhīṣmeṇa mānitaḥ

adhyāpanāya putrāṇāṃ pure tasminnivāsitaḥ /
karṇaḥ kuntyā parityakto jātamātraḥ śiśuryadā

sūtena pālito nadyāṃ prāntaścādhirathena ha /
duryodhanapriyaścābhūtkarṇaḥ śūratamastathā

parasparaṃ virodho'bhūd‌bhīmaduryodhanādiṣu /
dhṛtarāṣṭrastu sañcintya kleśaṃ putreṣu teṣu ca

nivāsaṃ kalpayāmāsa pāṇḍavānāṃ mahātmanām /
virodhaśamanāyaiva nagare vāraṇāvate

duryodhanena tatraiva drohājjatugṛhāṇi vai /
kāritāni ca divyāni preṣya mitraṃ purocanam

śrutvā jatugṛhe dagdhānpāṇḍavānpṛthayā yutān /
pautrabhāvānmuniśreṣṭha magno'haṃ vyasanārṇave

śokāturo bhṛśaṃ śūnye vane paśyannaharniśam /
dṛṣṭā mayaikacakrāyāṃ pāṇḍavā duḥkhakarśitāḥ

tatastuṣṭamanāścāhaṃ jātaḥ pārthānvilokya ca /
preritāste mayā tūrṇaṃ drupadasya puraṃ prati

te gatāstatra duḥkhārtā vipraveṣadharāḥ kṛśāḥ /
mṛgacarmaparīdhānāḥ sabhāyāṃ saṃsthitāstadā

kṛtvā parākramaṃ jiṣṇuḥ sa jitvā drupadātmajām /
cakrurvivāhaṃ māninyā pañcaiva mātṛvākyataḥ

dṛṣṭvā vivāhaṃ teṣāṃ tu mudito'haṃ bhṛśaṃ tadā /
tato nāgāhvaye prāptāḥ pāñcālīsahitā mune

nivāsaṃ khāṇḍavaprasthaṃ dhṛtarāṣṭreṇa kalpitam /
pāṇḍavānāṃ dvijaśreṣṭha vasudevasutena vai

tarpitaḥ pāvakastatra viṣṇunā saha jiṣṇunā /
rājasūyaḥ kṛto yajñastadāhaṃ mudito'bhavam

dṛṣṭvātha vibhavaṃ teṣāṃ tathā mayakṛtāṃ sabhām /
duryodhano'tisantapto durodaramathākarot

durdyūtavedī śakuniranakṣajñaśca dharmajaḥ /
hṛtaṃ rājyaṃ dhanaṃ sarvaṃ yājñasenī ca kleśitā

vane dvādaśa varṣāṇi pāṇḍavāste vivāsitāḥ /
pāñcālīsahitāstena duḥkhaṃ me janitaṃ bhṛśam

evaṃ nārada saṃsāre sukhaduḥkhātmake bhṛśam /
nimagno'haṃ bhrameṇaiva jānan dharmaṃ sanātanam

ko'haṃ kasya sutāste'mī kā mātā kiṃ sukhaṃ punaḥ /
yena me hṛdayaṃ mohād‌bhramatīti divāniśam

kiṃ karomi kva gacchāmi santoṣo nādhigacchati /
dolārūḍhaṃ mano me'tra cañcalaṃ na sthiraṃ bhavet

sarvajño'si muniśreṣṭha sandehaṃ me nivartaya /
tathā kuru yathāhaṃ syāṃ sukhito vigatajvaraḥ

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ
ṣaṣṭhaskandhe vyāsasvakīyamohavarṇanaṃ nāma pañcaviṃśo'dhyāyaḥ