Devi Bhagavata Purana · Chapter 5.31

athaikatriṃśo'dhyāyaḥ
vyāsa uvāca/
iti teṣāṃ vacaḥ śrutvā śumbho daityapatistadā /
uvāca sainikānāśu kopākulitalocanaḥ

śumbha uvāca/
jālmā: kiṃ brūta durvācyaṃ kṛtvā jīvitumutsahe /
nihatya sacivānbhrātṝnnirlajjo vicarāmi kim २ //
kālaḥ kartā śubhānāṃ vā'śubhānāṃ balavattaraḥ /
kā ciṃtā mama durvāre tasminnīśe'pyarūpake

yadbhavati tadbhavatu yatkaroti karotu tat /
na me ciṃtā'sti kutrāpi maraṇājjīvanāttathā

sa kālo'pyanyathā kartuṃ bhāvito neśate kvacit /
na varṣati ca parjanyaḥ śrāvaṇe māsi sarvadā

kadācinmārgaśīrṣe vā pauṣe māghe'tha phālgune /
akāle varṣatīvāśu tasmānmukhyo na cāstyayam

kālo nimittamātraṃ tu daivaṃ hi balavattaram /
daivena nirmitaṃ sarvaṃ nānyathā bhavatītyadaḥ

daivameva paraṃ manye dhikporuṣamanarthakam /
jetā yaḥ sarvadevānāṃ niśumbho'pyanayā hataḥ

raktabījo mahāśūraḥ so'pi nāśaṃ gato yadā /
tadāhaṃ kīrtimutsṛjya jīvitāśāṃ karomi kim

prāpte kāle svayaṃ brahmā parārdhadvayasaṃmite /
nidhanaṃ yāti tarasā jagatkartā svayaṃ prabhuḥ

caturyugasahasraṃ tu brahmaṇo divase kila /
pataṃti bhavanātpaṃca nava ceṃdrāstathā punaḥ

tathaiva triguṇe viṣṇurmaraṇāyopakalpate /
tathaiva dviguṇe kāle śaṃkaraḥ śāṃtimeti ca

kā ciṃtā maraṇe mūḍhā niśvale daivanirmite /
mahī mahīdharāṇāṃ ca nāśaḥ sūryaśaśāṃkayoḥ

jātasya hi dhruvaṃ mṛtyurdhruvaṃ janma mṛtasya ca /
adhruve'smiñcharīre tu rakṣaṇīyaṃ yaśaḥ sthiram १४ //
ratho me kalpyatāṃ śīghraṃ gamiṣyāmi raṇājire /
jayo vā maraṇaṃ vāpi bhavatvadyaiva daivataḥ

ityuktvā sainikāñchuṃbho rathamāsthāya satvaraḥ /
prayayāvaṃbikā yatra saṃsthitā tu himācale

sainyaṃ pracalitaṃ tasya saṃge tatra caturvidham /
hastyaśvarathapādātisaṃyutaṃ sāyudhaṃ bahu

tatra gatvā'cale śumbhaḥ saṃsthitāṃ jagadambikām /
trailokyamohinī kāṃtāmapaśyatsiṃhavāhinīm

sarvābharaṇabhūṣāḍhyāṃ sarvalakṣaṇasaṃyutām /
stūyamānāṃ suraiḥ khasthairgandharvayakṣakinnaraiḥ

puṣpaiśca pūjyamānāṃ ca maṃdārapādapodbhavaiḥ /
kurvāṇāṃ śaṃkhaninadaṃ ghaṃṭānādaṃ manoharam

dṛṣṭvā tāṃ mohamagamacchuṃbhaḥ kāmavimohitaḥ /
paṃcabāṇāhataḥ kāmaṃ manasā samaciṃtayat

aho rūpamidaṃ samyagaho cāturyamadbhutam /
sukumārā'titanvaṃgī sadyaḥ prakaṭayauvanā /
citrametadasau bālā kāmabhāvavivarjitā

kāmakāṃtāsamā rūpe sarvalakṣaṇalakṣitā /
ambikeyaṃ kimetattu haṃti sarvānmahābalān

upāyaḥ ko'tra kartavyo yena me vaśagā bhavet /
na maṃtrā vā marālākṣīsādhane sannidhau mama

sarvamaṃtramayī hyeṣā mohinī madagarvitā/
sundarīyaṃ kathaṃ me syādvaśagā varavarṇinī

pātālagamanaṃ me'tra na yuktaṃ samarāṃgaṇāt /
sāmadānavibhedaiśca neyaṃ sādhyā mahābalā

kiṃ kartavyaṃ kva gaṃtavyaṃ viṣame samupasthite /
maraṇaṃ nottamaṃ cātra strīkṛtaṃ tu yaśo'pahṛt

maraṇaṃ ṛṣibhiḥ proktaṃ saṃgare maṃgalāspadam /
yattatsamānabalayoryodhayoryudhyatoḥ kila

prāpteyaṃ daivaracitā nārī naraśatottamā /
nāśāyāsmatkulasyeha sarvathā'tibalā'balā

vṛthā kiṃ sāmavākyāni mayā yojyāni sāṃpratam /
hananāyāgatā hyeṣā kiṃ nu sāmnā prasīdati

na dānaiścālituṃ yogyā nānāśastravibhūṣitā /
bhedastu viphalaḥ kāmaṃ sarvadevavaśānugā

tasmāttu maraṇaṃ śreyo na saṃgrāme palāyanam /
jayo vā maraṇaṃ vā'dya bhavatveva yathāvidhi

vyāsa uvāca/
iti saṃciṃtyamānaḥ sa śumbhaḥ sattvāśrito'bhavat /
yuddhāya susthiro bhūtvā tāmuvāca puraḥ sthitām ३४ //
devi yudhyasva kānte'dya vṛthā'yaṃ te pariśramaḥ /
mūrkhā'si kila nārīṇāṃ nāyaṃ dharmaḥ kadācana ३५ //
nārīṇāṃ locane bāṇā bhruvāveva śarāsanam /
hāvabhāvāstu śastrāṇi pumām̐llakṣyaṃ vicakṣaṇaḥ

sannāhaścāṃgarāgo'tra rathaścāpi manorathaḥ /
mandaprajalpitaṃ bherīśabdo nānyaḥ kadācana

anyāstradhāraṇaṃ strīṇāṃ strīṇāṃ viḍaṃbanamasaṃśayam /
lajjaiva bhūṣaṇaṃ kāṃte na ca dhārṣṭyaṃ kadācana

yudhyamānā varā nārī karkaśevābhidṛśyate /
stanau saṃgopanīyau vā dhanuṣaḥ karṣaṇe katham

kva mandagamanaṃ kutra gadāmādāya dhāvanam /
buddhidā kālikā te'tra cāmuṃḍā paranāyikā

caṃḍikāmantramadhyasthā lālane'susvarā śivā /
vāhanaṃ mṛgarāḍāste sarvasattvabhayaṃkaraḥ

vīṇānādaṃ parityajya ghaṃṭānādaṃ karoṣi yat /
rūpayauvanayoḥ sarvaṃ virodhi varavarṇini

yadi te saṃgarecchā'sti kurūpā bhava bhāmini /
lamboṣṭhī kunakhī krūrā dhvāṃkṣavarṇā vilocanā

lambapādā kudantī ca mārjāranayanākṛtiḥ /
īdṛśaṃ rūpamāsthāya tiṣṭha yuddhe sthirā bhava

karkaśaṃ vacanaṃ brūhi tato yuddhaṃ karomyaham /
īdṛśīṃ sudatīṃ dṛṣṭvā na me pāṇiḥ prasīdati

hantuṃ tvāṃ mṛgaśāvākṣi kāmakāṃtopame mṛdhe /
vyāsa uvāca/
iti bruvāṇaṃ kāmārtaṃ vīkṣya taṃ jagadambikā

smitapūrvamidaṃ vākyamuvāca bharatottama /
devyuvāca/
kiṃ viṣīdasi mandātmankāmabāṇavimohitaḥ

prekṣikā'haṃ sthitā mūḍha kuru kālikayā mṛdham /
cāmuṇḍayā vā kurvete tava yogye raṇāṃgaṇe

praharasva yathākāmaṃ nāhaṃ tvāṃ yoddhumutsahe /
ityuktvā kālikāṃ prāha devī madhurayā girā

jahyenaṃ kālike krūre kurūpapriyamāhave /
vyāsa uvāca/
ityuktā kālikā kālapreritā kālarūpiṇī

gadāṃ pragṛhya tarasā tasthāvājau kṛtodyamā /
tayoḥ parasparaṃ yuddhaṃ babhūvātibhayānakam

paśyatāṃ sarvadevānāṃ munīnāṃ ca mahātmanām /
gadāmudyamya śuṃbho'tha jaghāna kālikāṃ raṇe

kālikā daityarājānaṃ gadayā nyahanadbhṛśam/
babhaṃjāsya rathaṃ caṃḍī gadayā kanakojjvalam

kharānhatvā jaghānāśu dārukaṃ dāruṇasvanā/
sa padātirgadāṃ gurvī samādāya krudhānvitaḥ

kālikābhujayormadhye prahasannahanattadā /
vaṃcayitvā gadāghātaṃ khaḍgamādāya satvarā

cicchedāsya bhujaṃ savyaṃ sāyudhaṃ caṃdanārcitam /
sa chinnabāhuviratho gadāpāṇi: pariplutaḥ

acireṇa samāgatya kālikāmahanattadā /
kālī ca karavālena bhujaṃ tasyātha dakṣiṇam

ciccheda prahasaṃtī sā sagadaṃ kila sāṃgadam /
kartuṃ pādaprahāraṃ sa kupitaḥ prayayau javāt

kālī ciccheda caraṇau khaḍgenāsya tvarānvitā /
sacchinnakarapādo'pi tiṣṭha tiṣṭheti ca bruvan

dhāvamāno yayāvāśu kālikāṃ bhīṣayanniva /
tamāgacchaṃtamālokya kālikā kamalopamam

cakarta mastakaṃ kaṃṭhādrudhiraughavahaṃ bhṛśam /
chinne'sau mastake bhūmau papāta girisannibhaḥ

prāṇā viniryayustasya dehādutkramya satvaram /
gatāsuṃ patitaṃ daityaṃ dṛṣṭvā devāḥ savāsavāḥ

tuṣṭuvustāṃ tadā devīṃ cāmuṃḍāṃ kālikāṃ tathā /
vavurvātā: śivāstatra diśaśca vimalā bhṛśam

babhūvuścāgnayo home pradakṣiṇaśikhāḥ śubhāḥ /
hataśeṣāśca ye daityāḥ praṇamya jagadaṃbikām

tyaktvā''yudhāni te sarve pātālaṃ prayayurnṛpa /
etatte sarvamākhyātaṃ devyāścaritamuttamam

śumbhādīnāṃ vadhaṃ caiva surāṇāṃ rakṣaṇaṃ tathā /
etadākhyānakaṃ sarvaṃ paṭhanti bhuvi mānavāḥ

śṛṇvanti ca sadā bhaktyā te kṛtārthā bhavaṃti hi /
aputro labhate putrānnirdhanaśca dhanaṃ bahu

rogī ca mucyate rogātsarvānkāmānavāpnuyāt /
śatruto na bhayaṃ tasya ya idaṃ caritaṃ śubham //
śṛṇoti paṭhate nityaṃ muktimāñjāyate naraḥ

iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe pañcamaskandhe śumbhavadho nāma ekatriṃśo'dhyāyaḥ