Language

ENहिગુ
Scripture Library

Devi Bhagavata Purana · Chapter 5

5.1

atha pañcamo'dhyāyaḥ
ṛṣaya ūcuḥ/
sūta sūta mahābhāga śrutaṃ māhātmyamuttamam /
adhunā śrotumicchāmaḥ purāṇaśravaṇe vidhim

5.2

sūta uvāca/
śrūyatāṃ munayaḥ sarve purāṇaśravaṇe vidhim /
narāṇāṃ śṛṇvatāṃ yena siddhiḥ syātsārvakāmikī

5.3

ādau daivajñamāhūya muhūrtaṃ kalpayetsudhīḥ /
ārabhya śucimāsaṃ tu māsaṣaṭkaṃ śubhāvaham

5.4

hastāśvimūlapuṣyarkṣe brahmamaitrenduvaiṣṇave /
sattithau śubhavāre ca purāṇaśravaṇaṃ śubham

5.5

gurubhādveda४vedā४bja१śarāṃ५gā६bdhi४guṇaiḥ४kramāt /
dharmāptirindirāprāptiḥ kathāsiddhiḥ paraṃ sukham

5.6

pīḍā'tha bhūpatibhayaṃ jñānaprāptiḥ kramātphalam /
purāṇaśravaṇe cakraṃ śodhayecchivabhāṣitam

5.7

athavā prītaye devyā navarātracatuṣṭaye /
śṛṇuyādanyamāse'pi tithivārarkṣaśodhite

5.8

saṃbhāraṃ tādṛśaṃ kāryaṃ vivāhādau ca yādṛśam /
navāhyajñe cāpyasminvidheyaṃ yatnato budhaiḥ

5.9

sahāyā bahavaḥ kāryā dambhalobhavivarjitāḥ /
caturāśca vadānyāśca devībhaktiparā narāḥ

5.10

preṣyā yatnena vārteyaṃ deśe deśe jane jane /
āgantavyamihāvaśyaṃ kathā devyā bhaviṣyati

5.11

saurāśca gāṇapatyāśca śaivāḥ śāktāśca vaiṣṇavāḥ /
sarveṣāmapi sevyeyaṃ yato devāḥ saśaktayaḥ

5.12

śrīmaddevībhāgavatapīyūṣarasalolupaiḥ /
āgaṃtavyaṃ viśeṣeṇa kathārthaṃ prematatparaiḥ

5.13

brāhmaṇādyāśca ye varṇāḥ striyaścāśramiṇastathā /
sakāmāścāpi niṣkāmāḥ pātavyaṃ taiḥ kathāmṛtam

5.14

nāvakāśaḥ kadācitsyānnavāhaśravaṇe'pi taiḥ /
āgaṃtavyaṃ yathākālaṃ yajñe puṇyā kṣaṇasthitiḥ

5.16

vinayenaiva karttavyamevamākāraṇaṃ nṛṇām /
āgatānāṃ ca karttavyaṃ vāsasthānaṃ yathocitam १५ //
kathāsthānaṃ prakarttavyaṃ bhūmau mārjanapūrvakam /
lepanaṃ gomayenātha viśālāyāṃ manoramam

5.17

kāryastu maṇḍapo ramyo raṃbhāstaṃbhopaśobhitaḥ /
vitānamupariṣṭhāttu patākādhvaja rājitaḥ

5.18

vaktuścaivāsanaṃ divyaṃ sukhāstaraṇasaṃyutam /
racitavyaṃ prayatnena prāṅmukhaṃ vāpyudaṅmukham

5.19

yathocitāni kurvīta śrotṝṇāmāsanāni ca /
nṛṇāṃ caivātha nārīṇāṃ kathāśravaṇahetave

5.20

vāgmī dāṃtaśca śāstrajño devyārādhanatatparaḥ /
dayālunispṛho dakṣo dhīro vaktottamo mataḥ

5.21

brahmaṇyo devatābhaktaḥ kathārasaparāyaṇaḥ /
udāro'lolupo namraḥ śrotā hiṃsādivarjitaḥ

