Language

ENहिગુ
Scripture Library

Devi Bhagavata Purana · Chapter 5.11

5.11.1

tāmrakṛtaṃ devīṃ prati visraṃsanavacanavarṇanam
vyāsa uvāca
iti tasya vacaḥ śrutvā mahiṣo madavihvalaḥ /
mantrivṛddhān samāhūya rājā vacanamabravīt

5.11.2

rājovāca
mantriṇaḥ kiṃ ca kartavyaṃ viśrabdhaṃ brūta mā ciram /
āgatā devavihitā māyeyaṃ śāmbarīva kim

5.11.3

kārye'sminnipuṇā yūyamupāyeṣu vicakṣaṇāḥ /
sāmādiṣu ca kartavyaḥ ko'tra mahyaṃ bruvantu ca

5.11.4

mantriṇa ūcuḥ
satyaṃ sadaiva vaktavyaṃ priyañca nṛpasattama /
kāryaṃ hitakaraṃ nūnaṃ vicārya vibudhaiḥ kila

5.11.5

satyaṃ ca hitakṛd‌rājanpriyaṃ cāhitakṛd‌bhavet /
yathauṣadhaṃ nṛṇāṃ loke hyapriyaṃ roganāśanam

5.11.6

satyasya śrotā mantā ca durlabhaḥ pṛthivīpate /
vaktāpi durlabhaḥ kāmaṃ bahavaścāṭubhāṣakāḥ

5.11.7

kathaṃ brūmo'tra nṛpate vicāre gahane tviha /
śubhaṃ vāpyaśubhaṃ vāpi ko vetti bhuvanatraye

5.11.8

rājovāca
svasvamatyanusāreṇa bruvantvadya pṛthakpṛthak /
yeṣāṃ hi yādṛśo bhāvastacchrutvā cintayāmyaham

5.11.9

bahūnāṃ matamājñāya vicārya ca punaḥ punaḥ /
yacchreyastaddhi kartavyaṃ kāryaṃ kāryavicakṣaṇaiḥ

5.11.10

vyāsa uvāca
tasyaivaṃ vacanaṃ śrutvā virūpākṣo mahābalaḥ /
uvāca tarasā vākyaṃ rañjayanpṛthivīpatim

5.11.11

virūpākṣa uvāca
rājannārī varākīyaṃ sā brūte madagarvitā /
vibhīṣikāmātramidaṃ jñātavyaṃ vacanaṃ tvayā

5.11.12

ko bibheti striyo vākyairduruktai raṇadurmadaiḥ /
anṛtaṃ sāhasaṃ ceti jānannārīviceṣṭitam

5.11.13

jitvā tribhuvanaṃ rājannadya kāntābhayena vai /
dīnatve'pyayaśo nūnaṃ vīrasya bhuvane bhavet

5.11.14

tasmādyāmyahamekākī yuddhāya caṇḍikāṃ prati /
haniṣye tāṃ mahārāja nirbhayo bhava sāmpratam

5.11.15

senāvṛto'haṃ gatvā tāṃ śastrāstrairvividhaiḥ kila /
niṣūdayāmi durmarṣāṃ caṇḍikāṃ caṇḍavikramām

5.11.16

baddhvā sarpamayaiḥ pāśairānayiṣye tavāntikam /
vaśagā tu sadā te syātpaśya rājan balaṃ mama

5.11.17

vyāsa uvāca
virūpākṣavacaḥ śrutvā durdharo vākyamabravīt /
satyamuktaṃ vaco rājan virūpākṣeṇa dhīmatā

5.11.18

mamāpi vacanaṃ ślakṣṇaṃ śrotavyaṃ dhīmatā tvayā /
kāmāturaiṣā sudatī lakṣyate'pyanumānataḥ

5.11.19

bhavatyevaṃvidhā kāmaṃ nāyikā rūpagarvitā /
bhīṣayitvā varārohā tvāṃ vaśe kartumicchati

5.11.20

hāvo'yaṃ māninīnāṃ vai taṃ vetti rasavittamaḥ /
vakroktireṣā kāminyāḥ priyaṃ prati parāyaṇam

5.11.21

vetti ko'pi naraḥ kāmaṃ kāmaśāstravicakṣaṇaḥ /
yaduktaṃ nāma bāṇaistvā vadhiṣye raṇamūrdhani

5.11.22

hetugarbhamidaṃ vākyaṃ jñātavyaṃ hetuvittamaiḥ /
bāṇāstu māninīnāṃ vai kaṭākṣā eva viśrutāḥ

5.11.23

puṣpāñjalimayāścānye vyaṃgyāni vacanāni ca /
kā śaktiranyabāṇānāṃ preraṇe tvayi pārthiva

5.11.24

tādṛśīnāṃ na sā śaktirbrahmaviṣṇuharādiṣu /
yayoktaṃ netrabāṇaistvāṃ haniṣye manda pārthivam

5.11.25

viparītaṃ parijñātaṃ tenārasavidā kila /
pātayiṣyāmi śayyāyāṃ raṇamayyāṃ patiṃ tava

5.11.26

viparītaratikīḍābhāṣaṇaṃ jñeyameva tat /
kariṣye vigataprāṇaṃ yaduktaṃ vacanaṃ tayā

5.11.27

vīryaṃ prāṇā iti proktaṃ tadvihīnaṃ na cānyathā /
vyaṃgyādhikyena vākyena varayatyuttamā nṛpa

5.11.28

tadvai vicārato jñeyaṃ rasagranthavicakṣaṇaiḥ /
iti jñātvā mahārāja kartavyaṃ rasasaṃyutam

5.11.29

sāmadānadvayaṃ tasyā nānyopāyo'sti bhūpate /
ruṣṭā vā garvitā vāpi vaśagā māninī bhavet

5.11.30

tādṛśairmadhurairvākyairānayiṣye tavāntikam /
kiṃ bahūktena me rājan kartavyā vaśavartinī

5.11.31

gatvā mayādhunaiveyaṃ kiṅkarīva sadaiva te /
vyāsa uvāva
itthaṃ niśamya tadvākyaṃ tāmrastattvavicakṣaṇaḥ

5.11.32

uvāca vacanaṃ rājanniśāmaya mayoditam /
hetumaddharmasahitaṃ rasayuktaṃ nayānvitam

5.11.33

naiṣā kāmāturā bālā nānuraktā vicakṣaṇā /
vyaṃgyāni naiva vākyāni tayoktāni tu mānada

5.11.34

citramatra mahābāho yadekā varavarṇinī /
nirālambā samāyāti citrarūpā manoharā

5.11.35

aṣṭādaśabhujā nārī na śrutā na ca vīkṣitā /
kenāpi triṣu lokeṣu parākramavatī śubhā

5.11.36

āyudhānyapi tāvanti dhṛtāni balavanti ca /
viparītamidaṃ manye sarvaṃ kālakṛtaṃ nṛpa

5.11.37

svapnāni durnimittāni mayā dṛṣṭāni vai niśi /
tena jānāmyahaṃ nūnaṃ vaiśasaṃ samupāgatam

5.11.38

kṛṣṇāmbaradharā nārī rudatī ca gṛhāṅgaṇe /
dṛṣṭā svapne'pyuṣaḥkāle cintitavyastadatyayaḥ

5.11.39

vikṛtāḥ pakṣiṇo rātrau roruvanti gṛhe gṛhe /
utpātā vividhā rājan prabhavanti gṛhe gṛhe

5.11.40

tena jānāmyahaṃ nūnaṃ kāraṇaṃ kiñcideva hi /
yattvāṃ prārthayate bālā yuddhāya kṛtaniścayā

5.11.41

naiṣāsti mānuṣī no vā gāndharvī na tathāsurī /
devaiḥ kṛteyaṃ jñātavyā māyā mohakarī vibho

5.11.42

kātaratvaṃ na kartavyaṃ mamaitanmatamityalam /
kartavyaṃ sarvathā yuddhaṃ yad‌bhāvyaṃ tad‌bhaviṣyati

5.11.43

ko veda daivakartavyaṃ śubhaṃ vāpyaśubhaṃ tathā /
avalambya dhiyā dhairyaṃ sthātavyaṃ vai vicakṣaṇaiḥ

5.11.44

jīvitaṃ maraṇaṃ puṃsāṃ daivādhīnaṃ narādhipa /
ko'pi naivānyathā kartuṃ samartho bhuvanatraye

5.11.45

mahiṣa uvāca
gaccha tāmra mahābhāga yuddhāya kṛtaniścayaḥ /
tāmānaya varārohāṃ jitvā dharmeṇa māninīm

5.11.46

na bhavedvaśagā nārī saṃgrāme yadi sā tava /
hantavyā nānyathā kāmaṃ mānanīyā prayat‍nataḥ

5.11.47

vīrastvamasi sarvajña kāmaśāstraviśāradaḥ /
yena kenāpyupāyena jetavyā varavarṇinī

5.11.48

tvaranvīra mahābāho sainyena mahatā vṛtaḥ /
tatra gatvā tvayā jñeyā vicārya ca punaḥ punaḥ

5.11.49

kimarthamāgatā ceyaṃ jñātavyaṃ taddhi kāraṇam /
kāmādvā vairabhāvācca māyā kasyeyamityuta

5.11.50

ādau tanniścayaṃ kṛtvā jñātavyaṃ taccikīrṣitam /
paścādyuddhaṃ prakartavyaṃ yathāyogyaṃ yathābalam

5.11.51

kātaratvaṃ na kartavyaṃ nirdayatvaṃ tathā na ca /
yādṛśaṃ hi manastasyāḥ kartavyaṃ tādṛśaṃ tvayā

5.11.52

vyāsa uvāca
iti tad‌bhāṣitaṃ śrutvā tāmraḥ kālavaśaṃ gataḥ /
nirgataḥ sainyasaṃyuktaḥ praṇamya mahiṣaṃ nṛpam

5.11.53

gacchanmārge durātmāsau śakunānvīkṣya dāruṇān /
vismayañca bhayaṃ prāpa yamamārgapradarśakān

5.11.54

sagatvā tāṃ samālokya devīṃ siṃhoparisthitām /
stūyamānāṃ suraiḥ sarvaiḥ sarvāyudhavibhūṣitām

5.11.55

tāmuvāca vinītaḥ san vākyaṃ madhurayā girā /
sāmabhāvaṃ samāśritya vinayāvanataḥ sthitaḥ

5.11.56

devi daityeśvaraḥ śṛṅgī tvad‌rūpaguṇamohitaḥ /
spṛhāṃ karoti mahiṣastvatpāṇigrahaṇāya ca

5.11.57

bhāvaṃ kuru viśālākṣi tasminnamaradurjaye /
patiṃ taṃ prāpya mṛdvaṅ‌gi nandane viharād‌bhute

5.11.58

sarvāṅgasundaraṃ dehaṃ prāpya sarvasukhāspadam /
sukhaṃ sarvātmanā grāhyaṃ duḥkhaṃ heyamiti sthitiḥ

5.11.59

karabhoru kimarthaṃ te gṛhītānyāyudhānyalam /
puṣpakandukayogyāste karāḥ kamalakomalāḥ

5.11.60

bhrūcāpe vidyamāne'pi dhanuṣā kiṃ prayojanam /
kaṭākṣā viśikhāḥ santi kiṃ bāṇairniṣprayojanaiḥ

5.11.61

saṃsāre duḥkhadaṃ yuddhaṃ na kartavyaṃ vijānatā /
lobhāsaktāḥ prakurvanti saṃgrāmañca parasparam

5.11.62

puṣpairapi na yoddhavyaṃ kiṃ punarniśitaiḥ śaraiḥ /
bhedanaṃ nijagātrāṇāṃ kasya tajjāyate mude

5.11.63

tasmāttvamapi tanvaṅ‌gi prasādaṃ kartumarhasi /
bhartāraṃ bhaja me nāthaṃ devadānavapūjitam

5.11.64

sa te'tra vāñchitaṃ sarvaṃ kariṣyati manoratham /
tvaṃ paṭṭamahiṣī rājñaḥ sarvathā nātra saṃśayaḥ

5.11.65

vacanaṃ kuru me devi prāpsyase sukhamuttamam /
saṃgrāme jayasandehaḥ kaṣṭaṃ prāpya na saṃśayaḥ

5.11.66

jānāsi rājanītiṃ tvaṃ yathāvadvaravarṇini /
bhuṃkṣva rājyasukhaṃ pūrṇaṃ varṣāṇāmayutāyutam

5.11.67

putraste bhavitā kāntaḥ so'pi rājā bhaviṣyati /
yauvane krīḍayitvānte vārdhakye sukhamāpsyasi

5.11.11

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcamaskandhe
tāmrakṛtaṃ devīṃ prati visraṃsanavacanavarṇanaṃ nāmaikādaśo'dhyāyaḥ

Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc