Devi Bhagavata Purana · Chapter 6.13

āḍībakayuddha varṇanasahitaṃ devīmāhātmyavarṇanam
indra uvāca
sāhasaṃ kṛtavān rājā pūrvaṃ yatkathito makhaḥ /
varuṇāya pratijñātaḥ putraṃ kṛtvā paśuṃ priyam

gate tvayi pitā putraṃ baddhvā yūpe'ghṛṇaḥ punaḥ /
paśuṃ kṛtvā mahābuddhe vadhiṣyati vyathāturaḥ

itthaṃ niṣiddhastatputraḥ śakreṇāmitatejasā /
sthitastatraiva māyeśīmāyayā mohito bhṛśam

yadā punaḥ punaḥ śrutvā pitaraṃ rogapīḍitam /
gamanāya matiṃ cakre tadendraḥ pratyaṣedhayat

hariścandro'tiduḥkhārtaḥ papraccha gurumantike /
sthitaṃ vasiṣṭhamekānte sarvajñaṃ hitatatparam

rājovāca
bhagavan ki karomyadya kātaro'smi vyathākulaḥ /
trāhi māṃ duḥkhamanasaṃ mahāvyādhibhayāturam

vasiṣṭha uvāca
śṛṇu rājannupāyo'sti roganāśaṃ prati stutaḥ /
trayodaśavidhāḥ putrāḥ kathitā dharmasaṃgrahe

tasmātkrītaṃ sutaṃ kṛtvā yajasva makhamuttamam /
dravyaṃ dattvā yathoddiṣṭamānayasva dvijottamam

evaṃ kṛte makhe bhūpa roganāśo bhaviṣyati /
varuṇo'pi prasannātmā bhaviṣyati yathāsukham

vyāsa uvāca
iti tasya vacaḥ śrutvā rājā provāca mantriṇam /
anveṣaya mahābuddhe viṣayeṣvatiyat‍nataḥ

kadācitko'pi lobhārthī dadāti svasutaṃ pitā /
samānaya dhanaṃ dattvā yāvatprārthayate'pyasau

sarvathaiva samāneyo yajñārthe dvijabālakaḥ /
na kāryā kṛpaṇā buddhistvayā matkāryahetave

prārthanīyastvayā putraḥ kasyacid‌dvijavādinaḥ /
dravyeṇa dehi yajñārthaṃ kartavyo'sau paśuḥ kila

iti sañcoditastena sacivaḥ kāryahetave /
anveṣayāmāsa pure grāme grāme gṛhe gṛhe

evamanveṣatastasya viṣaye kaścidāturaḥ /
nirdhanastrisutaścāsīdajīgarteti nāmataḥ

tasya putraṃ śunaḥśepaṃ madhyamaṃ mantrisattamaḥ /
ānayāmāsa dattvārthaṃ prārthitaṃ yaddhanaṃ tadā

samānīya śunaḥśepaṃ sacivaḥ kāryatatparaḥ /
rājñe nivedayāmāsa paśuyogyaṃ dvijātmajam

rājātimuditastena viprānānīya sarvataḥ /
kārayāmāsa sambhārānyajñārthaṃ vedavittamān

prārabdhe tu makhe tatra viśvāmitro mahāmuniḥ /
baddhaṃ dṛṣṭvā śunaḥśepaṃ niṣiṣedha nṛpaṃ tadā

rājanmā sāhasaṃ kārṣīrmuñcainaṃ dvijabālakam /
prārthayāmyahamāyuṣman sukhaṃ te'dya bhaviṣyati

krandatyayaṃ śunaḥśepaḥ karuṇā māṃ dunotyapi /
dayāvānbhava rājendra kuru me vacanaṃ nṛpa

paradehasya rakṣāyai svadehaṃ ye dayāparāḥ /
dadati kṣatriyāḥ pūrvaṃ svargakāmāḥ śucivratāḥ

tvaṃ svadehasya rakṣārthaṃ haṃsi dvijasutaṃ balāt /
pāpaṃ mā kuru rājendra dayāvān bhava bālake

sarveṣāṃ sadṛśī prītirdehe vetsi svayaṃ nṛpa /
muñcainaṃ bālakaṃ tasmātpramāṇaṃ yadi me vacaḥ

vyāsa ktvaca
anādṛtya ca tadvākyaṃ rājā duḥkhāturo bhṛśam /
na mumoca munistasmai cūkopātīva tāpasaḥ

upadeśaṃ dadau tasmai śunaḥśepāya kauśikaḥ /
mantraṃ pāśadharasyātha dayāvānvedavittamaḥ