5.22

pākhaṇḍanirato lubdhaḥ straiṇo dharmadhvajastathā /
niṣṭhuraḥ krodhano vaktā devīyajñe na śasyate

5.23

saṃśayacchedanāyaika: paṇḍitaśca tathāguṇaḥ /
śrotṛbodhakṛdavyagraḥ kāryyo vaktuḥ sahāyakṛt

5.24

muhūrtaṃ divasādarvāgvaktṛśrotādibhirjanaiḥ /
karttavyaṃ kṣaurakarmādi tato niyamakalpanam

5.26

aruṇodayavelāyāṃ snāyācchaucaṃ vidhāya ca /
saṃdhyā tarpaṇakāryaṃ ca nityaṃ saṃkṣepataścaret // २५ /
kathāśravaṇayogyatvasiddhaye gāśca dāpayet /
samastavighnahartāramādau gaṇapatiṃ yajet

5.27

kalaśāṃścāpi saṃsthāpya pūjayettatra digbhavān /
vaṭukaṃ kṣetrapālaṃ ca yoginīrmātṛkāstathā

5.28

tulasīṃ cāpi saṃpūjya grahānviṣṇuṃ ca śaṃkaram /
navākṣareṇa manunā pūjayejjagadambikām

5.31

sarvopacāraiḥ saṃpūjya śrībhāgavatapustakam /
śrīdevyā vāṅmayīṃ mūrtiṃ yathāvacchobhanākṣaram २९//
kathāvighnopaśāṃtyarthaṃ vṛṇuyāttaṃ ca vāḍavān /
jāpyo navārṇamaṃtrastaiḥ pāṭhyaḥ saptaśatīstavaḥ ३० //
pradakṣiṇanamaskārānkṛtvāṃte stutimācaret /
kātyāyani mahāmāye bhavāni bhuvaneśvari

5.32

saṃsārasāgare magnaṃ māmuddhara kṛpāmaye /
brahmaviṣṇuśivārādhye prasīda jagadaṃbike

5.33

manobhilaṣitaṃ devi varaṃ dehi namo'stu te /
iti saṃprārthya śṛṇuyātkathāṃ niyatamānasaḥ

5.34

vaktāraṃ cāpi saṃpūjya vyāsabuddhyā tadātmavān /
mālyālaṃkāravastrādyaiḥ saṃbhūṣya' prārthayecca tam

5.36

sarvaśāstretihāsajña vyāsarūpa namo'stu te /
kathācaṃdrodayenāṃtastamaḥstomaṃ nirākuru // ३५
tadagre tu navāhāntaṃ karttavyā niyamāstadā /
viprādīnupaveśyādau saṃpūjyopaviśetsvayam

5.37

śrotavyaṃ sāvadhānena caturvargaphalāptaye /
gṛhaputrakalatrāptaghanacintāmapāsya ca

5.38

sūryodayaṃ samārabhya kiṃcitsūrye'vaśeṣite /
muhūrtamātraṃ viśramya madhyāhne vācayetsudhīḥ

5.39

malamūtrajayāyaiṣāṃ laghu bhojanamiṣyate /
haviṣyānnaṃ varaṃ bhojyaṃ sakṛdeva kathārthinā

5.41

athavā syātphalāhārī payobhugvā ghṛtāśanaḥ /
yathā syānna kathāvighnastathā kāryaṃ vicakṣaṇaiḥ ४० //
kathāśravaṇaniṣṭhānāṃ vakṣyāmi niyamaṃ dvijāḥ /
brahmaviṣṇumaheśānāṃ madhye ye bhedadarśinaḥ

5.42

devībhaktivihīnā ye pākhaṇḍā hiṃsakāḥ khalāḥ /
vipradruho nāstikā ye na te yogyāḥ kathāśrave

5.43

brahmasvaharaṇe lubdhāḥ paradāradhaneṣu ca /
devasvaharaṇe teṣāṃ nādhikāraḥ kathāśrave

