Devi Bhagavata Purana · Chapter 6.20

ekavīrākhyānavarṇanam
janamejaya uvāca
saṃśayo'yaṃ mahānatra jātamātraḥ śiśustathā /
muktaḥ kena gṛhīto'sāvekākī vijane vane

kā gatistasya bālasya jātā satyavatīsuta /
vyāghrasiṃhādibhirhiṃsrairgṛhīto nātibālakaḥ

vyāsa uvāca
lakṣmīnārāyaṇau tasmātsthānācca calitau yadā /
tadaiva tatra campākhyaḥ prāpto vidyādharaḥ kila

vimānavaramārūḍhaḥ kāminyā sahito nṛpa /
madanālasayā kāmaṃ krīḍamāno yadṛcchayā

vilokya taṃ śiśuṃ bhūmāvekākinamanuttamam /
devaputrapratīkāśaṃ ramamāṇaṃ yathāsukham

vimānāttarasottīrya campakastaṃ śiśu javāt /
jagrāha ca mudaṃ prāpa nidhiṃ prāpya yathādhanaḥ

gṛhītvā campakaḥ prādāddevyai taṃ madanopamam /
madanālasāyai taṃ bālaṃ jātamātraṃ manoharam

sā gṛhītvā śiśuṃ premṇā saromāñcā savismayā /
mukhaṃ cucumba bālasya kṛtvā tu hṛdaye bhṛśam

āliṅ‌gitaścumbitaśca tayāsau prītipūrvakam /
utsaṅge ca kṛtastanvyā putrabhāvena bhārata

kṛtvāṅke tau samārūḍhau vimānaṃ dampatī mudā /
patiṃ papraccha cārvaṅgī prahasya madanālasā

kasyāyaṃ bālakaḥ kānta tyaktaḥ kena ca kānane /
putro'yaṃ mama devena dattastryambakapāṇinā

campaka uvāca
priye gatvādya pṛccheyaṃ śakraṃ sarvajñamāśu vai /
devo vā dānavo vāpi gandharvo vā śiśuḥ kila

tenājñaptaḥ kariṣyāmi putraṃ prāptaṃ vanādamum /
apṛṣṭvā naiva kartavyaṃ kāryaṃ kiñcinmayā dhruvam

ityuktvā tāṃ gṛhītvā taṃ vimānenātha campakaḥ /
yayau śakrapuraṃ tūrṇaṃ harṣeṇotphullalocanaḥ

praṇamya pādayoḥ prītyā campakastu śacīpatim /
nivedya bālakaṃ prāha kṛtāñjalipuṭaḥ sthitaḥ

devadeva mayā labdhastīrthe paramapāvane /
kālindītamasāsaṅge bālako'yaṃ smaraprabhaḥ

kasyāyaṃ bālakaḥ kāntaḥ kathaṃ tyaktaḥ śacīpate /
ājñā cettava deveśa kurve'haṃ bālakaṃ sutam

atīva sundaro bālaḥ priyāyā vallabhaḥ sutaḥ /
kṛtrimastu sutaḥ prokto dharmaśāstreṣu sarvathā

indra uvāca
putro'yaṃ vāsudevasya vājirūpadharasya ha /
haihayo'yaṃ mahābhāga lakṣmyāṃ jātaḥ parantapaḥ

utpādito bhagavatā kāryārthaṃ kila bālakaḥ /
dātuṃ nṛpataye nūnaṃ yayātitanayāya ca

hariṇā preritaḥ so'dya rājā paramadhārmikaḥ /
āgamiṣyati putrārthaṃ tīrthe tasminmanorame

tāvattvaṃ gaccha tatraiva gṛhītvā bālakaṃ śubham /
yāvanna yāti nṛpatirgrahītuṃ hariṇeritaḥ

gatvā tatra vimuñcainaṃ vilambaṃ mā kṛthā vara /
adṛṣṭvā bālakaṃ rājā duḥkhitaśca bhaviṣyati

tasmāccampaka muñcainaṃ rājā prāpnotu putrakam /
ekavīreti nāmnāyaṃ khyātaḥ syāt pṛthivītale

vyāsa uvāca
iti tasya vacaḥ śrutvā campakastvarayānvitaḥ /
jagāma putramādāya sthale tasminmahīpate

mumoca bālakaṃ tatra yatra pūrvaṃ sthito hyabhūt /
āruhya svavimānaṃ tu yayau svāśramamaṇḍalam

tadaiva kamalākānto lakṣmyā saha jagad‌guruḥ /
vimānavaramārūḍho jagāma nṛpatiṃ prati

dṛṣṭastadā tena nṛpeṇa viṣṇuḥ
samuttaraṃstatra vimānamukhyāt /
jaharṣa rājā haridarśanena
papāta bhūmau khalu daṇḍavacca

uttiṣṭha vatseti hariḥ patanta-
māśvāsayad‌bhūmigataṃ svabhaktam /
so'pyutsuko vāsudevaṃ puraḥsthaṃ
tuṣṭāva bhaktyā mukharīkṛto'tha

devādhidevākhilalokanātha
kṛpānidhe lokaguro rameśa /
mandasya me te kila darśanaṃ ya-
tsudurlabhaṃ yogijanairalabhyam

ye niḥspṛhāste viṣayairapetā-
steṣāṃ tvadīyaṃ khalu darśanaṃ syāt /
āśāparo'haṃ bhagavannananta
yogyo na te darśane devadeva

iti stutastena nṛpeṇa viṣṇu-
stamāha vākyena sudhāmayena /
vṛṇīṣva rājan manasepsitaṃ te
dadāmi tuṣṭastapasā taveti

tato nṛpastaṃ praṇipatya pādayoḥ
provāca viṣṇuṃ purataḥ sthitaṃ ca /
tapastu taptaṃ hi mayā sutārthe
putraṃ dadasvātmasamaṃ murāre

śrutvā nṛpaprārthitamādideva-
stamāha rājānamamoghavākyam /
yayātisūno vraja tatra tīrthe
kalindakanyātamasāprasaṅge

mayādya putrastu yathepsitaste
tatraiva mukto'styamitaprabhāvaḥ /
lakṣmyāḥ prasūto mama vīryajaśca
kṛtastavārthe'tha gṛhāṇa rājan

śrutvā harervākyamatīva mṛṣṭaṃ
santuṣṭacittaḥ prababhūva rājā /
haristu dattveti varaṃ jagāma
vaikuṇṭhalokaṃ ramayā yutaśca

gate harau so'tha yayātisūnu-
ryayāvanuddhātarathena rājā /
premānvitastatra suto'sti yatra
vaco niśamyeti janārdanasya

sa tatra gatvātimanoharaṃ taṃ
dadarśa bālaṃ bhuvi khelamānam /
mukhe niveśyaikakareṇa kṛtvā
ślakṣṇaṃ padāṅguṣṭhamananyasattvaḥ

taṃ vīkṣya putraṃ madanasvarūpaṃ
nārāyaṇāṃśaṃ kamalāprasūtam /
hariprabhāvaṃ harivarmanāmā
harṣapraphullānanapaṅkajo'bhūt

gṛhṇan suvegāt karapaṅkajābhyāṃ
babhūva premārṇavamagnadehaḥ /
mūrdhanyupāghrāya mudānvito'sau
nananda rājā sutamāliliṅga

mukhaṃ samīkṣyātimanoharaṃ ta-
muvāca netrāmbuniruddhakaṇṭhaḥ /
datto'si devena janārdanena
mātrā hi putrāvamaduḥkhabhīteḥ

taptaṃ mayā putra tapastavārthe
suduṣkaraṃ varṣaśataṃ ca pūrṇam /
tenaiva tuṣṭena ramāpriyeṇa
datto'si saṃsārasukhodayāya

mātā ramā tvāṃ tanujaṃ madarthe
tyaktvā gatā sā hariṇā sametā /
dhanyā tu sā yā prahasantamaṅke
kṛtvā sutaṃ tvāṃ muditānanā syāt

tvameva saṃsārasamudranaukā-
rūpaḥ kṛtaḥ putra lakṣmīdhareṇa /
ityevamuktvā nṛpatiḥ sutaṃ taṃ
mudā samādāya yayau gṛhāya

purīsamīpe nṛpamāgataṃ ta-
mākarṇya sarve sacivāstu rājñaḥ /
yayuḥ samīpaṃ nṛpateśca lokāḥ
sopāyanāste sapurohitāśca

bandījanā gāyanakāśca sūtāḥ
samāyayuḥ sammukhamāśu rājñaḥ /
nṛpaḥ puraṃ prāpya puraḥ samāgataṃ
janaṃ samāśvāsya vākyaiśca dṛṣṭyā

sampūjitaḥ paurajanena rājā
viveśa putreṇa yuto nagaryām /
mārgeṣu lājaiḥ kusumaiḥ samantā-
dvikīryamāṇo nṛpatirjagāma

gṛhaṃ samṛddhaṃ sacivaiḥ sametaḥ
sutaṃ samādāya mudā karābhyām /
rājye dadau cātha sutaṃ manojñaṃ
sadyaḥprasūtaṃ ca manobhavābham

rājñī gṛhītvābhinavaṃ tanūjaṃ
papraccha rājānamaninditā sā /
rājan kutaścaiva sutaḥ sujanmā
prāptastvayā manmathatulyarūpaḥ

kenaiṣa dattaḥ kathayāśu kānta
ceto madīyaṃ prahṛtaṃ sutena /
nṛpastadovāca mudānvito'sau
priye rameśena suto hi mahyam

lolākṣi dattaḥ kamalāsamuttho
janārdanāṃśo'yamahīnasattvaḥ /
sā taṃ gṛhītvā mudamāpa rājñī
rājā cakārotsavamad‌bhutaṃ ca

dadau ca dānaṃ kila yācakebhyo
gītāni vādyāni bahūni neduḥ /
kṛtvotsavaṃ bhūpatirātmajasya
nāmaikavīreti cakāra viśrutam

sukhaṃ ca samprāpya mudānvito'sau
nananda devādhipatulyavīryaḥ /
putraṃ hare rūpaguṇānurūpaṃ
samprāpya vaṃśasya ṛṇācca muktaḥ

iti sakalasurāṇāmīśvareṇārpitaṃ taṃ
sakalaguṇagaṇāḍhyaṃ putramāsādya rājā /
vividhasukhavinodairbhāryayā sevyamāno
vyaharata nijagehe śakratulyapratāpaḥ

iti śrīmaddevībhāgavatemahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ
ṣaṣṭhaskandhe ekavīrākhyānavarṇanaṃ nāma viṃśo'dhyāyaḥ