śunaḥśepo'pi taṃ mantramasakṛdvadhakarśitaḥ /
stutasvareṇa cukrośa saṃsmaranvaruṇaṃ bhṛśam

stuvantaṃ muniputraṃ taṃ jñātvā vai yādasāṃ patiḥ /
tatrāgatya śunaḥśepaṃ mumoca karuṇārṇavaḥ

rogahīnaṃ nṛpaṃ kṛtvā varuṇaḥ svagṛhaṃ yayau /
viśvāmitrastu taṃ putraṃ kṛtavānmocitaṃ mṛteḥ

na kṛtaṃ vacanaṃ rājñā kauśikasya mahātmanaḥ /
roṣaṃ dadhāra manasā rājopari sa gādhijaḥ

ekasminsamaye rājā hayārūḍho vanaṃ gataḥ /
sūkaraṃ hantukāmastu madhyāhne kauśikītaṭe

vṛddhabrāhmaṇaveṣeṇa viśvāmitreṇa vañcitaḥ /
sarvasvaṃ prārthitaṃ tasya gṛhītaṃ rājyamad‌‍bhutam

pīḍito'sau hariścandro yajamāno yato bhṛśam /
vasiṣṭhaḥ kauśikaṃ prāha vane prāptaṃ yadṛcchayā

kṣatriyādhama durbuddhe vṛthā brāhmaṇaveṣabhṛt /
bakadharma vṛthā kiṃ tvaṃ garvaṃ vahasi dāmbhika

kasmāttvayā nṛpaśreṣṭho yajamāno mamāpyasau /
aparādhaṃ vinā jālma gamito duḥkhamad‌bhutam

bakadhyānaparo yasmāttasmāttvaṃ vai bako bhava /
iti śapto vasiṣṭhena kauśikaḥ prāha taṃ punaḥ

tvamapyāḍirbhavāyuṣman bako'haṃ yāvadeva hi /
vyāsa uvāca
evaṃ parasparaṃ dattvā śāpaṃ tau krodhapīḍitau

aṇḍajau tarasā jātau sarasyāḍībakau munī /
ekasminpādape nīḍaṃ kṛtvāsau bakarūpabhāk

viśvāmitraḥ sthitastatra divye sarasi mānase /
anyasmitpādape kṛtvā vasiṣṭho nīḍamuttamam

āḍīrūpadharastasthāvanyonyaṃ dveṣatatparau /
dine dine tau saṃgrāmaṃ cakratuḥ krodhasaṃyutau

duḥkhadaṃ sarvalokānāṃ krandamānāvubhau bhṛśam /
cañcupakṣaprahāraistu nakhāghātaiḥ parasparam

jaghnatū rudhiraklinau puṣpitāviva kiṃśukau /
evaṃ bahūni varṣāṇi pakṣirūpadharau munī

sthitau tatra mahārāja śāpapāśena yantritau /
rājovāca
kathaṃ muktau muniśreṣṭhau śāpādvasiṣṭhakauśikau

tanmamācakṣva viprarṣe paraṃ kautūhalaṃ hi me /
vyāsa uvāca
yudhyamānābvubhau dṛṣṭvā brahmā lokapitāmahaḥ

tatrājagāmānimiṣairvṛtaḥ sarvairdayāparaiḥ /
tāvāśvāsya jagatkartā yuddhato vinivārya ca

śāpaṃ saṃmocayāmāsa tayoḥ kṣiptaṃ parasparam /
tato jagmuḥ surāḥ sarve svāni dhiṣṇyāni padmabhūḥ

satyalokaṃ jagāmāśu haṃsārūḍhaḥ pratāpavān /
viśvāmitro'pyagāttūrṇaṃ vasiṣṭhaḥ svāśramaṃ gataḥ

mithaḥ snehaṃ tataḥ kṛtvā prajāpatyupadeśataḥ /
maitrāvaruṇināpyevaṃ kṛtaṃ yuddhamakāraṇam

kauśikena samaṃ bhūpa duḥkhadaṃ ca parasparam /
ko nāma mānavo loke devo vā dānavo'pi vā

ahaṅkārajayaṃ kṛtvā sarvadā sukhabhāgbhavet /
tasmād‌rājaṃścittaśuddhirmahatāmapi durlabhā

yat‍nena sādhanīyā sā tadvihīnaṃ nirarthakam /
tīrthaṃ dānaṃ tapaḥ satyaṃ yatkiñciddharmasādhanam

(śraddhātra trividhā proktā sāttvikī rājasī tathā /
tāmasī sarvadeheṣu dehināṃ dharmakarmasu //
sāttvikī durlabhā loke yathoktaphaladā sadā /
tadardhaphaladā proktā rājasī vidhisaṃyutā //
tāmasī tvaphalā rājanna tu kīrtikarī punaḥ /
kāmakrodhābhibhūtānāṃ janānāṃ nṛpasattama //)
vāsanārahitaṃ kṛtvā taccittaṃ śravaṇādinā /
tīrthādiṣu vasennityaṃ devīpūjanatatparaḥ

devīnāmāni vacasā gṛhṇaṃstasyā guṇānstuvan /
dhyāyaṃstasyāḥ padāmbhojaṃ kalidoṣabhayārditaḥ

evaṃ tu kurvatastasya na kadācitkalerbhayam /
anāyāsena saṃsārānmucyate pātakī janaḥ

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādalasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhaskandhe
āḍībakayuddha varṇanasahitaṃ devīmāhātmyavarṇanaṃ nāma trayodaśo'dhyāyaḥ