Language

ENहिગુ
Scripture Library

Devi Bhagavata Purana · Chapter 6.16

6.16.1

haihayairdhanāharaṇena saha bhṛgūṇāṃ vadhavarṇanam
janamejaya uvāca
kule kasya samutpannāḥ kṣatriyā haihayāśca te /
brahmahatyāmanādṛtya nijaghnurbhārgavāṃśca ye

6.16.2

vairasya kāraṇaṃ teṣāṃ kiṃ me brūhi pitāmaha /
nimittena vinā krodhaṃ kathaṃ kurvanti sattamāḥ

6.16.3

vairaṃ purohitaiḥ sārdhaṃ kasmātteṣāmajāyata /
nālpahetorhi tadvairaṃ kṣatriyāṇāṃ bhaviṣyati

6.16.4

anyathā brāhmaṇān pūjyānkathaṃ jaghnuranāgasaḥ /
bāhujā balavanto'pi pāpabhītāḥ kathaṃ na te

6.16.5

svalpe'parādhe ko hanyādvāḍavānkṣatriyarṣabhaḥ /
sandeho me muniśreṣṭha kāraṇaṃ vaktumarhasi

6.16.6

sūta uvāca
iti pṛṣṭastadā tena rājñā satyavatīsutaḥ /
uvāca paramaprītaḥ kathāṃ saṃsmṛtya cetasā

6.16.7

vyāsa uvāca
śṛṇu pārikṣite vārtāṃ kṣatriyāṇāṃ purātanīm /
āścaryakāriṇīṃ samyagviditāṃ ca purā mayā

6.16.8

kārtavīryeti nāmnābhūddhaihayaḥ pṛthivīpatiḥ /
sahasrabāhurbalavānarjuno dharmatatparaḥ

6.16.9

dattātreyasya śiṣyo'bhūdavatāro hareriva /
siddhaḥ sarvārthadaḥ śākto bhṛgūṇāṃ yājya eva saḥ

6.16.10

yajvā paramadharmiṣṭhaḥ sadā dānaparāyaṇaḥ /
dadau vittaṃ bhṛgubhyo'sau kṛtvā yajñānanekaśaḥ

6.16.11

dhaninaste dvijā jātā bhṛgavo nṛpadānataḥ /
hayarat‍nasamṛddhyāḍhyāḥ sañjātāḥ prathitā bhuvi

6.16.12

svaryāte nṛpaśārdūle kārtavīryārjune punaḥ /
haihayā nirdhanā jātāḥ kālena mahatā nṛpa

6.16.13

dhanakāryaṃ samutpannaṃ haihayānāṃ kadācana /
yāciṣṇavo'bhijagmustānbhūgūṃste haihayā nṛpa

6.16.14

vinayaṃ kṣatriyāḥ kṛtvāpyayācanta dhanaṃ bahu /
na daduste'tilobhārtā nāsti nāstītivādinaḥ

6.16.15

bhūmau ca nidadhuḥ kecid‌bhṛgavo dhanamuttamam /
daduḥ kecid‌dvijātibhyo jñātvā kṣatriyato bhayam

6.16.16

kṛtvā sthānāntare dravyaṃ brāhmaṇā bhayavihvalāḥ /
tyaktvā''śramānyayuḥ sarve bhṛgavastṛṣṇayānvitāḥ

6.16.17

yājyāṃśca duḥkhitāndṛṣṭvā na dadurlobhamohitāḥ /
palāyitvā gatāḥ sarve giridurgānupāśritāḥ

6.16.18

tataste haihayāstāta duḥkhitāḥ kāryagauravāt /
bhṛgūṇāmāśramāñjagmurdravyārthaṃ kṣatriyarṣabhāḥ

6.16.19

bhṛgūṃstu nirgatānvīkṣya śūnyāṃstyaktyā gṛhānatha /
cakhanurbhūtalaṃ tatra dravyārthaṃ haihayā bhṛśam

6.16.20

khanatādhigataṃ vittaṃ kenacid‌bhṛguveśmani /
dadṛśuḥ kṣatriyāḥ sarve tadvittaṃ śramakarśitāḥ

6.16.21

yatra yatra samutpannaṃ bhūri dravyaṃ mahītalāt /
tadā te pārśvabhāgasthabrāhmaṇānāṃ gṛhāṇyapi

6.16.22

nirbhidya haihayā dravyaṃ dadṛśurdhanalipsayā /
brāhmaṇāścukuśaḥ sarve bhītāśca śaraṇaṃ gatāḥ

6.16.23

aticinvatsu viprāṇāṃ bhavanānniḥsṛtaṃ bahu /
nijaghnustāñcharaiḥ kopādvāḍavāñcharaṇāgatān

6.16.24

yayuste giridurgāṃśca yatra vai bhṛgavaḥ sthitāḥ /
āgarbhādanukṛntantaśceruścaiva mahīmimām

6.16.25

prāptānprāptānbhṛgūnsarvānnijaghnurniśitaiḥ śaraiḥ /
ābālavṛddhānaparānavamanya ca pātakam

6.16.26

evamutpāṭyamāneṣu bhārgaveṣu yatastataḥ /
hanyurgarbhāṃśca nārīṇāṃ gṛhītvā haihayā bhṛśam

6.16.27

rurudustāḥ striyaḥ kāmaṃ kurarya iva duḥkhitāḥ /
garbhāśca kṛntitā yāsāṃ kṣatriyaiḥ pāpaniścayaiḥ

6.16.28

anye'pyāhuśca tāndṛptānmunayastīrthavāsinaḥ /
muñcantu kṣatriyāḥ krodhaṃ brāhmaṇeṣu bhayāvaham

6.16.29

ayuktametadārabdhaṃ bhavad‌bhiḥ karma garhitam /
yad‌garbhānbhṛgupat‍nīnāṃ nihanyuḥ kṣatriyarṣabhāḥ

6.16.30

atyugrapuṇyapāpānāmihaiva phalamāpnuyāt /
tasmājjugupsitaṃ karma tyaktavyaṃ bhūtimicchatā

6.16.31

tānāhurhaihayāḥ kruddhā munīnatha dayāparān /
bhavantaḥ sādhavaḥ sarve nārthajñāḥ pāpakarmaṇām

6.16.32

ebhirhṛtaṃ dhanaṃ sarvaṃ pūrvajānāṃ mahātmanām /
vañcayitvā chalābhijñairmārge pāṭaccarairiva

6.16.33

ete pratārakā dambhāstādṛśā bakavṛttayaḥ /
utpanne ca mahākārye prārthitā vinayena te

6.16.34

na daduḥ prārthitaṃ viprāḥ pādavṛddhyāpi yācitāḥ /
nāstītivādinaḥ stabdhāḥ duḥkhitānvīkṣya yājyakān

6.16.35

dhanaṃ prāptaṃ kārtavīryād‌rakṣitaṃ kena hetunā /
na kṛtāḥ kratavaḥ kiṃ tairdānaṃ cārthiṣu bhūriśaḥ

6.16.36

na sañcitavyaṃ vipraistu dhanaṃ cāpi kadācana /
yaṣṭavyaṃ vidhivaddeyaṃ bhoktavyaṃ ca yathāsukham

6.16.37

dravye caurabhayaṃ proktaṃ tathā rājabhayaṃ dvijāḥ /
vahnerbhayaṃ mahāghoraṃ tathā dhūrtabhayaṃ mahat

6.16.38

yena kenāpyupāyena dhanaṃ tyajati rakṣakam /
athavāsau mṛto yāti dravyaṃ tyaktvā hyasad‌gatim

6.16.39

pādavṛddhyā tathāsmābhiḥ prārthitaṃ vinayānvitaiḥ /
tathāpi lobhasandigdhairna dattaṃ naḥ purohitaiḥ

6.16.40

dānaṃ bhogastathā nāśo dhanasya gatirīdṛśī /
dānabhogau kṛtīnāṃ ca nāśaḥ pāpātmanāṃ kila

6.16.41

na dātā na ca yo bhoktā kṛpaṇo guptitatparaḥ /
rājñāsau sarvathā daṇḍyo vañcako duḥkhabhāṅnaraḥ

6.16.42

tasmādvayaṃ gurūnetānvañcakānbrāhmaṇādhamān /
hantuṃ samudyatāḥ sarve na krodhavyaṃ mahātmabhiḥ

6.16.43

vyāsa uvāca
ityuktvā hetumadvākyaṃ tānāśvāsya munīnatha /
viceruśca vicinvānā bhṛgudārānanekaśaḥ

6.16.44

bhayārtā bhṛgupat‍nyastu himavantaṃ dharādharam /
prapedire rudantyaśca vepamānāḥ kṛśā bhṛśam

6.16.45

evaṃ te haihayairviprāḥ pīḍitā dhanakāmukaiḥ /
nihatāśca yathākāmaṃ saṃrabdhaiḥ pāpakarmabhiḥ

6.16.46

lobha eva manuṣyāṇāṃ dehasaṃstho mahāripuḥ /
sarvaduḥkhākaraḥ prokto duḥkhadaḥ prāṇanāśakaḥ

6.16.47

sarvapāpasya mūlaṃ hi sarvadā tṛṣṇayānvitaḥ /
virodhakṛttrivarṇānāṃ sarvārteḥ kāraṇaṃ tathā

6.16.48

lobhāttyajanti dharmaṃ vai kuladharmaṃ tathaiva hi /
mātaraṃ bhrātaraṃ hanti pitaraṃ bāndhavaṃ tathā

6.16.49

guruṃ mitraṃ tathā bhāryāṃ putraṃ ca bhaginīṃ tathā /
lobhāviṣṭo na kiṃ kuryādakṛtyaṃ pāpamohitaḥ

6.16.50

krodhātkāmādahaṅkārāllobha eva mahāripuḥ /
prāṇāṃstyajati lobhena kiṃ punaḥ syādanāvṛtam

6.16.51

pūrvajāste mahārāja dharmajñāḥ satpathe sthitāḥ /
pāṇḍavāḥ kauravāścaiva lobhena nidhanaṃ gatāḥ

6.16.52

yatra bhīṣmaśca droṇaśca kṛpaḥ karṇaśca bāhlikaḥ /
bhīmaseno dharbhaputrastathaivārjunakeśavau

6.16.53

tathāpi yuddhamatyugraṃ kṛtaṃ taiśca parasparam /
kuṭumbakadanaṃ bhūri kṛtaṃ lobhāturairiha

6.16.54

hato droṇo hato bhīṣmastathaiva pāṇḍavātmajāḥ /
bhrātaraḥ pitaraḥ putrāḥ sarve vai nihatā raṇe

6.16.55

tasmāllobhābhibhūtastu kiṃ na kuryānnaraḥ kila /
haihayairnihatāḥ sarve bhṛgavaḥ pāpabuddhibhiḥ

6.16.16

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhaskandhe
haihayairdhanāharaṇena saha bhṛgūṇāṃ vadhavarṇanaṃ nāma ṣoḍaśo'dhyāyaḥ

Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc