Devi Bhagavata Purana · Chapter 3.29
lakṣmaṇakṛtarāmaśokasāntvanam
vyāsa uvāca
tadākarṇya vaco duṣṭaṃ jānakī bhayavihvalā /
vepamānā sthiraṃ kṛtvā mano vācamuvāca ha
paulastya kimasadvākyaṃ tvamāttha smaramohitaḥ /
nāhaṃ vai svairiṇī kintu janakasya kulodbhavā
gaccha laṅkāṃ daśāsya tvaṃ rāma tvāṃ vai haniṣyati /
matkṛte maraṇaṃ tatra bhaviṣyati na saṃśayaḥ
ityuktvā parṇaśālāyāṃ gatā sā vahnisannidhau /
gaccha gaccheti vadatī rāvaṇaṃ lokarāvaṇam
so'tha kṛtvā nijaṃ rūpaṃ jagāmoṭajamantikam /
balājjagrāha tāṃ bālāṃ rudatī bhayavihvalām
rāmarāmeti krandantī lakṣmaṇeti muhurmuhuḥ /
gṛhītvā nirgataḥ pāpo rathamāropya satvaraḥ
gacchannaruṇaputreṇa mārge ruddho jaṭāyuṣā /
saṅgrāmo'bhūnmahāraudrastayostatra vanāntare
hatvā taṃ tāṃ gṛhītvā ca gato'sau rākṣasādhipaḥ /
laṅkāyāṃ krandatī tāta kurarīva durātmanaḥ
aśokavanikāyāṃ sā sthāpitā rākṣasīyutā /
svavṛttānnaiva calitā sāmadānādibhiḥ kila
rāmo'pi taṃ mṛgaṃ hatvā jagāmādāya nirvṛtaḥ /
āyāntaṃ lakṣmaṇaṃ vīkṣya kiṃ kṛtaṃ te'nujāsamam
ekākinīṃ priyāṃ hitvā kimarthaṃ tvamihāgataḥ /
śrutvā svanaṃ tu pāpasya rāghavastvabravīdidam
saumitristvabravīdvākyaṃ sītāvāgbāṇapīḍitaḥ /
prabho'trāhaṃ samāyātaḥ kālayogānna saṃśayaḥ
tadā tau parṇaśālāyāṃ gatvā vīkṣyātiduḥkhitau /
jānakyanveṣaṇe yatnamubhau kartuṃ samudyatau
mārgamāṇau tu samprāptau yatrāsau patitaḥ khagaḥ /
jaṭāyuḥ prāṇaśeṣastu patitaḥ pṛthivītale
tenoktaṃ rāvaṇenādya hṛtā'sau janakātmajā /
mayā niruddhaḥ pāpātmā pātito'haṃ mṛdhe punaḥ
ityuktvā'sau gataprāṇaḥ saṃskṛto rāghaveṇa vai /
kṛtvaurghvadaihikaṃ rāmalakṣmaṇau nirgatau tataḥ
kabandhaṃ ghātayitvāsau śāpāccāmocayatprabhuḥ /
vacanāttasya hariṇā sakhyaṃ cakre'tha rāghavaḥ
hatvā ca vālinaṃ vīraṃ kiṣkindhārājyamuttamam /
sugrīvāya dadau rāmaḥ kṛtasakhyāya kāryataḥ
tatraiva vārṣikānmāsāṃstasthau lakṣmaṇasaṃyutaḥ /
cintayañjānakīṃ citte daśānanahṛtāṃ priyām
lakṣmaṇaṃ prāha rāmastu sītāvirahapīḍitaḥ /
saumitre kaikayasutā jātā pūrṇamanorathā
na prāptā jānakī nūnaṃ nāhaṃ jīvāmi tāṃ vinā /
nāgamiṣyāmyayodhyāyāmṛte janakanandinīm
gataṃ rājyaṃ vane vāso mṛtastāto hṛtā priyā /
pīḍayanmāṃ sa duṣṭātmā daivo'gre kiṃ kariṣyati
durjñeyaṃ bhavitavyaṃ hi prāṇināṃ bharatānuja /
āvayoḥ kā gatistāta bhaviṣyati suduḥkhadā
prāpya janma manorvaṃśe rājaputrāvubhau kila /
vane'tiduḥkhabhoktārau jātau pūrvakṛtena ca
tyaktvā tvamapi bhogāṃstu mayā saha vinirgataḥ /
daivayogācca saumitre bhuṃkṣva duḥkhaṃ duratyayam
na ko'pyasmatkule pūrvaṃ matsamo duḥkhabhāṅnaraḥ /
akiñcano'kṣamaḥ kliṣṭo na bhūto na bhaviṣyati
kiṃ karomyadya saumitre magno'smi duḥkhasāgare /
na cāsti taraṇopāyo hyasahāyasya me kila
na vittaṃ na balaṃ vīra tvamekaḥ sahacārakaḥ /
kopaṃ kasminkaromyadya bhogesminsvakṛte'nuja
gataṃ hastagataṃ rājyaṃ kṣaṇādindrāsanopamam /
vane vāsastu samprāptaḥ ko veda vidhinirmitam
bālabhāvācca vaidehī calitā cāvayoḥ saha /
nītā daivena duṣṭena śyāmā duḥkhatarāṃ daśām
laṅkeśasya gṛhe śyāmā kathaṃ duḥkhaṃ bhaviṣyati /
pativratā suśīlā ca mayi prītiyutā bhṛśam
na ca lakṣmaṇa vaidehī sā tasya vaśagā bhavet /
svairiṇīva varārohā kathaṃ syājjanakātmajā
tyajetprāṇānniyantṛtve maithilī bharatānuja /
na rāvaṇasya vaśagā bhavediti suniścitam
mṛtā cejjānakī vīra prāṇāṃstyakṣyāmyasaṃśayam /
mṛtā cedasitāpāṅgīṃ kiṃ me dehena lakṣmaṇa
evaṃ vilapamānaṃ taṃ rāmaṃ kamalalocanam /
lakṣmaṇaḥ prāha dharmātmā sāntvayannṛtayā girā
dhairyaṃ kuru mahābāho tyaktvā kātaratāmiha /
ānayiṣyāmi vaidehīṃ hatvā taṃ rākṣasādhamam
āpadi sampadi tulyā dhairyādbhavanti te dhīrāḥ /
alpadhiyastu nimagnāḥ kaṣṭe bhavanti vibhave'pi
saṃyogo viprayogaśca daivādhīnāvubhāvapi /
śokastu kīdṛśastatra dehenātmani ca kvacit
rājyādyathā vane vāso vaidehyā haraṇaṃ yathā /
tathā kāle samīcīne saṃyogo'pi bhaviṣyati
prāptavyaṃ sukhaduḥkhānāṃ bhogānnirvartanaṃ kvacit /
nānyathā jānakījāne tasmācchokaṃ tyajādhunā
vānarāḥ santi bhūyāṃso gamiṣyanti caturdiśam /
śuddhiṃ janakanandinyā ānayiṣyanti te kila
jñātvā mārgasthitiṃ tatra gatvā kṛtvā parākramam /
hatvā taṃ pāpakarmāṇamānayiṣyāmi maithilīm
sasainyaṃ bharataṃ vā'pi samāhūya sahānujam /
haniṣyāmo vayaṃ śatruṃ kiṃ śocasi vṛthāgraja
raghuṇaikarathenaiva jitāḥ sarvā diśaḥ purā /
tadvaṃśajaḥ kathaṃ śokaṃ kartumarhasi rāghava
eko'haṃ sakalāñjetuṃ samartho'smi surāsurān /
kiṃ punaḥ sasahāyo vai rāvaṇaṃ kulapāṃsanam
janakaṃ vā samānīya sāhāyye raghunandana /
haniṣyāmi durācāraṃ rāvaṇaṃ surakaṇṭakam
sukhasyānantaraṃ duḥkhaṃ duḥkhasyānantaraṃ sukham /
cakranemirivaikaṃ yanna bhavedraghunandana
mano'tikātaraṃ yasya sukhaduḥkhasamudbhave /
sa śokasāgare magno na sukhī syātkadācana
indreṇa vyasanaṃ prāptaṃ purā vai raghunandana /
nahuṣaḥ sthāpito devaiḥ sarvairmaghavataḥ pade
sthitaḥ paṅkajamadhye ca bahuvarṣagaṇānapi /
ajñātavāsaṃ maghavā bhītastyaktvā nijaṃ padam
punaḥ prāptaṃ nijasthānaṃ kāle viparivartite /
nahuṣaḥ patito bhūmau śāpādajagarākṛtiḥ
indrāṇīṃ kāmayānastu brāhmaṇānavamanya ca /
agastikopātsañjātaḥ sarpadeho mahīpatiḥ
tasmācchoko na kartavyo vyasane sati rāghava /
udyame cittamāsthāya sthātavyaṃ vai vipaścitā
sarvajño'si mahābhāga samartho'si jagatpate /
kiṃ prākṛta ivātyarthaṃ kuruṣe śokamātmani
vyāsa uvāca
iti lakṣmaṇavākyena bodhito raghunandanaḥ /
tyaktvā śokaṃ tathātyarthaṃ babhūva vigatajvaraḥ
iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīyaskandhe
lakṣmaṇakṛtarāmaśokasāntvanaṃ nāmaikonatriṃśo'dhyāyaḥ
Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0