Devi Bhagavata Purana · Chapter 6.16
haihayairdhanāharaṇena saha bhṛgūṇāṃ vadhavarṇanam
janamejaya uvāca
kule kasya samutpannāḥ kṣatriyā haihayāśca te /
brahmahatyāmanādṛtya nijaghnurbhārgavāṃśca ye
vairasya kāraṇaṃ teṣāṃ kiṃ me brūhi pitāmaha /
nimittena vinā krodhaṃ kathaṃ kurvanti sattamāḥ
vairaṃ purohitaiḥ sārdhaṃ kasmātteṣāmajāyata /
nālpahetorhi tadvairaṃ kṣatriyāṇāṃ bhaviṣyati
anyathā brāhmaṇān pūjyānkathaṃ jaghnuranāgasaḥ /
bāhujā balavanto'pi pāpabhītāḥ kathaṃ na te
svalpe'parādhe ko hanyādvāḍavānkṣatriyarṣabhaḥ /
sandeho me muniśreṣṭha kāraṇaṃ vaktumarhasi
sūta uvāca
iti pṛṣṭastadā tena rājñā satyavatīsutaḥ /
uvāca paramaprītaḥ kathāṃ saṃsmṛtya cetasā
vyāsa uvāca
śṛṇu pārikṣite vārtāṃ kṣatriyāṇāṃ purātanīm /
āścaryakāriṇīṃ samyagviditāṃ ca purā mayā
kārtavīryeti nāmnābhūddhaihayaḥ pṛthivīpatiḥ /
sahasrabāhurbalavānarjuno dharmatatparaḥ
dattātreyasya śiṣyo'bhūdavatāro hareriva /
siddhaḥ sarvārthadaḥ śākto bhṛgūṇāṃ yājya eva saḥ
yajvā paramadharmiṣṭhaḥ sadā dānaparāyaṇaḥ /
dadau vittaṃ bhṛgubhyo'sau kṛtvā yajñānanekaśaḥ
dhaninaste dvijā jātā bhṛgavo nṛpadānataḥ /
hayaratnasamṛddhyāḍhyāḥ sañjātāḥ prathitā bhuvi
svaryāte nṛpaśārdūle kārtavīryārjune punaḥ /
haihayā nirdhanā jātāḥ kālena mahatā nṛpa
dhanakāryaṃ samutpannaṃ haihayānāṃ kadācana /
yāciṣṇavo'bhijagmustānbhūgūṃste haihayā nṛpa
vinayaṃ kṣatriyāḥ kṛtvāpyayācanta dhanaṃ bahu /
na daduste'tilobhārtā nāsti nāstītivādinaḥ
bhūmau ca nidadhuḥ kecidbhṛgavo dhanamuttamam /
daduḥ keciddvijātibhyo jñātvā kṣatriyato bhayam
kṛtvā sthānāntare dravyaṃ brāhmaṇā bhayavihvalāḥ /
tyaktvā''śramānyayuḥ sarve bhṛgavastṛṣṇayānvitāḥ
yājyāṃśca duḥkhitāndṛṣṭvā na dadurlobhamohitāḥ /
palāyitvā gatāḥ sarve giridurgānupāśritāḥ
tataste haihayāstāta duḥkhitāḥ kāryagauravāt /
bhṛgūṇāmāśramāñjagmurdravyārthaṃ kṣatriyarṣabhāḥ
bhṛgūṃstu nirgatānvīkṣya śūnyāṃstyaktyā gṛhānatha /
cakhanurbhūtalaṃ tatra dravyārthaṃ haihayā bhṛśam
khanatādhigataṃ vittaṃ kenacidbhṛguveśmani /
dadṛśuḥ kṣatriyāḥ sarve tadvittaṃ śramakarśitāḥ
yatra yatra samutpannaṃ bhūri dravyaṃ mahītalāt /
tadā te pārśvabhāgasthabrāhmaṇānāṃ gṛhāṇyapi
nirbhidya haihayā dravyaṃ dadṛśurdhanalipsayā /
brāhmaṇāścukuśaḥ sarve bhītāśca śaraṇaṃ gatāḥ
aticinvatsu viprāṇāṃ bhavanānniḥsṛtaṃ bahu /
nijaghnustāñcharaiḥ kopādvāḍavāñcharaṇāgatān
yayuste giridurgāṃśca yatra vai bhṛgavaḥ sthitāḥ /
āgarbhādanukṛntantaśceruścaiva mahīmimām
prāptānprāptānbhṛgūnsarvānnijaghnurniśitaiḥ śaraiḥ /
ābālavṛddhānaparānavamanya ca pātakam
evamutpāṭyamāneṣu bhārgaveṣu yatastataḥ /
hanyurgarbhāṃśca nārīṇāṃ gṛhītvā haihayā bhṛśam
rurudustāḥ striyaḥ kāmaṃ kurarya iva duḥkhitāḥ /
garbhāśca kṛntitā yāsāṃ kṣatriyaiḥ pāpaniścayaiḥ
anye'pyāhuśca tāndṛptānmunayastīrthavāsinaḥ /
muñcantu kṣatriyāḥ krodhaṃ brāhmaṇeṣu bhayāvaham
