Language

ENहिગુ
Scripture Library

Devi Bhagavata Purana · Chapter 4.4

4.4.1

adhamajagataḥ sthitivarṇanam
rājovāca
vismito'smi mahābhāga śrutvākhyānaṃ mahāmate /
saṃsāro'yaṃ pāparūpaḥ kathaṃ mucyeta bandhanāt

4.4.2

kaśyapasyāpi dāyādastrilokīvibhave sati /
kṛtavānīdṛśaṃ karma ko na kuryāñcugupsitam

4.4.3

garbhe praviśya bālasya hananaṃ dāruṇaṃ kila /
sevāmiṣeṇa mātuśca kṛtvā śapathamad‌bhutam

4.4.4

śāstā dharmasya goptā ca trilokyāḥ patirapyuta /
kṛtavānīdṛśaṃ karma ko na kuryādasāmpratam

4.4.5

pitāmahā me saṃgrāme kurukṣetre'tidāruṇam /
kṛtavantastathāścaryaṃ duṣṭaṃ karma jagad‌guro

4.4.6

bhīṣmodroṇaḥ kṛpaḥ karṇo dharmāśo'pi yudhiṣṭhiraḥ /
sarve viruddhadharmeṇa vāsudevena noditāḥ

4.4.7

asāratāṃ vijānantaḥ saṃsārasya sumedhasaḥ /
devāṃśāśca kathaṃ cakurninditaṃ dharmatatparāḥ

4.4.8

kāsthā dharmasya viprendra pramāṇaṃ kiṃ viniścitam /
calacitto'smi sañjātaḥ śrutvā caitatkathānakam

4.4.9

āptavākyaṃ pramāṇaṃ cedāptaḥ kaḥ paradehavān /
puruṣo viṣayāsakto rāgī bhavati sarvathā

4.4.10

rāgo dveṣo bhavennūnamarthanāśādasaṃśayam /
dveṣādasatyavacanaṃ vaktavyaṃ svārthasiddhaye

4.4.11

jarāsandhavighātārthaṃ hariṇā sattvamūrtinā /
chalena racitaṃ rūpaṃ brāhmaṇasya vijānatā

4.4.12

tadāptaḥ kaḥ pramāṇaṃ kiṃ sattvamūrtirapīdṛśaḥ /
arjuno'pi tathaivātra kārye yajñavinirmite

4.4.13

kīdṛśo'yaṃ kṛto yajñaḥ kimarthaṃ śamavarjitaḥ /
paralokapadārthaṃ vā yaśase vānyathā kila

4.4.14

dharmasya prathamaḥ pādaḥ satyametacchrutervacaḥ /
dvitīyastu tathā śaucaṃ dayā pādastṛtīyakaḥ

4.4.15

dānaṃ pādaścaturthaśca purāṇajñā vadanti vai /
tairvihīnaḥ kathaṃ dharmastiṣṭhediha susammataḥ

4.4.16

dharmahīnaṃ kṛtaṃ karma kathaṃ tatphaladaṃ bhavet /
dharme sthirā matiḥ kvāpi na kasyāpi pratīyate

4.4.17

chalārthañca yadā viṣṇurvāmano'bhūñcagatprabhuḥ /
yena vāmanarūpeṇa vañcito'sau balirnṛpaḥ

4.4.18

vihartā śatayajñasya vedājñāparipālakaḥ /
dharmiṣṭho dānaśīlaśca satyavādī jitendriyaḥ

4.4.19

sthānātprabhraṃśito'kasmādviṣṇunā prabhaviṣṇunā /
jitaṃ kena tayoḥ kṛṣṇa balinā vāmanena vā

4.4.20

chalakarmavidā cāyaṃ sandeho'tra mahānmama /
vañcayitvā vañcitena satyaṃ vada dvijottama

4.4.21

purāṇakartā tvamasi dharmajñaśca mahāmatiḥ /
vyāsa uvāca
jitaṃ vai balinā rājan dattā yena ca medinī

4.4.22

trivikramo'pi nāmnā yaḥ prathito vāmano'bhavat /
chalanārthamidaṃ rājanvāmanatvaṃ narādhipa

4.4.23

samprāptaṃ hariṇā bhūyo dvārapālatvameva ca /
satyādanyatarannāsti mūlaṃ dharmasya pārthiva

4.4.24

duḥsādhyaṃ dehināṃ rājansatyaṃ sarvātmanā kila /
māyā balavatī bhūpa triguṇā bahurūpiṇī

4.4.25

yayedaṃ nirmitaṃ viśvaṃ guṇaiḥ śabalitaṃ tribhiḥ /
tasmācchalavatā satyaṃ kuto'viddhaṃ bhavennṛpa

4.4.26

miśreṇa janitā caiva sthitireṣā sanātanī /
vaikhānasāśca munayo niḥsaṅgā niṣpratigrahāḥ

4.4.27

satyayuktā bhavantyatra vītarāgā gataspṛhāḥ /
dṛṣṭāntadarśanārthāya nirmitāste ca tādṛśāḥ

4.4.28

anyatsarvaṃ śabalitaṃ guṇairebhistribhinṛpa /
naikaṃ vākyaṃ purāṇeṣu vedeṣu nṛpasattama

4.4.29

dharmaśāstreṣu cāṅgeṣu saguṇai raciteṣviha /
saguṇaḥ saguṇaṃ kuryānnirguṇo na karoti vai

4.4.30

guṇāste miśritāḥ sarve na pṛthagbhāvasaṅgatāḥ /
nirvyalīke sthire dharme matiḥ kasyāpi na sthirā

4.4.31

bhavod‌bhave mahārāja māyayā mohitasya vai /
indriyāṇi pramāthīni tadāsaktaṃ manastathā

4.4.32

karoti vividhānbhāvānguṇaistaiḥ prerito bhṛśam /
brahmādistambaparyantāḥ prāṇinaḥ sthirajaṅgamāḥ

4.4.33

sarve māyāvaśā rājan sānukrīḍati tairiha /
sarvānvai mohayatyeṣā vikurvatyaniśaṃ jagat

4.4.34

asatyo jāyate rājankāryavānprathamaṃ naraḥ /
indriyārthāṃścintayāno na prāpnoti yadā naraḥ

4.4.35

tadarthaṃ chalamādatte chalātpāpe pravartate /
kāmaḥ krodhaśca lobhaśca vairiṇo balavattarāḥ

4.4.36

kṛtākṛtaṃ na jānanti prāṇinastadvaśaṃ gatāḥ /
vibhave satyahaṅkāraḥ prabalaḥ prabhavatyapi

4.4.37

ahaṅkārād‌bhavenmoho mohānmaraṇameva ca /
saṅkalpā bahavastatra vikalpāḥ prabhavanti ca

4.4.38

īrṣyāsūyā tathā dveṣaḥ prādurbhavati cetasi /
āśā tṛṣṇā tathā dainyaṃ dambho'dharmamatistathā

4.4.39

prāṇināṃ prabhavantyete bhāvā mohasamud‌bhavāḥ /
yajñadānāni tīrthāni vratāni niyamāstathā

4.4.40

ahaṅkārābhibhūtastu karoti puruṣo'nvaham /
ahaṃbhāvakṛtaṃ sarvaṃ prabhavedvai na śaucavat

4.4.41

rāgalobhātkṛtaṃ karma sarvāṅgaṃ śuddhivarjitam /
prathamaṃ dravyaśuddhiśca draṣṭavyā vibudhaiḥ kila

4.4.42

adroheṇārjitaṃ dravyaṃ praśastaṃ dharmakarmaṇi /
drohārjitena dravyeṇa yatkaroti śubhaṃ naraḥ

4.4.43

viparītaṃ bhavettattu phalakāle nṛpottama /
mano'tinirmalaṃ yasya sa samyakphalabhāgbhavet

4.4.44

tasminvikārayukte tu na yathārthaphalaṃ labhet /
kartāraḥ karmaṇāṃ sarve ācāryaṛtvijādayaḥ

4.4.45

syuste viśuddhamanasastadā pūrṇaṃ bhavetphalam /
deśakālakriyādravyakartṝṇāṃ śuddhatā yadi

4.4.46

mantrāṇāṃ ca tadā pūrṇaṃ karmaṇāṃ phalamaśnute /
śatrūṇāṃ nāśamuddiśya svavṛddhiṃ paramāṃ tathā

4.4.47

karoti sukṛtaṃ tadvadviparītaṃ bhavetkila /
svārthāsaktaḥ pumānnityaṃ na jānāti śubhāśubham

4.4.48

daivādhīnaḥ sadā kuryātpāpameva na satkṛtam /
prājāpatyāḥ surāḥ sarve hyasurāśca tadud‌bhavāḥ

4.4.49

sarve te svārthaniratāḥ parasparavirodhinaḥ /
sattvod‌bhavāḥ surāḥ sarve'pyuktā vedeṣu mānuṣāḥ

4.4.50

rajod‌bhavāstāmasāstu tiryaṃcaḥ parikīrtitāḥ /
sattvod‌bhavānāṃ tairvairaṃ parasparamanāratam

4.4.51

tiraścāmatra kiṃ citraṃ jātivairasamud‌bhave /
sadā drohaparā devāstapovighnakarāstathā

4.4.52

asantuṣṭā dveṣaparāḥ parasparavirodhinaḥ /
ahaṅkārasamud‌bhūtaḥ saṃsāro'yaṃ yato nṛpa

4.4.53

rāgadveṣavihīnastu sa kathaṃ jāyate nṛpa

4.4.4

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ //
caturthaskandhe adhamajagataḥ sthitivarṇanaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ

Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc