Language

ENहिગુ
Scripture Library

Devi Bhagavata Purana · Chapter 4.21

4.21.1

kaṃsena devakīprathamaputravadhavarṇanam
vyāsa uvāca
atha kāle tu samprāpte devakī devarūpiṇī /
garbhaṃ dadhāra vidhivadvasudevena saṅgatā

4.21.2

pūrṇe'tha daśame māse suṣuve sutamuttamam /
rūpāvayavasampannaṃ devakī prathamaṃ yadā

4.21.3

tadā''ha vasudevastāṃ satyavākyānumoditaḥ /
bhāvitvācca mahābhāgo devakīṃ devamātaram

4.21.4

varoru samayaṃ me tvaṃ jānāsi svasutārpaṇe /
mocitā tvaṃ mahābhāge śapathena mayā tadā

4.21.5

imaṃ putraṃ sukeśānte dāsyāmi bhrātṛsūnave /
(khale kaṃse vināśārthaṃ daive kiṃ vā kariṣyasi /) //
vicitrakarmaṇāṃ pāko durjñeyo hyakṛtātmabhiḥ

4.21.6

sarveṣāṃ kila jīvānāṃ kālapāśānuvartinām /
bhoktavyaṃ svakṛtaṃ karma śubha vā yadi vāśubham

4.21.7

prārabdhaṃ sarvathaivātra jīvasya vidhinirmitam /
devakyuvāca
svāmin pūrvaṃ kṛtaṃ karma bhoktavyaṃ sarvathā nṛbhiḥ

4.21.8

tīrthaistapobhirdānairvā kiṃ na yāti kṣayaṃ hi tat /
likhito dharmaśāstreṣu prāyaścittavidhirnṛpa

4.21.9

pūrvārjitānāṃ pāpānāṃ vināśāya mahātmabhiḥ /
brahmahā hemahārī ca surāpo gurutalpagaḥ

4.21.10

dvādaśābdavrate cīrṇe śuddhiṃ yāti yatastataḥ /
manvādibhiryathoddiṣṭaṃ prāyaścittaṃ vidhānataḥ

4.21.11

tathā kṛtvā naraḥ pāpānmucyate vā na vānagha /
vigītavacanāste kiṃ munayastattvadarśinaḥ

4.21.12

yājñavalkyādayaḥ sarve dharmaśāstrapravartakāḥ /
bhavitavyaṃ bhavatyeva yadyevaṃ niścayaḥ prabho

4.21.13

āyurvedaḥ sa mithyaiva mantravādāstathākhilāḥ /
udyamastu vṛthā sarvamevaṃ ceddaivanirmitam

4.21.14

bhavitavyaṃ bhavatyeva pravṛttistu nirarthikā /
agniṣṭomādikaṃ vyarthaṃ niyataṃ svargasādhanam

4.21.15

yadā tadā pramāṇaṃ hi vṛthaiva paribhāṣitam /
vitathe tatpramāṇe tu dharmocchedaḥ kuto na hi

4.21.16

udyame ca kṛte siddhiḥ pratyakṣeṇaiva sādhyate /
tasmādatra prakartavyaḥ prapañcaścittakalpitaḥ

4.21.17

yathāyaṃ bālakaḥ kṣemaṃ prāpnoti mama putrakaḥ /
mithyā yadi prakartavyaṃ vacanaṃ śubhamicchatā

4.21.18

na tatra dūṣaṇaṃ kiñcitpavadanti manīṣiṇaḥ /
vasudeva uvāca
niśāmaya mahābhāge satyametad‌ bravīmi te

4.21.19

udyamaḥ khalu kartavyaḥ phalaṃ daivavaśānugam /
trividhānīha karmāṇi saṃsāre'tra purāvidaḥ

4.21.20

pravadantīha jīvānāṃ purāṇeṣvāgameṣu ca /
sañcitāni ca jīrṇāni prārabdhāni sumadhyame

4.21.21

vartamānāni vāmoru vividhānīha dehinām /
śubhāśubhāni karmāṇi bījabhūtāni yāni ca

4.21.22

bahujanmasamutthāni kāle tiṣṭhanti sarvathā /
pūrvadehaṃ parityajya jīvaḥ karmavaśānugaḥ

4.21.23

svargaṃ vā narakaṃ vāpi prāpnoti svakṛtena vai /
divyaṃ dehañca samprāpya yātanādehamarthajam

4.21.24

bhunakti vividhān bhogānsvarge vā narake'thavā /
bhogānte ca yadotpatteḥ samayastasya jāyate

4.21.25

liṅgadehena sahitaṃ jāyate jīvasaṃjñitam /
tadaiva sañcitebhyaśca karmabhyaḥ karmabhiḥ punaḥ

4.21.26

yojayatyeva taṃ kālaṃ karmāṇi prākkṛtāni ca /
dehenānena bhāvyāni śubhāni cāśubhāni ca

4.21.27

prārabdhāni ca jīvena bhoktavyāni sulocane /
prāyaścittena naśyanti vartamānāni bhāmini

4.21.28

sañcitāni tathaivāśu yathārthaṃ vihitena ca /
prārabdhakarmaṇāṃ bhogātsaṃkṣayo nānyathā bhavet

4.21.29

tenāyaṃ te kumāro vai deyaḥ kaṃsāya sarvathā /
na mithyā vacanaṃ me'sti lokanindābhidūṣitam

4.21.30

anitye'smiṃstu saṃsāre dharmasāre mahātmanām /
daivādhīnaṃ hi sarveṣāṃ maraṇaṃ jananaṃ tathā

4.21.31

tasmācchoko na kartavyo dehinā hi nirarthakaḥ /
satyaṃ yasya gataṃ kānte vṛthā tasyaiva jīvitam

4.21.32

ihaloko gato yasmātparalokaḥ kutastataḥ /
ato dehi sutaṃ subhru kaṃsāya pradadāmyaham

4.21.33

satyasaṃstaraṇāddevi śubhamagre bhaviṣyati /
kartavyaṃ sukṛtaṃ pumbhiḥ sukhe duḥkhe sati priye

4.21.34

(satyasaṃrakṣaṇāddevi śubhameva bhaviṣyati) //
vyāsa uvāca
ityuktavati kānte sā devakī śokasaṃyutā /
dadau putraṃ prasūtaṃ ca vepamānā manasvinī

4.21.35

vasudevo'pi dharmātmā ādāya svasutaṃ śiśum /
jagāma kaṃsasadanaṃ mārge lokairabhiṣṭutaḥ

4.21.36

lokā ūcuḥ
paśyantu vasudevaṃ bho lokā evaṃ manasvinam /
svavākyamanurudhyaiva bālamādāya yātyasau

4.21.37

mṛtyave dātukāmo'dya satyavāganasūyakaḥ /
saphalaṃ jīvitaṃ cāsya dharmaṃ paśyantu cād‌bhutam

4.21.38

yaḥ putraṃ yāti kaṃsāya dātuṃ kālātmane'pi hi /
vyāsa uvāca
iti saṃstūyamānastu prāptaḥ kaṃsālayaṃ nṛpa

4.21.39

dadāvasmai kumāraṃ taṃ jātamātramamānuṣam /
kaṃso'pi vismayaṃ prāpto dṛṣṭvā dhairyaṃ mahātmanaḥ

4.21.40

gṛhītvā bālakaṃ prāha smitapūrvamidaṃ vacaḥ /
dhanyastvaṃ śūraputrādya jñātaḥ putrasamarpaṇāt

4.21.41

mama mṛtyurna cāyaṃ vai girā proktastu cāṣṭamaḥ /
na hantavyo mayā kāmaṃ bālo'yaṃ yātu te gaham

4.21.42

aṣṭamastu pradātavyastvayā putro mahāmate /
ityuktvā vasudevāya dadāvāśu khalaḥ śiśum

4.21.43

gacchatvayaṃ gṛhe bālaḥ kṣemaṃ vyāhṛtavānnṛpaḥ /
tamādāya tadā śaurirjagāma svagṛhaṃ mudā

4.21.44

kaṃso'pi sacivānāha vṛthā kiṃ ghātaye śiśum /
aṣṭamāddevakīputrānmama mṛtyurudāhṛtaḥ

4.21.45

ataḥ kiṃ prathamaṃ bālaṃ hatvā pāpaṃ karomyaham /
sādhusādhviti te'pyuktvā saṃsthitā mantrisattamāḥ

4.21.46

visarjitāstu kaṃsena jagmuste svagṛhānprati /
gateṣu teṣu samprāpto nārado munisattamaḥ

4.21.47

abhyutthānārghyapādyādi cakārograsutastadā /
papraccha kuśalaṃ rājā tatrāgamanakāraṇam

4.21.48

nāradastaṃ tadovāca smitapūrvamidaṃ vacaḥ /
kaṃsa kaṃsa mahābhāga gato'haṃ hemaparvatam

4.21.49

tatra brahmādayo devā mantraṃ cakruḥ samāhitāḥ /
devakyāṃ vasudevasya bhāryāyāṃ surasattamaḥ

4.21.50

vadhārthaṃ tava viṣṇuśca janma cātra kariṣyati /
tatkathaṃ na hataḥ putrastvayā nītiṃ vijānatā

4.21.52

kaṃsa uvāca
aṣṭamaṃ ca haniṣye'haṃ mṛtyuṃ me devabhāṣitam /
nārada uvāca
na jānāsi nṛpaśreṣṭha rājanītiṃ śubhāśubhā / ५१ //
māyābalaṃ ca devānāṃ na tvaṃ vetsi vadāmi kim /
ripuralpo'pi śūreṇa nopekṣyaḥ śubhamicchatā

4.21.53

sammelanakriyāyāṃ tu sarve te hyaṣṭamāḥ smṛtāḥ /
mūrkhastvamarisantyāgaḥ kṛto'yaṃ jānatā tvayā

4.21.54

ityuktvāśu gataḥ śrīmānnārado devadarśanaḥ /
gate'tha nārade kaṃsaḥ samāhūyātha bālakam /
pāṣāṇe pothayāmāsa sukhaṃ prāpa ca mandadhīḥ

4.21.21

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ
kaṃsena devakīprathamaputravadhavarṇanaṃ nāmaikaviṃśo'dhyāyaḥ

Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc