Devi Bhagavata Purana · Chapter 5.10
mantrīdvārā mahiṣāsureṇa devyā saha vivāhaprastāvaḥ
vyāsa uvāca
iti tasya vacaḥ śrutvā prahasya pramadottamā /
tamuvāca mahārāja meghagambhīrayā girā
devyuvāca
mantrivarya surāṇāṃ vai jananīṃ viddhi māṃ kila /
mahālakṣmīmiti khyātāṃ sarvadaityaniṣūdinīm
prārthitāhaṃ suraiḥ sarvairmahiṣasya vadhāya ca /
pīḍitairdānavendreṇa yajñabhāgabahiṣkṛtaiḥ
tasmādihāgatāsmyadya tadvadhārthaṃ kṛtodyamā /
ekākinī na sainyena saṃyutā mantrisattama
yattvayāhaṃ sāmapūrvaṃ kṛtvā svāgatamādarāt /
uktā madhurayā vācā tena tuṣṭāsmi te'nagha
noceddhanmi dṛśā tvāṃ vai kālāgnisamayā kila /
kasya prītikaraṃ na syānmādhuryavacanaṃ khalu
gaccha taṃ mahiṣaṃ pāpaṃ vada madvacanādidam /
gaccha pātālamadhunā jīvitecchā yadasti te
nocetkṛtāgasaṃ duṣṭaṃ haniṣyāmi raṇāṅgaṇe /
madbāṇakṣuṇṇadehastvaṃ gantāsi yamasādanam
dayālutvaṃ mamedaṃ tvaṃ viditvā gaccha satvaram /
hate tvayi surā mūḍha svargaṃ prāpsyanti satvaram
tasmād gacchasva tyaktvaiko medinīñca sasāgarām /
pātālaṃ tarasā manda yāvad bāṇā na me'patan
yuddhecchā cenmanasi te tarhyehi tvarito'sura /
vīrairmahābalaiḥ sarvairnayāmi yamasādanam
yuge yuge mahāmūḍha hatāstvatsadṛśāḥ kila /
asaṃkhyātāstathā tvāṃ vai haniṣyāmi raṇāṅgaṇe
sāphalyaṃ kuru śastrāṇāṃ dhāraṇe tu śramo'nyathā /
tadyudhyasva mayā sārdhaṃ samare smarapīḍitaḥ
mā garvaṃ kuru duṣṭātman yanme'sti brahmaṇo varaḥ /
strīvadhyatve tvayā mūḍha pīḍitāḥ surasattamāḥ
kartavyaṃ vacanaṃ dhātustenāhaṃ tvāmupāgatā /
strīrūpamatulaṃ kṛtvā satyaṃ hantuṃ kṛtāgasam
yathecchaṃ gaccha vā mūḍha pātālaṃ pannagāvṛtam /
hitvā bhūsurasadmādya jīvitecchā yadasti te
vyāsa uvāca
ityuktaḥ sa tato devyā mantriśreṣṭho balānvitaḥ /
pratyuvāca niśamyāsau vacanaṃ hetugarbhitam
devi strīsadṛśaṃ vākyaṃ brūṣe tvaṃ madagarvitā /
kvāsau kva tvaṃ kathaṃ yuddhamasambhāvyamidaṃ kila
ekākinī punarbālā prārabdhayauvanā mṛduḥ /
mahiṣo'sau mahākāyo durvibhāvyaṃ hi saṅgatam
sainyaṃ bahuvidhaṃ tasya hastyaśvarathasaṃkulam /
padātigaṇasaṃviddhaṃ nānāyudhavirājitam
kaḥ śramaḥ karirājasya mālatīpuṣpamardane /
māraṇe tava vāmoru mahiṣasya tathā raṇe
yadi tvāṃ paruṣaṃ vākyaṃ bravīmi svalpamapyaham /
śṛṅgāre tadviruddhaṃ hi rasabhaṅgādbibhemyaham
