Devi Bhagavata Purana · Chapter 3.28

rāmacaritravarṇanam
janamejaya uvāca
kathaṃ rāmeṇa taccīrṇaṃ vrataṃ devyāḥ sukhapradam /
rājyabhraṣṭaḥ kathaṃ so'tha kathaṃ sītā hṛtā punaḥ

vyāsa uvāca
rājā daśarathaḥ śrīmānayodhyādhipatiḥ purā /
sūryavaṃśadharaścāsīddevabrāhmaṇapūjakaḥ

catvāro jajñire tasya putrā lokeṣu viśrutāḥ /
rāmalakṣmaṇaśatrughnā bharataśceti nāmataḥ

rājñaḥ priyakarāḥ sarve sadṛśā guṇarūpataḥ /
kausalyāyāḥ suto rāmaḥ kaikeyyā bharataḥ smṛtaḥ

sumitrātanayau jātau yamalau dvau manoharau /
te jātā vai kiśorāśca dhanurbāṇadharāḥ kila

sūnavaḥ kṛtasaṃskārā bhūpateḥ sukhavardhakāḥ /
kauśikena tadā''gatya prārthito raghunandanaḥ

rāghavaṃ makharakṣārthaṃ sūnuṃ ṣoḍaśavārṣikam /
tasmai so'yaṃ dadau rāmaṃ kauśikāya salakṣmaṇam

tau sametya muniṃ mārge jagmatuścārudarśanau /
tāṭakā nihatā mārge rākṣasī ghoradarśanā

rāmeṇaikena bāṇena munīnāṃ duḥkhadā sadā /
yajñarakṣā kṛtā tatra subāhurnihataḥ śaṭhaḥ

mārīco'tha mṛtaprāyo nikṣipto bāṇavegataḥ /
evaṃ kṛtvā mahatkarma yajñasya parirakṣaṇam

gatāste mithilāṃ sarve rāmalakṣmaṇakauśikāḥ /
ahalyā mocitā śāpānniṣpāpā sā kṛtā'balā

videhanagare tau tu jagmaturmuninā saha /
babhañja śivacāpañca janakena paṇīkṛtam

upayeme tataḥ sītāṃ jānakīñca ramāṃśajām /
lakṣmaṇāya dadau rājā putrīmekāṃ tathormilām

kuśadhvajasute kanye prāpaturbhrātarāvubhau /
tathā bharataśatrughnau suśilau śubhalakṣaṇau

evaṃ dārakriyāsteṣāṃ bhrātṝṇāṃ cābhavannṛpa /
caturṇāṃ mithilāyāṃ tu yathāvidhi vidhānataḥ

rājyayogyaṃ sutaṃ dṛṣṭvā rājā daśarathastadā /
rāghavāya dhuraṃ dātuṃ manaścakre nijāya vai

sambhāraṃ vihitaṃ dṛṣṭvā kaikeyī pūrvakalpitau /
varau samprārthayāmāsa bhartāraṃ vaśavartinam

rājyaṃ sutāya caikena bharatāya mahātmane /
rāmāya vanavāsañca caturdaśasamāstathā

rāmastu vacanāttasyāḥ sītālakṣmaṇasaṃyutaḥ /
jagāma daṇḍakāraṇyaṃ rākṣasairupasevitam

rājā daśarathaḥ putraviraheṇa prapīḍitaḥ /
jahau prāṇānameyātmā pūrvaśāpamanusmaran

bharataḥ pitaraṃ dṛṣṭvā mṛtaṃ mātṛkṛtena vai /
rājyamṛddhaṃ na jagrāha bhrātuḥ priyacikīrṣayā

pañcavaṭyāṃ vasan rāmo rāvaṇāvarajāṃ vane /
śūrpaṇakhāṃ virūpāṃ vai cakārātismarāturām

kharādayastu tāṃ dṛṣṭvā chinnanāsāṃ niśācarāḥ /
cakruḥ saṅgrāmamatulaṃ rāmeṇāmitatejasā

