Devi Bhagavata Purana · Chapter 5.32

atha dvātriṃśo'dhyāyaḥ
janamejaya uvāca/
mahimā varṇyate samyakcaṃḍikāyāstvayā mune /
kena cārādhitā pūrvaṃ caritratrayayogataḥ

prasannā kasya varadā kena prāptaṃ phalaṃ mahat /
ārādhya kāmadāṃ devīṃ kathayasva kṛpānidhe

upāsanāvidhiṃ brahmastathā pūjāvidhiṃ vada /
vistareṇa mahābhāga homasya ca vidhiṃ punaḥ

sūta uvāca/
iti bhūpavacaḥ śrutvā prītaḥ satyavatīsutaḥ /
pratyuvāca nṛpaṃ kṛṣṇo mahāmāyāprapūjanam

vyāsa uvāca/
svārociṣe'ntare pūrvaṃ suratho nāma pārthivaḥ /
babhūva paramodāraḥ prajāpālanatatparaḥ

satyavādī karmaparo brāhmaṇānāṃ ca pūjakaḥ /
gurubhaktirato nityaṃ svadāragamane rataḥ

dānaśīlosvirodhī ca dhanurvedaikapāragaḥ /
evaṃ pālayato rājyaṃ mlecchāḥ parvatavāsinaḥ

balācchatrutvamāpannāḥ sainyaṃ kṛtvā caturvidham /
hastyaśvarathapādātisahitāste madotkaṭāḥ

kolāvidhvaṃsinaḥ prāptāḥ pṛthvīgrahaṇatatparāḥ /
surathaḥ sainyamādāya saṃmukhaḥ samapadyata

yuddhaṃ samabhavadghoraṃ tasya tairatidāruṇaiḥ /
mlecchānāṃ tu balaṃ svalpaṃ rājñastadbalamadbhutam १० //
tathāpi tairjito yuddhe daivādrājā parājitaḥ /
bhagnaśca svapuraṃ prāptaḥ surakṣaṃ durgamaṃḍitam

ciṃtayāmāsa medhāvī rājā nītivicakṣaṇaḥ /
pradhānānvimanā dṛṣṭvā śatrupakṣasamāśritān

sthānaṃ gṛhītvā vipulaṃ parikhādurgamaṃḍitam /
kālapratīkṣā kartavyā kiṃ vā yuddhaṃ varaṃ matam

maṃtriṇaḥ śatruvaśagā maṃtrayogyā na te kila /
kiṃ karomīti manasā bhūpatiḥ samaciṃtayat

kadācitte gṛhītvā māṃ pāpācārāḥ parāśritāḥ /
śatrubhyo'tha pradāsyaṃti tadā kiṃ vā bhaviṣyati

pāpabuddhiṣu viśvāso na kartavyaḥ kadācana /
kiṃ te vai prakurvanti ye lobhavaśagā narāḥ

bhrātaraṃ pitaraṃ mitraṃ suhṛdaṃ bāṃdhavaṃ tathā /
guruṃ pūjyaṃ dvijaṃ dveṣṭi lobhāviṣṭaḥ sadā naraḥ

tasmānmayā na kartavyo viśvāsaḥ sarvathā'dhunā /
maṃtrivarge'tipāpiṣṭhe śatrupakṣasamāśrite

iti saṃciṃtya manasā rājā paramadurmanāḥ /
ekākī hayamāruhya nirjagāma purāttattaḥ

asahāyo'tha nirgatya gahanaṃ vanamāśritaḥ /
cintayāmāsa medhāvī kva gaṃtavyaṃ mayā punaḥ

yojanatrayamātre tu munerāśramamuttamam /
jñātvā jagāma bhūpālastāpasasya sumedhasaḥ // २१ /
bahuvṛkṣasamāyuktaṃ nadī pulina saṃśritam /
nirvairaśvāpadākīrṇaṃ kokilārāvamaṃḍitam

śiṣyādhyayanaśabdāḍhyaṃ mṛgayūthaśatāvṛtam /
nīvārānnasupakvāḍhyaṃ supuṣpaphalapādapam

homadhūmasugaṃdhena prītidaṃ prāṇināṃ sadā /
vedadhvanisamākrāṃtaṃ svargādapi manoharam

dṛṣṭvā tamāśramaṃ rājā babhūvāsau mudānvitaḥ /
bhayaṃ tyaktvā matiṃ cakre viśrāmāya dvijāśrame २५ //
āsajya pādape'śvaṃ tu jagāma vinayānvitaḥ /
dṛṣṭvā taṃ munimāsīnaṃ sālacchāyāsu saṃśritam

mṛgājināsanaṃ śāṃtaṃ tapasā'tikṛśaṃ ṛjum /
adhyāpayaṃtaṃ śiṣyāṃśca vedaśāstrārthadarśinam

rahitaṃ krodhalobhādyairdvaṃdvātītaṃ vimatsaram /
ātmajñānarataṃ satyavādinaṃ śamasaṃyutam

taṃ vīkṣya bhūpatirbhūmau papāta daṇḍavattadā /
tadagre 'śrujalāpūrṇanayanaḥ premasaṃyutaḥ

uttiṣṭhottiṣṭha bhadraṃ te tamuvāca tadā muniḥ /
śiṣyo dadau bṛsīṃ tasmai guruṇā noditastadā

utthāya nṛpatistasyāṃ samāsīnastadājñayā /
arghyapādyārhaṇaṃ cakre sumedhā vidhipūrvakam

papracchātra kutaḥ prāptaḥ kastvaṃ ciṃtāparaḥ katham /
kathayasva yathākāmaṃ saṃvṛttaṃ kāraṇaṃ tviha

kimāgamanakṛtyaṃ te brūhi kāryaṃ manogatam /
kariṣye vāṃchitaṃ kāmamasādhyamapi yattava

rājovāca/
suratho nāma rājā'haṃ śatrubhiśca parājitaḥ /
tyaktvā rājyaṃ gṛhaṃ bhāryāmahaṃ te śaraṇaṃ gataḥ

yadājñāpayase brahmaṃstadahaṃ bhaktitatparaḥ /
kariṣyāmi na me trātā tvadanyaḥ pṛthivītale

śatrubhyo me bhayaṃ ghoraṃ prāpto'smyadya tavāṃtikam /
trāyasva muniśārdūla śaraṇāgatavatsala

ṛṣiruvāca/
nirbhayaṃ vasa rājeṃdra nātra te śatravaḥ kila /
āgamiṣyaṃti balino niścayaṃ tapaso balāt

nātra hiṃsā prakartavyā vanavṛttyā nṛpottama /
kartavyaṃ jīvanaṃ śastairnīvāraphalamūlakaiḥ

vyāsa uvāca/
iti tasya vacaḥ śrutvā nirbhayaḥ sa nṛpastadā /
uvāsāśrama evāsau phalamūlāśanaḥ śuciḥ

kadācitsa nṛpastatra vṛkṣacchāyāṃ samāśritaḥ /
cintayāmāsa ciṃtārto gṛha eva gatāśayaḥ

rājyaṃ me śatrubhiḥ prāptaṃ mlecchaiḥ pāparataiḥ sadā /
saṃpīḍitāḥ syurlokāstairdurācārairgatatrapaiḥ

gajāśca turagāḥ sarve durbalā bhakṣyavarjitāḥ /
jātāḥ syurnātra saṃdehaḥ śatruṇā paripīḍitāḥ

sevakā mama sarve te śatrūṇāṃ vaśavartinaḥ /
duḥkhitā eva jātāḥ syuḥ pālitā ye mayā purā //
dhanaṃ me sudurācārairasadvyayaparaiḥ paraiḥ /
dyūtāsavabhujiṣyādisthāne syātprāpitaṃ kila

kośakṣayaṃ kariṣyanti vyasanaiḥ pāpabuddhayaḥ /
na pātradānanipuṇā mlecchāste mantriṇo'pi me ४५ //
iti cintāparo rājā vṛkṣamūlasthito yadā /
tadājagāma vaiśyastu kaścidārtiparastathā

nṛpeṇa purato dṛṣṭaḥ pārśve tatropaveśitaḥ /
papraccha taṃ nṛpaḥ ko'si kuta evāgato vanam

ko'si kasmācca dīno'si haritaḥ śokapīḍitaḥ /
brūhi satyaṃ mahābhāga maitrī sāptapadī matā

vyāsa uvāca/
tacchrutvā vacanaṃ rājñastamuvāca viśottamaḥ /
upaviśya sthiro bhūtvā matvā sādhusamāgamam

vaiśya uvāca/
mitrāhaṃ vaiśyajātīyaḥ samādhirnāma viśrutaḥ /
dhanavāndharmanipuṇa: satyavāganasūyakaḥ

putradārairnirasto'haṃ dhanalubdhairasādhubhiḥ /
“kṛpaṇeti miṣaṃ kṛtvā tyaktvā māyāṃ sudustyajām”
svajanena ca saṃtyaktaḥ prāpto'smi vanamāśu vai

ko'si tvaṃ bhāgyavānbhāsi kathayasva priyādhunā /
rājovāca/
suratho nāma rājā'haṃ dasyubhiḥ pīḍito'bhavam

prāpto'smi gatarājyo'tra maṃtribhiḥ parivaṃcitaḥ /
diṣṭyā tvamatra mitraṃ me milito'si viśottama ५३ //
sukhena vihariṣyāvo vane'tra śubhapādape /
śokaṃ tyaja mahābuddhe svastho bhava viśottama

"atraiva ca yathākāmaṃ sukhaṃ tiṣṭha mayā saha / "
vaiśya uvāca/
kuṭumbaṃ me nirālaṃbaṃ mayā hīnaṃ suduḥkhitam /
bhaviṣyati ca cintārtaṃ vyādhiśokopatāpitam ५५ //
bhāryādehe sukhaṃ no vā putradehe na vā sukham /
iti cintāturaṃ ceto na me śāmyati bhūmipa

kadā drakṣye sutaṃ bhāryāṃ gṛhaṃ svajanameva ca /
svasthaṃ na manmano rājangṛhacintākulaṃ bhṛśam

rājovāca/
yairnirasto'si putrādyairasadvṛttaiḥ subāliśaiḥ /
tāndṛṣṭvā kiṃ sukhaṃ te'dya bhaviṣyati mahāmate

hitakārī varaḥ śatrurduḥkhadāḥ suhṛdaḥ kutaḥ /
tasmātsthiraṃ manaḥ kṛtvā viharasva mayā saha

vaiśya uvāca/
mano me na sthiraṃ rājanbhavatyadya suduḥkhitam /
cintayā'tra kuṭumbasya dustyajasya durātmabhiḥ

rājovāca/
mamāpi rājyajaṃ duḥkhaṃ dunoti kila mānasam /
pṛcchāvo'dya muniṃ śāṃtaṃ śokanāśanamauṣadham

vyāsa uvāca/
iti kṛtvā matiṃ tau tu rājā vaiśyaśca jagmatuḥ /
muniṃ tau vinayopetau praṣṭuṃ śokasya kāraṇam

gatvā taṃ praṇipatyāha rājā ṛṣimanuttamam /
āsīnaṃ samyagāsīnaḥ śāṃtaṃ śāṃtimupāgataḥ

iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe pañcamaskandhe dvātriṃśo'dhyāyaḥ