ayuktametadārabdhaṃ bhavadbhiḥ karma garhitam /
yadgarbhānbhṛgupatnīnāṃ nihanyuḥ kṣatriyarṣabhāḥ
atyugrapuṇyapāpānāmihaiva phalamāpnuyāt /
tasmājjugupsitaṃ karma tyaktavyaṃ bhūtimicchatā
tānāhurhaihayāḥ kruddhā munīnatha dayāparān /
bhavantaḥ sādhavaḥ sarve nārthajñāḥ pāpakarmaṇām
ebhirhṛtaṃ dhanaṃ sarvaṃ pūrvajānāṃ mahātmanām /
vañcayitvā chalābhijñairmārge pāṭaccarairiva
ete pratārakā dambhāstādṛśā bakavṛttayaḥ /
utpanne ca mahākārye prārthitā vinayena te
na daduḥ prārthitaṃ viprāḥ pādavṛddhyāpi yācitāḥ /
nāstītivādinaḥ stabdhāḥ duḥkhitānvīkṣya yājyakān
dhanaṃ prāptaṃ kārtavīryādrakṣitaṃ kena hetunā /
na kṛtāḥ kratavaḥ kiṃ tairdānaṃ cārthiṣu bhūriśaḥ
na sañcitavyaṃ vipraistu dhanaṃ cāpi kadācana /
yaṣṭavyaṃ vidhivaddeyaṃ bhoktavyaṃ ca yathāsukham
dravye caurabhayaṃ proktaṃ tathā rājabhayaṃ dvijāḥ /
vahnerbhayaṃ mahāghoraṃ tathā dhūrtabhayaṃ mahat
yena kenāpyupāyena dhanaṃ tyajati rakṣakam /
athavāsau mṛto yāti dravyaṃ tyaktvā hyasadgatim
pādavṛddhyā tathāsmābhiḥ prārthitaṃ vinayānvitaiḥ /
tathāpi lobhasandigdhairna dattaṃ naḥ purohitaiḥ
dānaṃ bhogastathā nāśo dhanasya gatirīdṛśī /
dānabhogau kṛtīnāṃ ca nāśaḥ pāpātmanāṃ kila
na dātā na ca yo bhoktā kṛpaṇo guptitatparaḥ /
rājñāsau sarvathā daṇḍyo vañcako duḥkhabhāṅnaraḥ
tasmādvayaṃ gurūnetānvañcakānbrāhmaṇādhamān /
hantuṃ samudyatāḥ sarve na krodhavyaṃ mahātmabhiḥ
vyāsa uvāca
ityuktvā hetumadvākyaṃ tānāśvāsya munīnatha /
viceruśca vicinvānā bhṛgudārānanekaśaḥ
bhayārtā bhṛgupatnyastu himavantaṃ dharādharam /
prapedire rudantyaśca vepamānāḥ kṛśā bhṛśam
evaṃ te haihayairviprāḥ pīḍitā dhanakāmukaiḥ /
nihatāśca yathākāmaṃ saṃrabdhaiḥ pāpakarmabhiḥ
lobha eva manuṣyāṇāṃ dehasaṃstho mahāripuḥ /
sarvaduḥkhākaraḥ prokto duḥkhadaḥ prāṇanāśakaḥ
sarvapāpasya mūlaṃ hi sarvadā tṛṣṇayānvitaḥ /
virodhakṛttrivarṇānāṃ sarvārteḥ kāraṇaṃ tathā
lobhāttyajanti dharmaṃ vai kuladharmaṃ tathaiva hi /
mātaraṃ bhrātaraṃ hanti pitaraṃ bāndhavaṃ tathā
guruṃ mitraṃ tathā bhāryāṃ putraṃ ca bhaginīṃ tathā /
lobhāviṣṭo na kiṃ kuryādakṛtyaṃ pāpamohitaḥ
krodhātkāmādahaṅkārāllobha eva mahāripuḥ /
prāṇāṃstyajati lobhena kiṃ punaḥ syādanāvṛtam
pūrvajāste mahārāja dharmajñāḥ satpathe sthitāḥ /
pāṇḍavāḥ kauravāścaiva lobhena nidhanaṃ gatāḥ
yatra bhīṣmaśca droṇaśca kṛpaḥ karṇaśca bāhlikaḥ /
bhīmaseno dharbhaputrastathaivārjunakeśavau
tathāpi yuddhamatyugraṃ kṛtaṃ taiśca parasparam /
kuṭumbakadanaṃ bhūri kṛtaṃ lobhāturairiha
hato droṇo hato bhīṣmastathaiva pāṇḍavātmajāḥ /
bhrātaraḥ pitaraḥ putrāḥ sarve vai nihatā raṇe
tasmāllobhābhibhūtastu kiṃ na kuryānnaraḥ kila /
haihayairnihatāḥ sarve bhṛgavaḥ pāpabuddhibhiḥ
iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhaskandhe
haihayairdhanāharaṇena saha bhṛgūṇāṃ vadhavarṇanaṃ nāma ṣoḍaśo'dhyāyaḥ
Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0