sa jaghāna kharādīṃśca daityānatibalānvitān /
munīnāṃ hitamanvicchan rāmaḥ satyaparākramaḥ

gatvā śūrpaṇakhā laṅkāṃ kharadūṣaṇaghātanam /
dūṣitā kathayāmāsa rāvaṇāya ca rāghavāt

so'pi śrutvā vināśaṃ taṃ jātaḥ krodhavaśaḥ khalaḥ /
jagāma rathamāruhya mārīcasyāśramaṃ tadā

kṛtvā hemamṛgaṃ netuṃ preṣayāmāsa rāvaṇaḥ /
sītāpralobhanārthāya māyāvinamasambhavam

so'tha hemamṛgo bhūtvā sītādṛṣṭipathaṃ gataḥ /
māyāvī cāticitrāṅgaścaranprabalamantike

taṃ dṛṣṭvā jānakī prāha rāghavaṃ daivanoditā /
carmānayasva kānteti svādhīnapatikā yathā

avicāryātha rāmo'pi tatra saṃsthāpya lakṣmaṇam /
saśaraṃ dhanurādāya yayau mṛgapadānugaḥ

sāraṅgo'pi hariṃ dṛṣṭvā māyākoṭiviśāradaḥ /
dṛśyādṛśyo babhūvātha jagāma ca vanāntaram

matvā hastagataṃ rāmaḥ krodhākṛṣṭadhanuḥ punaḥ /
jaghāna cātitīkṣṇena śareṇa kṛtrimaṃ mṛgam

sa hato'tibalāttena cukrośa bhṛśaduḥkhitaḥ /
hā lakṣmaṇa hato'smīti māyāvī naśvaraḥ khalaḥ

sa śabdastumulastāvajjānakyā saṃśrutastadā /
rāghavasyeti sā matvā dīnā devaramabravīt

gaccha lakṣmaṇa tūrṇaṃ tvaṃ hato'sau raghunandanaḥ /
tvāmāhvayati sau‌mitre sāhāyyaṃ kuru satvaram

tatrāha lakṣmaṇaḥ sītāmamba rāmavadhādapi /
nāhaṃ gacche'dya muktvā tvāmasahāyāmihāśrame

ājñā me rāghavasyātra tiṣṭheti janakātmaje /
tadatikramabhīto'haṃ na tyajāmi tavāntikam

dūraṃ vai rāghavaṃ dṛṣṭvā vane māyāvinā kila /
tyaktvā tvāṃ nādhigacchāmi padamekaṃ śucismite

kṛru dhairyaṃ na manye'dya rāmaṃ hantuṃ kṣamaṃ kṣiptau /
nāhaṃ tyaktvā gamiṣyāmi vilaṃghya rāmabhāṣitam // /३९ //
vyāsa uvāca
rudatī sudatī prāha te tadā vidhinoditā /
akrūrā vacanaṃ krūraṃ lakṣmaṇaṃ śubhalakṣaṇam

ahaṃ jānāmi sau‌mitre sānurāgaṃ ca māṃ prati /
preritaṃ bharatenaiva madarthamiha saṅgatam

nāhaṃ tathāvidhā nārī svairiṇī kuhakādhama /
mṛte rāme patiṃ tvāṃ na kartumicchāmi kāmataḥ

nāgamiṣyati cedrāmo jīvitaṃ santyajāmyaham /
vinā tena na jīvāmi vidhurā duḥkhitā bhṛśam

gaccha vā tiṣṭha sau‍mitre na jāne'haṃ tavepsitam /
kva gataṃ te'dya sauhārdaṃ jyeṣṭhe dharmarate kila

tacchrutvā vacanaṃ tasyā lakṣmaṇo dīnamānasaḥ /
provāca ruddhakaṇṭhastu tāṃ tadā janakātmajām

kimāttha kṣitije vākyaṃ mayi krūrataraṃ kila /
kiṃ vadasyatyaniṣṭaṃ te bhāvi jāne dhiyā hyaham

ityuktvā niryayau vīrastāṃ tyaktvā prarudanbhṛśam /
agrajasya yayau paśyañchokārtaḥ pṛthivīpate

gate'tha lakṣmaṇe tatra rāvaṇaḥ kapaṭākṛtiḥ /
bhikṣuveṣaṃ tataḥ kṛtvā praviveśa tadāśrame

jānakī taṃ yatiṃ matvā dattvārghyaṃ vanyamādarāt /
bhaikṣyaṃ samarpayāmāsa rāvaṇāya durātmane

tāṃ papraccha sa duṣṭātmā namrapūrvaṃ mṛdusvaram /
kā'si padmapalāśākṣi vane caikākinī priye

pitā kaste'tha vāmoru bhrātā kaḥ kaḥ patistava /
mūḍhevaikākinī cātra sthitā'si varavarṇini

nirjane vipine kiṃ tvaṃ saudhārhā tvamasi priye /
uṭaje munipat‍nīvaddevakanyāsamaprabhā

vyāsa uvāca
iti tadvacanaṃ śrutvā pratyuvāca videhajā /
divyaṃ diṣṭyā yatiṃ jñātvā mandodaryāḥ patiṃ tadā

rājā daśarathaḥ śrīmāṃścatvārastasya vai sutāḥ /
teṣāṃ jyeṣṭhaḥ patirme'sti rāmanāmeti viśrutaḥ

vivāsito'tha kaikeyyā kṛte bhūpatinā vare /
caturdaśa samā rāmo vasate'tra salakṣmaṇaḥ

janakasya sutā cāhaṃ sītānāmnīti viśrutā /
bhaṅktvā śaivaṃ dhanuḥ kāmaṃ rāmeṇāhaṃ vivāhitā

rāmabāhubalenātra vasāmo nirbhayā vane /
kāñcanaṃ mṛgamālokya hantuṃ me nirgataḥ patiḥ

lakṣmaṇo'pi punaḥ śrutvā ravaṃ bhrāturgato'dhunā /
tayorbāhubalādatra nirbhayā'haṃ vasāmi vai

mayedaṃ kathitaṃ sarvaṃ vṛttāntaṃ vanavāsake /
te'trāgatyārhaṇāṃ te vai kariṣyanti yathāvidhi

yatirviṣṇusvarūpo'si tasmāttvaṃ pūjito mayā /
āśramo vipine ghore kṛto'sti rakṣasāṃ kule

tasmāttvāṃ paripṛcchāmi satyaṃ brūhi mamāgrataḥ /
ko'si tridaṇḍirūpeṇa vipine tvaṃ samāgataḥ

rāvaṇa uvāca
laṅkeśo'haṃ marālākṣi śrīmānmandodarīpatiḥ /
tvatkṛte tu kṛtaṃ rūpaṃ mayetthaṃ śobhanākṛte

āgato'haṃ varārohe bhaginyā prerito'tra vai /
janasthāne hatau śrutvā bhrātarau kharadūṣaṇau

aṅgīkuru nṛpaṃ māṃ tvaṃ tyaktvā taṃ mānuṣaṃ patim /
hṛtarājyaṃ gataśrīkaṃ nirbalaṃ vanavāsinam

paṭṭarājñī bhava tvaṃ me mandodaryupari sphuṭam /
dāso'smi tava tanvaṅ‌gi svāminī bhava bhāmini

jetā'haṃ lokapālānāṃ patāmi tava pādayoḥ /
karaṃ gṛhāṇa me'dya tvaṃ sanāthaṃ kuru jānaki

pitā te yācitaḥ pūrvaṃ mayā vai tvatkṛte'bale /
janako māmuvācetthaṃ paṇabandho mayā kṛtaḥ

rudracāpabhayānnāhaṃ samprāptastu svayaṃvare /
mano me saṃsthitaṃ tāvannimagnaṃ virahāturam

vane'tra saṃsthitāṃ śrutvā pūrvānurāgamohitaḥ /
āgato'smyasitāpāṅ‌gi saphalaṃ kuru me śramam

iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ
tṛtīyaskandhe rāmacaritravarṇanaṃ nāma aṣṭāviṃśo'dhyāyaḥ