rājāsmākaṃ suraripurvartate tvayi bhaktimān /
sāmameva mayā vācyaṃ dānayuktaṃ tathā vacaḥ
noceddhanmyahamadyaiva bāṇena tvāṃ mṛṣāvadām /
mithyābhimānacaturāṃ rūpayauvanagarvitām
svāmī me mohitaḥ śrutvā rūpaṃ te bhuvanātigam /
tatpriyārthaṃ priyaṃ kāmaṃ vaktavyaṃ tvayi yanmayā
rājyaṃ tava dhanaṃ sarvaṃ dāsaste mahiṣaḥ kila /
kuru bhāvaṃ viśālākṣi tyaktvā roṣaṃ mṛtipradam
patāmi pādayoste'haṃ bhaktibhāvena bhāmini /
paṭṭarājñī mahārājño bhava śīghraṃ śucismite
trailokyavibhavaṃ sarvaṃ prāpsyasi tvamanāvilam /
sukhaṃ saṃsārajaṃ sarvaṃ mahiṣasya parigrahāt
devyuvāca
śṛṇu sāciva vakṣyāmi vākyānāṃ sāramuttamam /
śāstradṛṣṭena mārgeṇa cāturyamanucintya ca
mahiṣasya pradhānastvaṃ mayā jñātaṃ dhiyā kila /
paśubuddhisvabhāvo'si vacanāttava sāmpratam
mantriṇastvādṛśā yasya sa kathaṃ buddhimānbhavet /
ubhayoḥ sadṛśo yogaḥ kṛto'yaṃ vidhinā kila
yaduktaṃ strīsvabhāvāsi tadvicārasya mūḍha kim /
pumānnāhaṃ tatsvabhāvābhavaṃstrīveṣadhāriṇī
yācitaṃ maraṇaṃ pūrvaṃ striyā tvatprabhuṇā yathā /
tasmānmanye'timūrkho'sau na vīrarasavittamaḥ
kāminyā maraṇaṃ klībaratidaṃ śūraduḥkhadam /
prārthitaṃ prabhuṇā tena mahiṣeṇātmabuddhinā
tasmātstrīrūpamādhāya kāryaṃ kartumupāgatā /
kathaṃ bibhemi tvadvākyairdharmaśāstravirodhakaiḥ
viparītaṃ yadā daivaṃ tṛṇaṃ vajrasamaṃ bhavet /
vidhiścetsumukhaḥ kāmaṃ kuliśaṃ tūlavattadā
kiṃ sainyairāyudhaiḥ kiṃ vā prapañcairdurgasevanaiḥ /
maraṇaṃ sāmprataṃ yasya tasya sainyaistu kiṃ phalam
yadāyaṃ dehasambandho jīvasya kālayogataḥ /
tadaiva likhitaṃ sarvaṃ sukhaṃ duḥkhaṃ tathā mṛtiḥ
yasya yena prakāreṇa maraṇaṃ daivanirmitam /
tasya tenaiva jāyeta nānyatheti viniścayaḥ
brahmādīnāṃ yathā kāle nāśotpattī vinirmite /
tathaiva bhavataḥ kāmaṃ kimanyeṣāṃ vicāryate
ye mṛtyudharmiṇasteṣāṃ varadānena darpitāḥ /
mariṣyāmo na manyante te mūḍhā mandacetasaḥ
tasmād gaccha nṛpaṃ brūhi vacanaṃ mama satvaram /
yadājñāpayate bhūpastatkartavyaṃ tvayā kila
maghavā svargamāpnotu devāḥ santu havirbhujaḥ /
yūyaṃ prayāta pātālaṃ yadi jīvitumicchatha
anyathā cenmatirmanda mahiṣasya durātmanaḥ /
tadyudhyasva mayā sārdhaṃ maraṇāya kṛtādaraḥ
manyase saṅgare bhagnā devā viṣṇupurogamāḥ /
daivaṃ hi kāraṇaṃ tatra varadānaṃ prajāpateḥ
vyāsa uvāca
iti devyā vacaḥ śrutvā cintayāmāsa dānavaḥ /
kiṃ kartavyaṃ mayā yuddhaṃ gantavyaṃ vā nṛpaṃ prati
vivāhārthamihājñapto rājñā kāmātureṇa vai /
tatkathaṃ virasaṃ kṛtvā gaccheyaṃ nṛpasannidhau
iyaṃ buddhiḥ samīcīnā yad vrajāmi kaliṃ vinā /
yathāgataṃ tathā śīghraṃ rājñe saṃvedayāmyaham
sa pramāṇaṃ punaḥ kārye rājā matimatāṃ varaḥ /
kariṣyati vicāryaiva sacivairnipuṇaiḥ saha
sahasā na mayā yuddhaṃ kartavyamanayā saha /
jaye parājaye vāpi bhūpaterapriyaṃ bhavet
yadi māṃ sundarī hanyādahaṃ vā hanmi tāṃ punaḥ /
yena kenāpyupāyena sa kupyetpārthivaḥ kila
tasmāttatraiva gatvāhaṃ bodhayiṣyāmi taṃ nṛpam /
yathādyābhihitaṃ devyā yathāruci karotu saḥ
vyāsa uvāca
iti sañcintya medhāvī jagāma nṛpasannidhau /
praṇamya tamuvācedaṃ kṛtāñjaliramātyakaḥ
mantryuvāca
rājan devī varārohā siṃhasyopari saṃsthitā /
aṣṭādaśabhujā ramyā varāyudhadharā parā
sā mayoktā mahārāja mahiṣaṃ bhaja bhāmini /
mahiṣī bhava rājñastvaṃ trailokyādhipateḥ priyā
paṭṭarājñī tvamevāsya bhavitā nātra saṃśayaḥ /
sa tavājñākaro jāto vaśavartī bhaviṣyati
trailokyavibhavaṃ bhuktvā cirakālaṃ varānane /
mahiṣaṃ patimāsādya yoṣitāṃ subhagā bhava
iti madvacanaṃ śrutvā sā smayāveśamohitā /
māmuvāca viśālākṣī smitapūrvamidaṃ vacaḥ
mahiṣīgarbhasambhūtaṃ paśūnāmadhamaṃ kila /
baliṃ dāsyāmyahaṃ devyai surāṇāṃ hitakāmyayā
kā mūḍhā kāminī loke mahiṣaṃ vai patiṃ bhajet /
mādṛśī mandabuddhe kiṃ paśubhāvaṃ bhajediha
mahiṣī mahiṣaṃ nāthaṃ saśṛṅgā śṛṅgasaṃyutam /
kurute krandamānā vai nāhaṃ tatsadṛśī śaṭhā
kariṣye'haṃ mṛdhe yuddhaṃ haniṣye tvāṃ surāpriyam /
gaccha vā duṣṭa pātālaṃ jīvitecchā yadasti te
paruṣaṃ tu tayā vākyamityuktaṃ nṛpa mattayā /
tacchrutvāhaṃ samāyātaḥ pravicintya punaḥ punaḥ
rasabhaṅgaṃ vicintyaiva na yuddhaṃ tu mayā kṛtam /
ājñāṃ vinā tavātyantaṃ kathaṃ kuryāṃ vṛthodyamam
sātīva ca balonmattā vartate bhūpa bhāminī /
bhavitavyaṃ na jānāmi kiṃ vā bhāvi bhaviṣyati
kārye'smiṃstvaṃ pramāṇaṃ no mantro'tīva durāsadaḥ /
yuddhaṃ palāyanaṃ śreyo na jāne'haṃ viniścayam
iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcamaskandhe
mantrīdvārā mahiṣāsureṇa devyā saha vivāhaprastāvo nāma daśamo'dhyāyaḥ
Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0