Devi Bhagavata Purana · Chapter 6.21

rājaputryāḥ ekāvalyāḥ varṇanam
vyāsa uvāca
jātakarmādisaṃskārāṃścakāra nṛpatistadā /
dine dine jagāmāśu vṛddhiṃ bālaḥ sulālitaḥ

nṛpaḥ saṃsārajaṃ prāpya sukhaṃ putrasabhud‌bhavam /
ṛṇatrayavimokṣaṃ ca mene tena mahātmanā

ṣaṣṭhe'nnaprāśanaṃ tasya kṛtvā māsi yathāvidhi /
tṛtīye'tha tathā varṣe cūḍākaraṇamuttamam

cakāra brāhmaṇān dravyaiḥ sampūjya vividhairdhanaiḥ /
gobhiśca vividhairdānairyācakānitarānapi

varṣe caikādaśe tasya mauñjībandhanakarma vai /
kārayitvā dhanurvedamadhyāpayata pārthivaḥ

adhītavedaṃ putraṃ taṃ rājadharmaviśāradam /
dṛṣṭvā tasyābhiṣekāya matiṃ cakre janādhipaḥ

puṣyārkayogasaṃyukte divase nṛpasattamaḥ /
kārayāmāsa sambhārānabhiṣekārthamādarāt

dvijānāhūya vedajñān sarvaśāstravicakṣaṇān /
abhiṣekaṃ cakārāsau vidhivat svātmajasya ha

jalamānīya tīrthebhyaḥ sāgarebhyaśca pārthivaḥ /
svayaṃ cakāra vithivadabhiṣekaṃ śubhe dine

dhanaṃ dattvātha viprebhyo rājyaṃ putre niveśya saḥ /
jagāma vanamevāśu svargakāmaḥ sa bhūpatiḥ

ekavīraṃ nṛpaṃ kṛtvā sammānya sacivānatha /
bhāryayā saha bhūpālaḥ praviveśa vanaṃ vaśī

mainākaśikhare rājā kṛtvā tārtīyamāśramam /
nityaṃ patraphalāhāraścintayāmāsa pārvatīm

evaṃ sa nṛpatiḥ kṛtvā diṣṭānte saha bhāryayā /
mṛto'sau vāsavaṃ lokaṃ gataḥ puṇyena karmaṇā

indralokaṃ pitā prāpta iti śrutvātha haihayaḥ /
cakāra vedanirdiṣṭaṃ karma caivaurdhvadaihikam

kṛtvottarāḥ kriyāḥ sarvāḥ pituḥ pārthivanandanaḥ /
rājyaṃ cakāra medhāvī pitrā dattaṃ susammatam

ekavīro'tha dharmajñaḥ prāpya rājyamanuttamam /
bubhuje vividhān bhogānsacivaiśca sumānitaḥ

ekasmin divase rājā mantriputraiḥ samanvitaḥ /
jagāma jāhnavītīre hayārūḍhaḥ pratāpavān

sampaśyan pādapān ramyān kokilālāpasaṃyutān /
puṣpitān phalasaṃyuktān ṣaṭpadālivirājitān

munīnāmāśramāndivyān vedadhvaninināditān /
homadhūmāvṛtākāśān mṛgaśāvasamāvṛtān

kedārāñchālisampakvān gopikābhiḥ surakṣitān /
praphullapaṅkajārāmānnikuñjāṃśca manoramān

prekṣamāṇaḥ priyālāṃstu campakān panasadrumān /
bakulāṃstilakānnīpānmandārāṃśca praphullitān

śālāṃstālāṃstamālāṃśca jambūcūtakadambakān /
sa gacchañjāhnavītoye praphullaṃ śatapatrakam

paṅkajaṃ cātigandhāḍhyamapaśyadavanīpatiḥ /
dakṣiṇe jalajasyātha pārśve kamalalocanām

kanakābhāṃ sukeśīṃ ca kambugrīvāṃ kṛśodarīm /
bimboṣṭhī sundarīṃ kiñcitsamudyatsupayodharām

sunāsāṃ cārusarvāṅgīmapaśyat kanyakāṃ nṛpaḥ /
rudatīṃ tāṃ sakhīṃ tyaktvā vihvalāṃ duḥkhapīḍitām

sāśrunetrāṃ krandamānāṃ vijane kurarīmiva /
saṃvīkṣya rājā papraccha kanyakāṃ śokakāraṇam

sunase brūhi kāsi tvaṃ kasya putrī śubhānane /
gandharvī devakanyātha kathaṃ rodiṣi sundari

kathamekākinī bāle tyaktā kena pikasvare /
patiste kva gataḥ kānte pitā vā brūhi sāmpratam

kiṃ te duḥkhamarālabhru kathayādya mamāntike /
karomi duḥkhanāśaṃ te sarvathaiva kṛśodari

na rājye mama tanvaṅ‌gi pīḍāṃ ko'pi karotyalam /
na bhayaṃ caurajaṃ kānte na rākṣasabhayaṃ tathā

mayi śāsati bhūpāle notpātā dāruṇā bhuvi /
bhayaṃ na vyāghrasiṃhebhyo na bhayaṃ kasyacid‌bhavet

vada vāmoru kasmāttvaṃ vilāpaṃ jāhnavītaṭe /
karoṣi trāṇahīnātra kiṃ te duḥkhaṃ vadasva me

hanmyahaṃ duḥkhamatyugraṃ prāṇināṃ pṛthivītale /
daivaṃ ca mānuṣaṃ kānte vratametanmamād‌bhutam

viśālalocane brūhi karomi tava cintitam /
ityukte vacane rājñā śrutvovāca mṛdusvanā

śṛṇu rājendra vakṣyāmi mama śokasya kāraṇam /
vipattirahitaḥ prāṇī kathaṃ rudati bhūpate

prabravīmi mahābāho yadarthaṃ rudatī tvaham /
tava rājyādanyadeśe rājā paramadhārmikaḥ

raibhyo nāma mahārājaḥ santānarahito bhṛśam /
tasya bhāryā suvikhyātā rukmarekheti nāmataḥ

surūpā caturā sādhvī sarvalakṣaṇasaṃyutā /
aputrā duḥkhitā kāntamityuvāca punaḥ punaḥ

kiṃ jīvitena me nātha dhigvṛthā jīvitaṃ mama /
vandhyāyāḥ sukhahīnāyā hyaputrāyā dharātale

ityevaṃ bhāryayā bhūpaḥ prerito makhamuttamam /
cakāra brāhmaṇāṃstajjñānāhūya vidhivattadā

putrakāmo dhanaṃ bhūri dadāvatha yathoditam /
hūyamāne ghṛte'tyarthaṃ pāvakādatisuprabhāt

āvirbabhūva cārvaṅgī kanyakā śubhalakṣaṇā /
bimboṣṭhī sudatī subhrūḥ pūrṇacandranibhānanā

kanakābhā sukeśāntā raktapāṇitalā mṛduḥ /
suraktanayanā tanvī raktapādatalā bhṛśam

hutāśanātsamud‌bhūtā hotrā sā svīkṛtā tadā /
hotā provāca rājānaṃ gṛhītvā tāṃ sumadhyamām

rājan putrīṃ gṛhāṇemāṃ sarvalakṣaṇasaṃyutām /
ekāvalīva sambhūtā hūyamānāddhutāśanāt

nāmnā caikāvalī loke khyātā putrī bhaviṣyati /
sukhito bhava bhūpāla putryā putrasamānayā

santoṣaṃ kuru rājendra dattā devena viṣṇunā /
hoturvākyaṃ nṛpaḥ śrutvā dṛṣṭvā tāṃ kanyakāṃ śubhām

jagrāha paramaprīto hotrā dattāṃ susammatām /
gṛhītvā nṛpatistāṃ tu dadau pat‍nyai varānanām

ābhāṣya rukmarekhāyai gṛhāṇa subhage sutām /
sā tāṃ kamalapatrākṣīṃ prāpya kanyāṃ manoramām

jaharṣa muditā rājñī putraṃ prāpya yathāsukham /
cakāra maṅgalaṃ karma jātakarmādikaṃ śubham

putrajanmasamutthaṃ yattatsarvaṃ vidhivattataḥ /
samāpya ca makhaṃ rājā dvijebhyo dakṣiṇāṃ śubhām

dattvā visṛjya viprendrān mudaṃ prāpa mahīpatiḥ /
dine dine'sitāpāṅgī putravṛddhyā bhṛśaṃ babhau

mudaṃ ca paramāṃ prāpa nṛpabhāryā sutānvitā /
utsavastaddine tasya pravṛttaḥ sutajanmajaḥ

putrī putrasamātyarthaṃ babhūva vallabhā kila /
rājño mantrisutā cāhaṃ subuddhe manmathākṛte

yaśovatī ca me nāma samānaṃ vaya āvayoḥ /
vayasyāhaṃ kṛtā rājñā krīḍanāya tayā saha

sadā sahacarī jātā premayuktā divāniśam /
ekāvalī gandhavanti yatra padmāni paśyati

tatra sā ramate bālā nānyatra sukhamāpnuyāt /
sudūre jāhnavītīre bhavanti kamalānyapi

ramamāṇā tatra yātā matsametā sakhīyutā /
mayā niveditaṃ rājan putrī te kamalākarān

prekṣamāṇātidūre sā prayāti nirjane vane /
niṣedhitātha pitrāsau gṛhe kṛtvā jalāśayān

kamalān vāpayitvātha puṣpitān bhramarāvṛtān /
tathāpi niryayau bālā kamalāsaktacetanā

tadā rājñā rakṣapālāḥ preritāḥ śastrapāṇayaḥ /
evaṃ rakṣāyutā tanvī matsametā sakhīyutā /
krīḍārthaṃ jāhnavītoye nityamāyāti yāti ca

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryā saṃhitāyāṃ
ṣaṣṭhaskandhe rājaputryāḥ ekāvalyāḥ varṇanaṃ nāmaikaviṃśo'dhyāyaḥ