Devi Bhagavata Purana · Chapter 4.3

dityā adityai śāpadānam
vyāsa uvāca
kāraṇāni bahūnyatrāpyavatāre hareḥ kila /
sarveṣāṃ caiva devānāmaṃśāvataraṇeṣvapi

vasudevāvatārasya kāraṇaṃ śṛṇu tattvataḥ /
devakyāścaiva rohiṇyā avatārasya kāraṇam

ekadā kaśyapaḥ śrīmānyajñārthaṃ dhenumāharat /
yācito'yaṃ bahuvidhaṃ na dadau dhenumuttamām

varuṇastu tato gatvā brahmāṇaṃ jagataḥ prabhum /
praṇamyovāca dīnātmā svaduḥkhaṃ vinayānvitaḥ

kiṃ karomi mahābhāga matto'sau na dadāti gām /
śāpo mayā visṛṣṭo'smai gopālo bhava mānuṣe

bhārye dve api tatraiva bhavetāṃ cātiduḥkhite /
yato vatsā rudantyatra mātṛhīnāḥ suduḥkhitāḥ

mṛtavatsāditistasmād‌bhaviṣyati dharātale /
kārāgāranivāsā ca tenāpi bahuduḥkhitā

vyāsa uvāca
tacchrutvā vacanaṃ tasya yādonāthasya padmabhūḥ /
samāhūya muniṃ tatra tamuvāca prajāpatiḥ

kasmāttvayā mahābhāga lokapālasya dhenavaḥ /
hṛtāḥ punarna dattāśca kimanyāyaṃ karoṣi ca

jānan nyāyaṃ mahābhāga paravittāpahāraṇam /
kṛtavānkathamanyāyaṃ sarvajño'si mahāmate

aho lobhasya mahimā mahato'pi na muñcati /
lobhaṃ narakadaṃ nūnaṃ pāpākaramasammatam

kaśyapo'pi na taṃ tyaktuṃ samarthaḥ kiṃ karomyaham /
sarvadaivādhikastasmāllobho vai kalito mayā

dhanyāste munayaḥ śāntā jito yairlobha eva ca /
vaikhānasaiḥ śamaparaiḥ pratigrahaparāṅmukhaiḥ

saṃsāre balavāñchatrurlobho'medhyo'varaḥ sadā /
kaśyapo'pi durācāraḥ kṛtasneho durātmanā

brahmāpi taṃ śaśāpātha kaśyapaṃ munisattamam /
maryādārakṣaṇārthaṃ hi pautraṃ paramavallabham

aṃśena tvaṃ pṛthivyāṃ vai prāpya janma yadoḥ kule /
bhāryābhyāṃ saṃyutastatra gopālatvaṃ kariṣyasi

vyāsa uvāca
evaṃ śaptaḥ kaśyapo'sau varuṇena ca brahmaṇā /
aṃśāvataraṇārthāya bhūbhāraharaṇāya ca

tathā dityāditiḥ śaptā śokasantaptayā bhṛśam /
jātā jātā vinaśyeraṃstava putrāstu sapta vai

janamejaya uvāca
kasmāddityā ca bhaginī śaptendrajananī mune /
kāraṇaṃ vada śāpe ca śokastu munisattama

sūta uvāca
pārīkṣitena pṛṣṭastu vyāsaḥ satyavatīsutaḥ /
rājānaṃ pratyuvācedaṃ kāraṇaṃ susamāhitaḥ

vyāsa uvāca
rājan dakṣasute dve tu ditiścāditiruttame /
kaśyapasya priye bhārye babhūvatururukrame

adityāṃ maghavā putro yadābhūdativīryavān /
tadā tu tādṛśaṃ putraṃ cakame ditirojasā

patimāhāsitāpāṅgī putraṃ me dehi mānada /
indrakhyabalaṃ vīraṃ dharmiṣṭhaṃ vīryavattamam

tāmuvāca muniḥ kānte svasthā bhava mayodite /
vratānte bhavitā tubhyaṃ śatakratusamaḥ sutaḥ

sā tatheti pratiśrutya cakāra vratamuttamam /
niṣiktaṃ muninā garbhaṃ bibhrāṇā sumanoharam

bhūmau cakāra śayanaṃ payovrataparāyaṇā /
pavitrā dhāraṇāyuktā babhūva varavarṇinī

evaṃ jātaḥ susaṃpūrṇo yadā garbho'tivīryavān /
śubhrāṃśumatidīptāṅgīṃ ditiṃ dṛṣṭvā tu duḥkhitā

maghavatsadṛśaḥ putro bhaviṣyati mahābalaḥ /
dityāstadā mama sutastejohīno bhavetkila

iti cintāparā putramindraṃ covāca māninī /
śatruste'dya samutpanno ditigarbhe'tivīryavān

upāyaṃ kuru nāśāya śatroradya vicintya ca /
utpattireva hantavyā dityā garbhasya śobhana

vīkṣya tāmasitāpāṅgīṃ sapat‍nībhāvamāsthitām /
dunoti hṛdaye cintā sukhamarmavināśinī

rājayakṣmeva saṃvṛddho naṣṭo naiva bhaved‌ripuḥ /
tasmādaṅkuritaṃ hanyād‌buddhimānahitaṃ kila

lohaśaṅkuriva kṣipto garbho vai hṛdaye mama /
yena kenāpyupāyena pātayādya śatakrato

sāmadānabalenāpi hiṃsanīyastvayā sutaḥ /
dityā garbho mahābhāga mama cedicchasi priyam

vyāsa uvāca
śrutvā mātṛvacaḥ śakro vicintya manasā tataḥ /
jagāmāparamātuḥ sa samīpamamarādhipaḥ

vavande vinayātpādau dityāḥ pāpamatirnṛpa /
provāca vinayenāsau madhuraṃ viṣagarbhitam

indra uvāca
mātastvaṃ vratayuktāsi kṣīṇadehātidurbalā /
sevārthamiha samprāptaḥ kiṃ kartavyaṃ vadasva me

pādasaṃvāhanaṃ te'haṃ kariṣyāmi pativrate /
guruśuśrūṣaṇātpuṇyaṃ labhate gatimakṣayām

na me kimapi bhedo'sti tathādityā śape kila /
ityuktvā caraṇau spṛṣṭā saṃvāhanaparo'bhavat

saṃvāhanasukhaṃ prāpya nidrāmāpa sulocanā /
śrāntā vratakṛśā suptā viśvastā paramā satī

tāṃ nidrāvaśamāpannāṃ vilokya prāviśattanum /
rūpaṃ kṛtvātisūkṣmañca śastrapāṇiḥ samāhitaḥ

udaraṃ praviveśāśu tasyā yogabalena vai /
garbhaṃ cakarta vajreṇa saptadhā pavināyakaḥ

ruroda ca tadā bālo vajreṇābhihatastathā /
mā rudeti śanairvākyamuvāca maghavānamum

śakalāni punaḥ sapta saptadhā kartitāni ca /
tadā caikonapañcāśanmarutaścābhavannṛpa

tadā prabuddhā sudatī jñātvā garbhaṃ tathākṛtam /
indreṇa chalarūpeṇa cukopa bhṛśaduḥkhitā

bhaginīkṛtaṃ tu sā buddhvā śaśāpa kupitā tadā /
aditiṃ maghavantañca satyavrataparāyaṇā

yathā me kartito garbhastava putreṇa chadmanā /
tathā tannāśamāyātu rājyaṃ tribhuvanasya tu

yathā guptena pāpena mama garbho nipātitaḥ /
adityā pāpacāriṇyā yathā me ghātitaḥ sutaḥ

tasyāḥ putrāstu naśyantu jātā jātāḥ punaḥ punaḥ /
kārāgāre vasatveṣā putraśokāturā bhṛśam

anyajanmani cāpyeva mṛtāpatyā bhaviṣyati /
vyāsa uvāca
ityutsṛṣṭaṃ tadā śrutvā śāpaṃ marīcinandanaḥ

uvāca praṇayopeto vacanaṃ śamayanniva /
mā kopaṃ kuru kalyāṇi putrāste balavattarāḥ

bhaviṣyanti surāḥ sarve maruto maghavatsakhāḥ /
śāpo'yaṃ tava vāmoru tvaṣṭāviṃśe'tha dvāpare

aṃśena mānuṣaṃ janma prāpya bhokṣyati bhāminī /
varuṇenāpi datto'sti śāpaḥ santāpitena ca

ubhayoḥ śāpayogena mānuṣīyaṃ bhaviṣyati /
vyāsa uvāca
patināśvāsitā devī santuṣṭā sābhavattadā

novāca vipriyaṃ kiñcittataḥ sā varavarṇinī /
iti te kathitaṃ rājan pūrvaśāpasya kāraṇam

aditirdevakī jātā svāṃśena nṛpasattama

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ //
caturthaskandhe dityā adityai śāpadānaṃ nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