Devi Bhagavata Purana · Chapter 4.22
devadānavānāmaṃśāvataraṇavarṇanam
janamejaya uvāca
kiṃ kṛtaṃ pātakaṃ tena bālakena pitāmaha /
yajjātamātro nihatastathā tena durātmanā
nārado'pi muniśreṣṭho jñānavāndharmatatparaḥ /
kathamevaṃvidhaṃ pāpaṃ kṛtavānbrahmavittamaḥ
kartā kārayitā pāpe tulyapāpau smṛtau budhaiḥ /
sa kathaṃ prerayāmāsa muniḥ kaṃsaṃ khalaṃ tadā
saṃśayo'yaṃ mahānme'tra brūhi sarvaṃ savistaram /
yena karmavipākena bālako nidhanaṃ gataḥ
vyāsa uvāca
nāradaḥ kautukaprekṣī sarvadā kalahapriyaḥ /
devakāryārthamāgatya sarvametaccakāra ha
na mithyābhāṣaṇe buddhirmunestasya kadācana /
satyavaktā surāṇāṃ sa kartavye nirataḥ śuciḥ
evaṃ ṣaḍ bālakāstena jātā jātā nipātitāḥ /
ṣaḍ garbhāḥ śāpayogena sambhūya maraṇaṃ gatāḥ
śṛṇu rājanpravakṣyāmi teṣāṃ śāpasya kāraṇam /
svāyambhuve'ntare putrā marīceḥ ṣaṇmahābalāḥ
ūrṇāyāṃ caiva bhāryāyāmāsandharmavicakṣaṇāḥ /
brahmāṇaṃ jahasurvīkṣya sutāṃ yabhitumudyatam
śaśāpa tāṃstadā brahmā daityayoniṃ viśantvadhaḥ /
kālanemisutā jātāste ṣaḍgarbhā viśāmpate
avatāre pare te tu hiraṇyakaśipoḥ sutāḥ /
jātāste jñānasaṃyuktāḥ pūrvaśāpabhayānnṛpa
tasmiñjanmani śāntāśca tapaścakruḥ samāhitāḥ /
teṣāṃ prīto'bhavad brahmā ṣaḍgarbhāṇāṃ varāndadau
brahmovāca
śaptā yūyaṃ mayā pūrvaṃ krodhayuktena putrakāḥ /
tuṣṭo'smi vo mahābhāgā bruvantu vāñchitaṃ varam
vyāsa uvāca
te tu śrutvā vacastasya brahmaṇaḥ prītamānasāḥ /
brahmāṇamabruvankāmaṃ sarve kāryārthatatparāḥ
garbhā ūcuḥ
pitāmahādya tuṣṭo'si dehi no vāñchitaṃ varam /
avadhyā daivataiḥ sarvairmānavaiśca mahoragaiḥ
gandharvasiddhapatibhirvadho mābhūtpitāmaha /
vyāsa uvāca
tānuvāca tato brahmā sarvametadbhaviṣyati
gacchantu vo mahābhāgāḥ satyameva na saṃśayaḥ /
dattvā varaṃ gato brahmā muditāste tadābhavan
hiraṇyakaśipuḥ kruddhastānuvāca kurūdvaha /
yasmādvihāya māṃ putrāstoṣito vai pitāmahaḥ
vareṇa prārthito'tyarthaṃ balavanto yato'bhavan /
yuṣmābhirhāpitaḥ snehastato yuṣmāṃstyajāmyaham
yūyaṃ vrajantu pātāle ṣaḍgarbhā viśrutā bhuvi /
pātāle nidrayāviṣṭāstiṣṭhantu bahuvatsarān
tatastu devakīgarbhe varṣe varṣe punaḥ punaḥ /
pitā vaḥ kālanemistu tatra kaṃso bhaviṣyati
sa eva jātamātrānvo vadhiṣyati sudāruṇaḥ /
vyāsa uvāca
evaṃ śaptāṃstadā tena garbhe jātānpunaḥ punaḥ
jaghāna devakīputrānṣaḍgarbhāñchāpanoditaḥ /
śeṣāṃśaḥ saptamastatra devakīgarbhasaṃsthitaḥ
visraṃsitaśca garbho'sau yogena yogamāyayā /
nītaśca rohiṇīgarbhe kṛtvā saṃkarṣaṇaṃ balāt
patitaḥ pañcame māsi lokakhyātiṃ gatastadā /
kaṃso'pi jñātavāṃstatra devakīgarbhapātanam
mudaṃ prāpa sa duṣṭātmā śrutvā vārtāṃ sukhāvahām /
aṣṭame devakīgarbhe bhagavānsātvatāṃ patiḥ
uvāsa devakāryārthaṃ bhārāvataraṇāya ca /
rājovāca
vasudevaḥ kaśyapāṃśaḥ śeṣāṃśaśca tadābhavat
hareraṃśastathā prokto bhavatā munisattama /
anye ca yeṃ'śā devānāṃ tatra jātāstu tānvada
vyāsa uvāca
surāṇāmasurāṇāṃ ca ye yeṃ'śā bhuvi viśrutāḥ
tānahaṃ sampravakṣyāmi saṃkṣepeṇa śṛṇuṣva tān /
vasudevaḥ kaśyapāṃśo devakī ca tathāditiḥ
baladevastvanantāṃśo vartamāneṣu teṣu ca /
yo'sau dharmasutaḥ śrīmānnārāyaṇa iti śrutaḥ
tasyāṃśo vāsudevastu vidyamāne munau tadā /
narastasyānujo yastu tasyāṃśo'rjuna eva ca
yudhiṣṭhirastu dharmāṃśo vāyvaṃśo bhīma ityuta /
aśvinyaṃśau tataḥ proktau mādrīputrau mahābalau
sūryāṃśaḥ karṇa ākhyāto dharmāśo viduraḥ smṛtaḥ /
droṇo bṛhaspateraṃśastatsatastu śivāṃśajaḥ
samudraḥ śantanuḥ prokto gaṅgā bhāryā matā budhaiḥ /
devakastu samākhyāto gandharvapatirāgame
vasurbhīṣmo virāṭastu marudgaṇa iti smṛtaḥ /
ariṣṭasya suto haṃso dhṛtarāṣṭraḥ prakīrtitaḥ
marudgaṇaḥ kṛpaḥ proktaḥ kṛtavarmā tathāparaḥ /
duryodhanaḥ kaleraṃśaḥ śakuniṃ viddhi dvāparam
somaputraḥ suvarcākhyaḥ somaprarurudāhṛtaḥ /
pāvakāṃśo dhṛṣṭadyumnaḥ śikhaṇḍī rākṣasastathā
sanatkumārasyāṃśastu pradyumnaḥ parikīrtitaḥ /
drupado varuṇasyāṃśo draupadī ca ramāṃśajā
draupadītanayāḥ pañca viśvedevāṃśajāḥ smṛtāḥ /
kuntiḥ siddhirdhṛtirmādrī matirgāndhārarājajā
kṛṣṇapatnyastathā sarvā devavārāṅganāḥ smṛtāḥ /
rājānaśca tathā sarve asurāḥ śakranoditāḥ
hiraṇyakaśiporaṃśaḥ śiśupāla udāhṛtaḥ /
vipracittirjarāsandhaḥ śalyaḥ prahlāda ityapi
kālanemistathā kaṃsaḥ keśī hayaśirāstathā /
ariṣṭo baliputrastu kakudmī gokule hataḥ
anuhlādo dhṛṣṭaketurbhagadatto'tha bāṣkalaḥ /
lambaḥ pralambaḥ sañjātaḥ kharo'sau dhenuko'bhavat
vārāhaśca kiśoraśca daityau paramadāruṇau /
mallau tāveva sañjātau khyātau cāṇūramuṣṭikau
ditiputrastathāriṣṭo gajaḥ kuvalayābhidhaḥ /
baliputrī bakī khyātā bakastadanujaḥ smṛtaḥ
yamo rudrastathā kāmaḥ krodhaścaiva caturthakaḥ /
teṣāmaṃśaistu sañjāto droṇaputro mahābalaḥ
aṃśāvataraṇe pūrvaṃ daiteyā rākṣasāstathā /
jātāḥ sarve surāṃśāste kṣitibhārāvatāraṇe
eteṣāṃ kathitaṃ rājannaṃśāvataraṇaṃ nṛpa /
surāṇāṃ cāsurāṇāṃ ca purāṇeṣu prakīrtitam
yadā brahmādayo devāḥ prārthanārthaṃ hariṃ gatāḥ /
hariṇā ca tadā dattau keśau khalu sitāsitau
śyāmavarṇastataḥ kṛṣṇaḥ śvetaḥ saṅkarṣaṇastathā /
bhārāvatāraṇārthaṃ tau jātau devāṃśasambhavau
aṃśāvataraṇaṃ caitacchṛṇoti bhaktibhāvataḥ /
sarvapāpavinirmukto modate svajanairvṛtaḥ
iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ
caturthaskandhe devadānavānāmaṃśāvataraṇavarṇanaṃ nāma dvāviṃśo'dhyāyaḥ
Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0