Devi Bhagavata Purana · Chapter 5.30

yuddhātpratyāgatānāṃ rakṣasāṃ śumbhāya vārtāvarṇanam
vyāsa uvāca
niśumbho niścayaṃ kṛtvā maraṇāya jayāya vā /
sodyamaḥ sabalaḥ śūro raṇe devīmupāyayau

tamājagāma śumbho'pi svabalena samāvṛtaḥ /
prekṣako'bhūd‌raṇe rājā saṃgrāmarasapaṇḍitaḥ

gagane saṃsthitā devāstadābhrapaṭalāvṛtāḥ /
didṛkṣavastu saṃgrāme sendrā yakṣagaṇāstathā

niśumbho'tha raṇe gatvā dhanurādāya śārṅgakam /
cakāra śaravṛṣṭiṃ sa bhīṣayañjagadambikām

muñcantaṃ śarajālāni niśumbhaṃ caṇḍikā raṇe /
vīkṣyādāya dhanuḥ śreṣṭhaṃ jahāsa susvaraṃ muhuḥ

uvāca kālikāṃ devī paśya mūrkhatvametayoḥ /
maraṇāyāgatau kāli matsamīpamihādhunā

dṛṣṭvā daityavadhaṃ ghoraṃ raktabījātyayaṃ tathā /
jayāśāṃ kurutastvetau mohitau mama māyayā

āśā balavatī hyeṣā na jahāti naraṃ kvacit /
bhagnaṃ hṛtabalaṃ naṣṭaṃ gatapakṣaṃ vicetanam

āśāpāśanibaddhau dvau yuddhāya samupāgatau /
nihantavyau mayā kāli raṇe śumbhaniśumbhakau

āsannamaraṇāvetau samprāptau daivamohitau /
paśyatāṃ sarvadevānāṃ haniṣyāmyahamadya tau

vyāsa uvāca
ityuktvā kālikāṃ caṇḍī karṇākṛṣṭaśarotkaraiḥ /
chādayāmāsa tarasā niśumbhaṃ purataḥ sthitam

dānavo'pi śarāṃstasyāściccheda niśitaiḥ śaraiḥ /
tayoḥ parasparaṃ yuddhaṃ babhūvātibhayānakam

kesarī keśajālāni dhunvānaḥ sainyasāgaram /
gāhayāmāsa balavānsarasīṃ vāraṇo yathā

nakhairdantaprahāraistu dānavānpurataḥ sthitān /
cakhāda ca viśīrṇāṅgān gajāniva madotkaṭān

evaṃ vimathyamāne tu sainye kesariṇā tadā /
abhyadhāvanniśumbho'tha vikṛṣṭavarakārmukaḥ

anye'pi kruddhā daityendrā devīṃ hantumupāyayuḥ /
sandaṣṭadantarasanā raktanetrā hyanekaśaḥ

tatrājagāma tarasā śumbhaḥ sainyasamāvṛtaḥ /
nihatya kālikāṃ kopād‌grahītuṃ jagadambikām

tatrāgatya dadarśājāvambikāñca puraḥsthitām /
raudrarasayutāṃ kāntāṃ śṛṅgārarasasaṃyutām

tāṃ vīkṣya vipulāpāṅgīṃ trailokyavarasundarīm /
suraktanayanāṃ ramyāṃ krodharaktekṣaṇāṃ tathā

vivāhecchāṃ parityajya jayāśāṃ dūratastathā /
maraṇe niścayaṃ kṛtvā tasthāvāhitakārmukaḥ

taṃ tathā dānavaṃ devī smitapūrvamidaṃ vacaḥ /
babhāṣe śṛṇvatāṃ teṣāṃ daityānāṃ raṇamastake

gacchadhvaṃ pāmarā yūyaṃ pātālaṃ vā jalārṇavam /
jīvitāśāṃ sthirāṃ kṛtvā tyaktvātraivāyudhāni ca

athavā maccharāghātahataprāṇā raṇājire /
prāpya svargasukhaṃ sarve krīḍantu vigatajvarāḥ

kātaratvaṃ ca śūratvaṃ na bhavatyeva sarvathā /
dadāmyabhayadānaṃ vai yāntu sarve yathāsukham

vyāsa uvāca
ityākarṇya vacastasyā niśumbho madagarvitaḥ /
niśitaṃ khaḍgamādāya carma caivāṣṭacandrakam

dhāvamānastu tarasāsinā siṃhaṃ madotkaṭam /
jaghānātibalānmūrdhni bhrāmayañjagadambikām

tato devī svagadayā vañcayitvāsipātanam /
tāḍayāmāsa taṃ bāhormūle paraśunā tadā

khaḍgena nihataḥ so'pi bāhumūle mahāmadaḥ /
saṃstabhya vedanāṃ bhūyo jaghāna caṇḍikāṃ tadā

sāpi ghaṇṭāsvanaṃ ghoraṃ cakāra bhayadaṃ nṛṇām /
papau punaḥ punaḥ pānaṃ niśumbhaṃ hantumicchatī

evaṃ parasparaṃ yuddhaṃ babhūvātibhayapradam /
devānāṃ dānavānāñca parasparajayaiṣiṇām

palādāḥ pakṣiṇaḥ krūrāḥ sārameyāśca jambukāḥ /
nanṛtuścātisantuṣṭā gṛdhrāḥ kaṅkāśca vāyasāḥ

raṇabhūrbhāti bhūyiṣṭhapatitāsuravarṣmakaiḥ /
rudhirasrāvasaṃyuktairgajāśvadehasaṃkulā

patitāndānavāndṛṣṭvā niśumbho'tiruṣānvitaḥ /
prayayau caṇḍikāṃ tūrṇaṃ gadāmādāya dāruṇām

siṃhaṃ jaghāna gadayā mastake madagarvitaḥ /
prahṛtya ca smitaṃ kṛtvā punardevīmatāḍayat

sāpi taṃ kupitātīva niśumbhaṃ purataḥ sthitam /
praharantaṃ samīkṣyātha devī vacanamabravīt

devyuvāca
tiṣṭha mandamate tāvadyāvatkhaḍgamidaṃ tava /
grīvāyāṃ prerayāmyasmād‌ gantāsi yamasādanam

vyāsa uvāca
ityuktvā tarasā devī kṛpāṇena samāhitā /
ciccheda mastakaṃ tasya niśumbhasyātha caṇḍikā

sacchinnamastako devyā kabandho'tīva dāruṇaḥ /
babhrāma ca gadāpāṇistrāsayandevatāgaṇān

devī tasya śitairbāṇaiściccheda caraṇau karau /
papātorvyāṃ tataḥ pāpī gatāsuḥ parvatopamaḥ

tasminnipatite daitye niśumbhe bhīmavikrame /
hāhākāro mahānāsīttatsainye bhayakampite

tyaktvā''yudhāni sarvāṇi sainikāḥ kṣatajāplutāḥ /
jagmurbumbāravaṃ sarve kurvāṇā rājamandiram

tānāgatānsusamprekṣya śumbhaḥ śatruniṣūdanaḥ /
papraccha kva niśumbho'sau kathaṃ bhagnāḥ palāyitāḥ // ४२
tacchrutvā vacanaṃ rājñaste procuḥ praṇatā bhṛśam /
rājaṃste nihato bhrātā śete samaramūrdhani

tayā nipātitāḥ śūrā ye ca te'pyanujānugāḥ /
vayaṃ tvāṃ kathituṃ sarvaṃ vṛttāntaṃ samupāgatāḥ

niśumbho nihatastatra tayā caṇḍikayādhunā /
na hi yuddhasya kālo'dya tava rājan raṇāṅgaṇe

devakāryaṃ samuddiśya kāpīyaṃ paramāṅganā /
hantuṃ daityakulaṃ nūnaṃ prāpteti paricintaya

naiṣā prākṛtayoṣaiva devī śaktiranuttamā /
acintyacaritā kvāpi durjñeyā daivatairapi

nānārūpadharātīva māyāmūlaviśāradā /
vicitrabhūṣaṇā devī sarvāyudhadharā śubhā

gahanā gūḍhacaritā kālarātririvāparā /
apārapāragā pūrṇā sarvalakṣaṇasaṃyutā

antarikṣasthitā devāstāṃ stuvantyakutobhayāḥ /
devakāryañca kurvāṇāṃ śrīdevīṃ paramād‌bhutām

palāyanaṃ paro dharmaḥ sarvathā deharakṣaṇam /
rakṣite kila dehesminkāle'smatsukhatāṅgate

saṃgrāme vijayo rājan bhavitā te na saṃśayaḥ /
kālaḥ karoti balinaṃ samaye nirbalaṃ kvacit

taṃ punaḥ sabalaṃ kṛtvā jayāyopadadhāti hi /
dātāraṃ yācakaṃ kālaḥ karoti samaye kvacit

bhikṣukaṃ dhanadātāraṃ karoti samayāntare /
viṣṇuḥ kālavaśe nūnaṃ brahmā vā pārvatīpatiḥ

indrādyā nirjarāḥ sarve kāla eva prabhuḥ svayam /
tasmātkālaṃ pratīkṣasva viparītaṃ tavādhunā

sammukho devatānāñca daityānāṃ nāśahetukaḥ /
ekaiva ca gatirnāsti kālasya kila bhūpate

nānārūpadharāpyasti jñātavyaṃ tasya ceṣṭitam /
kadācitsambhavo nṝṇāṃ kadācitpralayastathā

utpattihetuḥ kālo'nyaḥ kṣayahetustathāparaḥ /
pratyakṣaṃ te mahārāja devāḥ sarve savāsavāḥ

karadāste kṛtāḥ pūrvaṃ kālena sammukhena ca /
tenaiva vimukhenādya balino'balayāsurāḥ

nihatā nitarāṃ kālaḥ karoti ca śubhāśubham /
naivātra kāraṇaṃ kālī naiva devāḥ sanātanāḥ

yathā te rocate rājaṃstathā kuru vimṛśya ca /
kālo'yaṃ nātra hetuste dānavānāṃ tathā punaḥ

tvadagrato gataḥ śakro bhagnaḥ saṃkhye nirāyudhaḥ /
tathā viṣṇustathā rudro varuṇo dhanado yamaḥ

tathā tvamapi rājendra vīkṣya kālavaśaṃ jagat /
pātālaṃ gaccha tarasā jīvanbhadramavāpsyasi

mṛte tvayi mahārāja śatravaste mudānvitāḥ /
maṅgalāni pragāyanto vicariṣyanti sarvataḥ

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcamaskandhe
yuddhātpratyāgatānāṃ rakṣasāṃ śumbhāya vārtāvarṇanaṃ nāma triṃśo'dhyāyaḥ