5.45

brahmacārī ca bhūśāyī satyavaktā jitendriyaḥ /
kathāsamāptau bhuṃjīta patrāvalyāṃ yatātmavān ४४ //
vṛṃtāṃkaṃ ca kalindaṃ ca tailaṃ ca dvidalaṃ madhu /
dagdhamannaṃ paryuṣitaṃ bhāvaduṣṭaṃ tyajedvratī

5.46

āmiṣaṃ ca masūrānnamudakyā dṛṣṭameva ca /
rasonaṃ mūlakaṃ hiṃguṃ palāṃḍuṃ gṛñjanaṃ tathā

5.47

kūṣmāṃḍanalikāśākaṃ na bhuṃjīta kathāvratī /
kāmaṃ krodhaṃ madaṃ lobhaṃ daṃbhaṃ mānaṃ ca varjayet

5.48

vipradhrukpatitavrātyaśvapākayavanāṃtyajaiḥ /
udakyayā vedabāhyairna vadedyaḥ kathāvratī

5.49

vedagoguruviprāṇāṃ strīrājñāṃ mahatāṃ tathā /
devānāṃ devabhaktānāṃ na niṃdāṃ śṛṇuyādapi

5.50

vinayaṃ cārjavaṃ śaucaṃ dayāṃ ca mitabhāṣaṇam /
udāraṃ mānasaṃ caiva kuryādyastu kathāvratī

5.51

vaṃdhyā vā kākavaṃdhyā vā durbhagā vā mṛtārbhakā /
daridraścānapatyaśca bhaktyemāṃ śṛṇuyātkathām

5.53

vaṃdhyā vā kākavaṃdhyā vā durbhagā vā mṛtārbhakā /
patadgarbhāṃganā yā ca tābhiḥ śrāvyā tathā kathā ५२ //
dharmārthakāmamokṣāṃśca yo vāṃchati vinā śramam /
bhagavatyā bhāgavataṃ śrotavyaṃ tena yatnataḥ

5.54

kathādināni caitāni nayayajñaiḥ samāni hi /
teṣu dattaṃ hutaṃ japtamanantaphaladaṃ bhavet

5.55

evaṃ vrataṃ navāhaṃ tu kṛtvodyāpanamācaret /
mahāṣṭamīvrataṃ yadvattathā kāryaṃ phalepsubhiḥ

5.56

niṣkāmāḥ śravaṇenaiva pūtā muktiṃ vrajanti hi /
bhogamokṣapradā nṝṇāṃ yato bhagavatī parā

5.57

pustakasya ca vaktuśca pūjā kāryā tu nityaśaḥ /
vaktrā dattaṃ prasādaṃ tu gṛhṇādbhaktipūrvakam

5.58

kumārī: pūjayennityaṃ bhojayetprārthayecca yaḥ /
suvāsinīśca viprāṃśca tasya siddhirna saṃśayaḥ

5.59

gāyatryā nāmasāhasraṃ samāptāvatha vā paṭhet /
viṣṇornāmasahasraṃ ca sarvadoṣopaśāntaye

5.61

yasya smṛtyā ca nāmoktyā tapoyajñakriyādiṣu /
nyūnaṃ saṃpūrṇatāṃ yāti tasmādviṣṇuṃ ca kīrtayet ६० //
devyāḥ saptaśatīmaṃtraiḥ samāptau homamācaret /
devīmāhātmyamūlena navārṇamanunā'thavā

5.62

gāyatryā tvathavā homaḥ pāyasena sasarpiṣā /
yato bhāgavataṃ tvetadgāyatrīmayamīritam

5.63

vācakaṃ toṣayetsamyagvastrabhūṣādhanādibhiḥ /
prasanne vācake sarvāḥ prasannā tasya devatāḥ

5.64

brāhmaṇānbhojayedbhaktyā dakṣiṇābhiśca toṣayet !
pṛthivyāṃ devarūpāste tuṣṭeṣveṣvīpsitaṃ phalam

