Language

ENहिગુ
Scripture Library

Devi Bhagavata Purana · Chapter 5.12

5.12.1

devīparājayakaraṇāya durdharaprabodhavacanam
vyāsa uvāca
tanniśamya vacastasya tāmrasya jagadambikā /
meghagambhīrayā vācā hasantī tamuvāca ha

5.12.2

devyuvāca
gaccha tāmra patiṃ brūhi mumūrṣuṃ mandacetasam /
mahiṣaṃ cātikāmārtaṃ mūḍhaṃ jñānavivarjitam

5.12.3

yathā te mahiṣī mātā prauḍhā yavasabhakṣiṇī /
nāhaṃ tathā śṛṅgavatī lambapucchā mahodarī

5.12.4

na kāmaye'haṃ deveśaṃ naiva viṣṇuṃ na śaṅkaram /
dhanadaṃ varuṇaṃ naiva brahmāṇaṃ na ca pāvakam

5.12.5

etāndevagaṇānhitvā paśuṃ kena guṇena vai /
vṛṇomyahaṃ vṛthā loke garhaṇā me bhavediti

5.12.6

nāhaṃ patiṃvarā nārī vartate me patiḥ prabhuḥ /
sarvakartā sarvasākṣī hyakartā niḥspṛhaḥ sthiraḥ

5.12.7

nirguṇo nirmamo'nanto nirālambo nirāśrayaḥ /
sarvajñaḥ sarvagaḥ sākṣī pūrṇaḥ pūrṇāśayaḥ śivaḥ

5.12.8

sarvāvāsakṣamaḥ śāntaḥ sarvadṛksarvabhāvanaḥ /
taṃ tyaktvā mahiṣaṃ mandaṃ kathaṃ sevitumutsahe

5.12.9

prabudhya yudhyatāṃ kāmaṃ karomi yamavāhanam /
athavā manujānāṃ vai kariṣye jalavāhakam

5.12.10

jīvitecchāsti cetpāpa gaccha pātālamāśu vai /
samastairdānavairyuktastvanyathā hanmi saṅgare

5.12.11

kāmaṃ sadṛśayoryogaḥ saṃsāre sukhado bhavet /
anyathā duḥkhado bhūyādajñānādyadi kalpitaḥ

5.12.12

mūrkhastvamasi yad‌ brūṣe patiṃ me bhaja bhāmini /
kvāhaṃ kva mahiṣaḥ śṛṅgī sambandhaḥ kīdṛśo dvayoḥ

5.12.13

gaccha yudhyasva vā kāmaṃ haniṣye'haṃ sabāndhavam /
yajñabhāgaṃ devalokaṃ nocettyaktvā sukhī bhava

5.12.14

vyāsa uvāca
ityuktvā sā tadā devī jagarja bhṛśamad‌bhutam /
kalpāntasadṛśaṃ nādaṃ cakre daityabhayāvaham

5.12.15

cakampe vasudhā celustena śabdena bhūdharāḥ /
garbhāśca daityapat‍nīnāṃ sasraṃsurgarjitasvanāt

5.12.16

tāmraḥ śrutvā ca taṃ śabdaṃ bhayatrastamanāstadā /
palāyanaṃ tataḥ kṛtvā jagāma mahiṣāntikam

5.12.17

nagare tasya ye daityāste'pi cintāmavāpnuvan /
badhirīkṛtakarṇāśca palāyanaparā nṛpa

5.12.18

tadā krodhena siṃho'pi nanāda bhṛśamutsaṭaḥ /
tena nādena daiteyā bhayaṃ jagmurapi sphuṭam

5.12.19

tāmraṃ samāgataṃ dṛṣṭvā hayārirapi mohitaḥ /
cintayāmāsa sacivaiḥ kiṃ kartavyamataḥ param

5.12.20

durgagraho vā kartavyo yuddhaṃ nirgatya vā punaḥ /
palāyane kṛte śreyo bhavedvā dānavottamāḥ

5.12.21

buddhimanto durādharṣāḥ sarvaśāstraviśāradāḥ /
mantraḥ khalu prakartavyaḥ suguptaḥ kāryasiddhaye

5.12.22

mantramūlaṃ smṛtaṃ rājyaṃ yadi sa syātsurakṣitaḥ /
mantribhiśca sadācārairvidheyaḥ sarvathā budhaiḥ

5.12.23

mantrabhede vināśaḥ syād‌rājyasya bhūpatestathā /
tasmād‌bhedabhayād‌ guptaḥ kartavyo bhūtimicchatā

5.12.24

tadatra mantribhirvācyaṃ vacanaṃ hetumaddhitam /
kāladeśānusāreṇa vicintya nītinirṇayam

5.12.25

yā yoṣātra samāyātā prabalā devanirmitā /
ekākinī nirālambā kāraṇaṃ tadvicintyatām

5.12.26

yuddhaṃ prārthayate bālā kimāścaryamataḥ param /
śreyo'tra viparītaṃ vā ko vetti bhuvanatraye

5.12.27

na bahūnāṃ jayo'pyasti naikasya ca parājayaḥ /
daivādhīnau sadā jñeyau yuddhe jayaparājayau

5.12.28

upāyavādinaḥ prāhurdaivaṃ kiṃ kena vīkṣitam /
adṛṣṭamiti yannāma pravadanti manīṣiṇaḥ

5.12.29

tatsattve'pi pramāṇaṃ kiṃ kātarāśāvalambanam /
na samarthajanānāṃ hi daivaṃ kutrāpi lakṣyate

5.12.30

udyamo daivametau hi śūrakātarayormatam /
vicintyādya dhiyā sarvaṃ kartavyaṃ kāryamādarāt

5.12.31

vyāsa uvāca
iti rājño vacaḥ śrutvā hetugarbhaṃ mahāyaśāḥ /
biḍālākhyo mahārājamityuvāca kṛtāñjaliḥ

5.12.32

rājanneṣā viśālākṣī jñātavyā yat‍nataḥ punaḥ /
kimarthamiha samprāptā kutaḥ kasya parigrahaḥ

5.12.33

maraṇaṃ te parijñāya striyā sarvātmanā suraiḥ /
preṣitā padmapatrākṣī samutpādya svatejasā

5.12.34

te'pi channāḥ sthitāḥ khe'tra sarve yuddhadidṛkṣavaḥ /
samaye'syāḥ sahāyāste bhaviṣyanti yuyutsavaḥ

5.12.35

purataḥ kāminīṃ kṛtvā te vai viṣṇupurogamāḥ /
vadhiṣyanti ca naḥ sarvānsā tvāṃ yuddhe haniṣyati

5.12.36

etaccikīrṣitaṃ teṣāṃ mayā jñātaṃ narādhipa /
bhavitavyasya na jñānaṃ vartate mama sarvathā

5.12.37

yoddhavyaṃ na tvayādyeti nāhaṃ vaktuṃ kṣamaḥ prabho /
pramāṇaṃ tvaṃ mahārāja kārye'tra devanirmite

5.12.38

tadarthe'smābhiraniśaṃ martavyaṃ kāryagauravāt /
vihartavyaṃ tvayā sārdhameṣa dharmo'nujīvinām

5.12.39

vicāro'tra mahānasti yadekā kāminī nṛpa /
yuddhaṃ prārthayate'smābhiḥ sasainyairbaladarpitaiḥ

5.12.40

durmukha uvāca
rājan yuddhe jayo no'dya bhavitā vedmyahaṃ kila /
palāyanaṃ na kartavyaṃ yaśohānikaraṃ nṛṇām

5.12.41

indrādīnāṃ saṃyuge'pi na kṛtaṃ yajjugupsitam /
ekākinīṃ striyaṃ prāpya ko hi kuryātpalāyanam

5.12.42

tasmādyuddhaṃ prakartavyaṃ maraṇaṃ vā raṇe jayaḥ /
yad‌bhāvi tad‌bhavatyeva kātra cintā vipaśyataḥ

5.12.43

maraṇe'tra yaśaḥprāptirjīvane ca tathā sukham /
ubhayaṃ manasā kṛtvā kartavyaṃ yuddhamadya vai

5.12.44

palāyane yaśohānirmaraṇaṃ cāyuṣaḥ kṣaye /
tasmācchoko na kartavyo jīvite maraṇe vṛthā

5.12.45

vyāsa uvāca
durmukhasya vacaḥ śrutvā bāṣkalo vākyamabravīt /
praṇataḥ prāñjalirbhūtvā rājānaṃ vākyakovidaḥ

5.12.46

bāṣkala uvāca
rājaṃścintā na kartavyā kārye'sminkātarapriye /
ahameko haniṣyāmi caṇḍīṃ cañcalalocanām

5.12.47

utsāhastu prakartavyaḥ sthāyībhāvo rasasya ca /
bhayānako bhavedvairī vīrasya nṛpasattama

5.12.48

tasmāttyaktvā bhayaṃ bhūpa kariṣye yuddhamad‌bhutam /
nayiṣyāmi narendrāhaṃ caṇḍikāṃ yamasādanam

5.12.49

na bibhemi yamādindrātkuberādvaruṇādapi /
vāyorvahnestathā viṣṇoḥ śaṅkarācchaśino raveḥ

5.12.50

ekākinī tathā nārī kiṃ punarmadagarvitā /
ahaṃ tāṃ nihaniṣyāmi viśikhaiśca śilāśitaiḥ

5.12.51

paśya bāhubalaṃ me'dya viharasva yathāsukham /
bhavatātra na gantavyaṃ saṃgrāme'pyanayā samam

5.12.52

vyāsa uvāca
evaṃ bruvati rājendraṃ bāṣkale madagarvite /
praṇamya nṛpatiṃ tatra durdharo vākyamabravīt

5.12.53

durdhara uvāca
mahiṣāhaṃ vijeṣyāmi devīṃ devavinirmitām /
aṣṭādaśabhujāṃ ramyāṃ kāraṇācca samāgatām

5.12.54

rājan bhīṣayituṃ tvāṃ vai māyaiṣā nirmitā suraiḥ /
vibhīṣikeyaṃ vijñāya tyaja mohaṃ manogatam

5.12.55

rājanītiriyaṃ rājan mantrikṛtyaṃ tathā śṛṇu /
sāttvikā rājasāḥ kecittāmasāśca tathāpare

5.12.56

mantriṇastrividhā loke bhavanti dānavādhipa /
sāttvikāḥ prabhukāryāṇi sādhayanti svaśaktibhiḥ

5.12.57

ātmakṛtyaṃ prakurvanti svāmikāryāvirodhataḥ /
ekacittā dharmaparā mantraśāstraviśāradāḥ

5.12.58

rājasā bhinnacittāśca svakāryaniratāḥ sadā /
kadācitsvāmikāryaṃ te prakurvanti yadṛcchayā

5.12.59

tāmasā lobhaniratāḥ svakāryaniratāḥ sadā /
prabhukāryaṃ vināśyaiva svakāryaṃ sādhayanti te

5.12.60

samaye te vibhidyante paraistu parivañcitāḥ /
svacchidraṃ śatrupakṣīyānnirdiśanti gṛhasthitāḥ

5.12.61

kāryabhedakarā nityaṃ kośaguptāsivatsadā /
saṃgrāme'tha samutpanne bhīṣayanti prabhuṃ sadā

5.12.62

viśvāsastu na kartavyasteṣāṃ rājan kadācana /
viśvāse kāryahāniḥ syānmantrahāniḥ sadaiva hi

5.12.63

khalāḥ kiṃ kiṃ na kurvanti viśvastā lobhatatparāḥ /
tāmasāḥ pāpaniratā buddhihīnāḥ śaṭhāstathā

5.12.64

tasmātkāryaṃ kariṣyāmi gatvāhaṃ raṇamastake /
cintā tvayā na kartavyā sarvathā nṛpasattama

5.12.65

gṛhītvā tāṃ durācārāmāgamiṣyāmi satvaraḥ /
paśya me'dya balaṃ dhairyaṃ prabhukāryaṃ svaśaktitaḥ

5.12.12

iti śrīmaddevībhāgavate mahāyurāṇe'ṣṭādaśasāhsryāṃ saṃhitāyāṃ
pañcamaskandhe devīparājayakaraṇāya durdharaprabodhavacanaṃ nāma dvādaśo'dhyāyaḥ

Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc