Devi Bhagavata Purana · Chapter 4.21
kaṃsena devakīprathamaputravadhavarṇanam
vyāsa uvāca
atha kāle tu samprāpte devakī devarūpiṇī /
garbhaṃ dadhāra vidhivadvasudevena saṅgatā
pūrṇe'tha daśame māse suṣuve sutamuttamam /
rūpāvayavasampannaṃ devakī prathamaṃ yadā
tadā''ha vasudevastāṃ satyavākyānumoditaḥ /
bhāvitvācca mahābhāgo devakīṃ devamātaram
varoru samayaṃ me tvaṃ jānāsi svasutārpaṇe /
mocitā tvaṃ mahābhāge śapathena mayā tadā
imaṃ putraṃ sukeśānte dāsyāmi bhrātṛsūnave /
(khale kaṃse vināśārthaṃ daive kiṃ vā kariṣyasi /) //
vicitrakarmaṇāṃ pāko durjñeyo hyakṛtātmabhiḥ
sarveṣāṃ kila jīvānāṃ kālapāśānuvartinām /
bhoktavyaṃ svakṛtaṃ karma śubha vā yadi vāśubham
prārabdhaṃ sarvathaivātra jīvasya vidhinirmitam /
devakyuvāca
svāmin pūrvaṃ kṛtaṃ karma bhoktavyaṃ sarvathā nṛbhiḥ
tīrthaistapobhirdānairvā kiṃ na yāti kṣayaṃ hi tat /
likhito dharmaśāstreṣu prāyaścittavidhirnṛpa
pūrvārjitānāṃ pāpānāṃ vināśāya mahātmabhiḥ /
brahmahā hemahārī ca surāpo gurutalpagaḥ
dvādaśābdavrate cīrṇe śuddhiṃ yāti yatastataḥ /
manvādibhiryathoddiṣṭaṃ prāyaścittaṃ vidhānataḥ
tathā kṛtvā naraḥ pāpānmucyate vā na vānagha /
vigītavacanāste kiṃ munayastattvadarśinaḥ
yājñavalkyādayaḥ sarve dharmaśāstrapravartakāḥ /
bhavitavyaṃ bhavatyeva yadyevaṃ niścayaḥ prabho
āyurvedaḥ sa mithyaiva mantravādāstathākhilāḥ /
udyamastu vṛthā sarvamevaṃ ceddaivanirmitam
bhavitavyaṃ bhavatyeva pravṛttistu nirarthikā /
agniṣṭomādikaṃ vyarthaṃ niyataṃ svargasādhanam
yadā tadā pramāṇaṃ hi vṛthaiva paribhāṣitam /
vitathe tatpramāṇe tu dharmocchedaḥ kuto na hi
udyame ca kṛte siddhiḥ pratyakṣeṇaiva sādhyate /
tasmādatra prakartavyaḥ prapañcaścittakalpitaḥ
yathāyaṃ bālakaḥ kṣemaṃ prāpnoti mama putrakaḥ /
mithyā yadi prakartavyaṃ vacanaṃ śubhamicchatā
na tatra dūṣaṇaṃ kiñcitpavadanti manīṣiṇaḥ /
vasudeva uvāca
niśāmaya mahābhāge satyametad bravīmi te
udyamaḥ khalu kartavyaḥ phalaṃ daivavaśānugam /
trividhānīha karmāṇi saṃsāre'tra purāvidaḥ
pravadantīha jīvānāṃ purāṇeṣvāgameṣu ca /
sañcitāni ca jīrṇāni prārabdhāni sumadhyame
vartamānāni vāmoru vividhānīha dehinām /
śubhāśubhāni karmāṇi bījabhūtāni yāni ca
bahujanmasamutthāni kāle tiṣṭhanti sarvathā /
pūrvadehaṃ parityajya jīvaḥ karmavaśānugaḥ
svargaṃ vā narakaṃ vāpi prāpnoti svakṛtena vai /
divyaṃ dehañca samprāpya yātanādehamarthajam
bhunakti vividhān bhogānsvarge vā narake'thavā /
bhogānte ca yadotpatteḥ samayastasya jāyate
liṅgadehena sahitaṃ jāyate jīvasaṃjñitam /
tadaiva sañcitebhyaśca karmabhyaḥ karmabhiḥ punaḥ
yojayatyeva taṃ kālaṃ karmāṇi prākkṛtāni ca /
dehenānena bhāvyāni śubhāni cāśubhāni ca
prārabdhāni ca jīvena bhoktavyāni sulocane /
prāyaścittena naśyanti vartamānāni bhāmini
sañcitāni tathaivāśu yathārthaṃ vihitena ca /
prārabdhakarmaṇāṃ bhogātsaṃkṣayo nānyathā bhavet
tenāyaṃ te kumāro vai deyaḥ kaṃsāya sarvathā /
na mithyā vacanaṃ me'sti lokanindābhidūṣitam
anitye'smiṃstu saṃsāre dharmasāre mahātmanām /
daivādhīnaṃ hi sarveṣāṃ maraṇaṃ jananaṃ tathā
tasmācchoko na kartavyo dehinā hi nirarthakaḥ /
satyaṃ yasya gataṃ kānte vṛthā tasyaiva jīvitam
ihaloko gato yasmātparalokaḥ kutastataḥ /
ato dehi sutaṃ subhru kaṃsāya pradadāmyaham
satyasaṃstaraṇāddevi śubhamagre bhaviṣyati /
kartavyaṃ sukṛtaṃ pumbhiḥ sukhe duḥkhe sati priye
(satyasaṃrakṣaṇāddevi śubhameva bhaviṣyati) //
vyāsa uvāca
ityuktavati kānte sā devakī śokasaṃyutā /
dadau putraṃ prasūtaṃ ca vepamānā manasvinī
vasudevo'pi dharmātmā ādāya svasutaṃ śiśum /
jagāma kaṃsasadanaṃ mārge lokairabhiṣṭutaḥ
lokā ūcuḥ
paśyantu vasudevaṃ bho lokā evaṃ manasvinam /
svavākyamanurudhyaiva bālamādāya yātyasau
mṛtyave dātukāmo'dya satyavāganasūyakaḥ /
saphalaṃ jīvitaṃ cāsya dharmaṃ paśyantu cādbhutam
yaḥ putraṃ yāti kaṃsāya dātuṃ kālātmane'pi hi /
vyāsa uvāca
iti saṃstūyamānastu prāptaḥ kaṃsālayaṃ nṛpa
dadāvasmai kumāraṃ taṃ jātamātramamānuṣam /
kaṃso'pi vismayaṃ prāpto dṛṣṭvā dhairyaṃ mahātmanaḥ
gṛhītvā bālakaṃ prāha smitapūrvamidaṃ vacaḥ /
dhanyastvaṃ śūraputrādya jñātaḥ putrasamarpaṇāt
mama mṛtyurna cāyaṃ vai girā proktastu cāṣṭamaḥ /
na hantavyo mayā kāmaṃ bālo'yaṃ yātu te gaham
aṣṭamastu pradātavyastvayā putro mahāmate /
ityuktvā vasudevāya dadāvāśu khalaḥ śiśum
gacchatvayaṃ gṛhe bālaḥ kṣemaṃ vyāhṛtavānnṛpaḥ /
tamādāya tadā śaurirjagāma svagṛhaṃ mudā
kaṃso'pi sacivānāha vṛthā kiṃ ghātaye śiśum /
aṣṭamāddevakīputrānmama mṛtyurudāhṛtaḥ
ataḥ kiṃ prathamaṃ bālaṃ hatvā pāpaṃ karomyaham /
sādhusādhviti te'pyuktvā saṃsthitā mantrisattamāḥ
visarjitāstu kaṃsena jagmuste svagṛhānprati /
gateṣu teṣu samprāpto nārado munisattamaḥ
abhyutthānārghyapādyādi cakārograsutastadā /
papraccha kuśalaṃ rājā tatrāgamanakāraṇam
nāradastaṃ tadovāca smitapūrvamidaṃ vacaḥ /
kaṃsa kaṃsa mahābhāga gato'haṃ hemaparvatam
tatra brahmādayo devā mantraṃ cakruḥ samāhitāḥ /
devakyāṃ vasudevasya bhāryāyāṃ surasattamaḥ
vadhārthaṃ tava viṣṇuśca janma cātra kariṣyati /
tatkathaṃ na hataḥ putrastvayā nītiṃ vijānatā
kaṃsa uvāca
aṣṭamaṃ ca haniṣye'haṃ mṛtyuṃ me devabhāṣitam /
nārada uvāca
na jānāsi nṛpaśreṣṭha rājanītiṃ śubhāśubhā / ५१ //
māyābalaṃ ca devānāṃ na tvaṃ vetsi vadāmi kim /
ripuralpo'pi śūreṇa nopekṣyaḥ śubhamicchatā
sammelanakriyāyāṃ tu sarve te hyaṣṭamāḥ smṛtāḥ /
mūrkhastvamarisantyāgaḥ kṛto'yaṃ jānatā tvayā
ityuktvāśu gataḥ śrīmānnārado devadarśanaḥ /
gate'tha nārade kaṃsaḥ samāhūyātha bālakam /
pāṣāṇe pothayāmāsa sukhaṃ prāpa ca mandadhīḥ
iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ
kaṃsena devakīprathamaputravadhavarṇanaṃ nāmaikaviṃśo'dhyāyaḥ
Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0