5.65

suvāsinī: kumārīśca devībhaktayā ca bhojayet /
tābhyo'pi dakṣiṇāṃ dattvā prārthayetsiddhimātmanaḥ

5.66

dadyāddānāni cānyāni suvarṇaṃ gāḥ payasvinīḥ /
hayānibhānmedinīṃ ca tasya syādakṣayaṃ phalam

5.67

devībhāgavataṃ caitallikhitaṃ śobhanākṣaram /
hemasiṃhāsane sthāpyaṃ paṭṭavastreṇa veṣṭitam

5.69

aṣṭamyāṃ vā navamyāṃ ca vācakāyārcitāya ca /
dadyātsa bhogānbhuktveha durlabhaṃ mokṣamāpnuyāt ६८ // //
daridro durbalo bālastaruṇo jaraṭho'pi vā /
purāṇavettā vaidyaḥ syātpūjyo mānyaśca sarvadā

5.70

santi lokasya bahavo guravo guṇajanmataḥ /
sarveṣāmapi teṣāṃ ca purāṇajñaḥ paro guruḥ

5.71

paurāṇiko brāhmaṇastu vyāsāsanasamāśritaḥ /
asamāpte prasaṃge tu namaskuryānna kasyacit

5.72

paurāṇikīṃ kathāṃ divyāṃ ye'pi śṛṇvaṃtyabhaktitaḥ /
teṣāṃ puṇyaphalaṃ nāsti duḥkhadāridryabhāginām

5.74

asaṃpūjya purāṇaṃ tu tāmbūlakusumādibhiḥ /
ye śṛṇvaṃti kathāṃ devyāste daridrā bhavaṃti hi ७३ //
kīrtyamānāṃ kathāṃ tyaktvā ye vrajaṃtyanyato narāḥ /
bhogāntare praṇaśyaṃti teṣāṃ dārāśca sampadaḥ

5.75

ye ca tuṃgāsanārūḍhāḥ kathāṃ śṛṇvaṃti dāṃbhikāḥ /
te vāyasā bhavaṃtyatra bhuktvā nirayayātanām

5.77

`
ye cāḍhyāsanasaṃsthāśca ye vīrāsanasaṃsthitāḥ /
śṛṇvaṃti ca kathāṃ divyāṃ te syurarjunaśākhinaḥ ७६ //
kathāyāṃ kīrtyamānāyāṃ ye vadaṃti duruttaram /
rāsabhāste bhavaṃtīha kṛkalāsāstataḥ param

5.78

niṃdaṃti ye purāṇajñānkathāṃ vā pāpahāriṇīm /
te tu janmaśataṃ duṣṭāḥ śunakāḥ syurna saṃśayaḥ

5.79

ye śṛṇvaṃti kathāṃ vaktuḥ samānāsanasaṃsthitāḥ /
gurutalpasamaṃ pāpaṃ labhaṃte narakālayāḥ

5.80

ye cāpraṇamya śṛṇvaṃti te bhavanti viṣadrumāḥ /
śayānā ye'pi śṛṇvaṃti bhavaṃtyajagarāhayaḥ

5.81

ye kadācana paurāṇīṃ na śṛṇvaṃti kathāṃ narāḥ /
te ghoraṃ narakaṃ bhuktvā bhavanti grāmasūkarāḥ

5.83

ye kathāṃ nānumodaṃte vighnaṃ kurvanti ye śaṭhāḥ /
koṭyabdaṃ nirayaṃ bhuktvā bhavaṃti grāmasūkarāḥ ८२ //
āsanaṃ bhājanaṃ dravyaṃ phalaṃ vastrāṇi kambalam /
purāṇajñāya yacchanti te vrajanti hareḥ padam

5.84

purāṇapustakasyāpi ye paṭṭavasanaṃ navam /
prayacchanti śubhaṃ sūtraṃ te narāḥ sukhabhāginaḥ

5.85

purāṇānāṃ tu sarveṣāṃ śravaṇādyatphalaṃ labhet /
tasmācchataguṇaṃ puṇyaṃ devībhāgavatāllabhet

5.86

yathā saritsu pravarā gaṃgā deveṣu śaṃkaraḥ /
kāvye rāmāyaṇaṃ yadvajjyotiṣmatsu yathā raviḥ

5.87

āhlādakānāṃ candraśca dhanānāṃ ca yathā yaśaḥ /
kṣamāvatāṃ yathā bhūmirgāmbhīrye sāgaro yathā

5.88

!
maṃtrāṇāṃ caiva sāvitrī pāpanāśe harismṛtiḥ /
aṣṭādaśapurāṇānāṃ devībhāgavataṃ tathā

5.89

yena kenāpyupāyena navakṛtvaḥ śṛṇoti cet /
na śakyaṃ tatphalaṃ vaktuṃ jīvanmuktaḥ sa eva ha

5.10

rājaśatrubhaye prāpte mahāmārībhaye tathā /
durbhikṣe rāṣṭrabhaṃge ca tacchāṃtyai śṛṇuyādidam

5.91

bhūtapretavināśāya rājyalābhāya śatrutaḥ /
putralābhāya śṛṇuyāddevībhāgavataṃ dvijāḥ

5.92

śrīmadbhāgavataṃ yastu paṭhedvā śṛṇuyādapi /
ślokārddhaṃ ślokapādaṃ vā saṃyāti paramāṃ gatim

5.93

bhagavatyā svayaṃ devyā ślokārddhena prakāśitam /
śiṣyapraśiṣyadvāreṇa tadeva vipulīkṛtam

5.94

na gāyatryāḥ paro dharmo na gāyatryāḥ paraṃ tapaḥ /
na gāyatryāḥ samo devo na gāyatryāḥ paro manuḥ

5.95

gātāraṃ trāyate yasmādgāyatrī tena socyate /
sā'tra bhāgavate devī sarahasyā pratiṣṭhitā

5.96

ato bhāgavatasyāsya devyāḥ prītikarasya ca /
mahāṃtyapi purāṇāni kalāṃ nārhaṃti ṣoḍaśīm

5.97

śrīmadbhāgavataṃ purāṇamamalaṃ yadbrāhmaṇānāṃ dhanaṃ
dharmo dharmasutena yatra gadito nārāyaṇenāmalaḥ /
gāyatryāśca rahasyamatra ca maṇidvīpaśca saṃvarṇitaḥ
śrīdevyā himabhūbhṛte bhagavatī gītā ca gītā svayam

5.98

tasmānnāsya purāṇasya loke'nyatsadṛśaṃ param /
ataḥ sadaiva saṃsevyaṃ devībhāgavataṃ dvijāḥ

5.99

yasyāḥ prabhāvamakhilaṃ na hi veda dhātā no vā harirna giriśo na hi cāpyanantaḥ /
aṃśāṃśakā api ca te kimutānyadevāstasyai namo'stu satataṃ jagadambikāyai

5.100

yatpādapaṃkajarajaḥ samavāpya viśvaṃ brahmā sṛjatyanudinaṃ ca bibharti viṣṇuḥ /
rudraśca saṃharati netarathā samarthāstasyai namo'stu satataṃ jagadambikāyai

5.101

sudhākūpārāṃtastridaśataruvāṭī vilasite maṇidvīpe cintāmaṇimayagṛhe citrarucire /
virājantīmambāṃ paraśivahṛdi smeravadanāṃ naro dhyātvā bhogaṃ bhajati khalu mokṣaṃ ca labhate

5.102

brahmeśācyutaśakrādyairmaharṣibhirupāsitā/
jagataḥ śreyase sā'stu maṇidvīpādhidevatā

5.5

iti śrīskandapurāṇe mānasakhaṇḍe devībhāgavatamāhātmye vaṇavidhivarṇanaṃ nāma pañcamo'dhyāyaḥ

samāptamidaṃ skāndīyaṃ śrīmaddevībhāgavatamāhātmyam /

Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc