Devi Bhagavata Purana · Chapter 3.27

devīpūjāmahattvavarṇanam
vyāsa uvāca
hīnāṅgīṃ varjayetkanyāṃ kuṣṭhayuktāṃ vraṇāṅ‌kitām /
gandhasphuritahīnāṅgīṃ viśālakulasambhavām

jātyandhāṃ kekarāṃ kāṇāṃ kurūpāṃ bahuromaśām /
santyajed‌rogiṇīṃ kanyāṃ raktapuṣpādināṅ‌kitām

kṣāmāṃ garbhasamud‌bhūtāṃ golakāṃ kanyakod‌bhavām /
varjanīyāḥ sadā caitāḥ sarvapūjādikarmasu

arogiṇīṃ surūpāṅgīṃ sundarīṃ vraṇavarjitām /
ekavaṃśasamud‌bhūtāṃ kanyāṃ samyakprapūjayet

brāhmaṇī sarvakāryeṣu jayārthe nṛpavaṃśajā /
lābhārthe vaiśyavaṃśotthā matā vā śūdravaṃśajā

brāhmaṇairbrahmajāḥ pūjyā rājanyairbrahmavaṃśajāḥ /
vaiśyaistrivargajāḥ pūjyāścatasraḥ pādasambhavaiḥ

kārubhiścaiva vaṃśotthā yathāyogyaṃ prapūjayet /
navarātravidhānena bhaktipūrvaṃ sadaiva hi

aśakto niyataṃ pūjāṃ kartuñcennavarātrake /
aṣṭamyāṃ ca viśeṣeṇa kartavyaṃ pūjanaṃ sadā

purā'ṣṭamyāṃ bhadrakālī dakṣayajñavināśinī /
prādurbhūtā mahāghorā yoginī koṭibhiḥ saha

ato'ṣṭamyāṃ viśeṣeṇa kartavyaṃ pūjanaṃ sadā /
nānāvidhopahāraiśca gandhamālyānulepanaiḥ

pāyasairāmiṣairhomairbrāhmaṇānāṃ ca bhojanaiḥ /
phalapuṣpopahāraiśca toṣayejjagadambikām

upavāse hyaśaktānāṃ navarātravrate punaḥ /
upoṣaṇatrayaṃ proktaṃ yathoktaphaladaṃ nṛpa

saptamyāṃ ca tathā'ṣṭamyāṃ navamyāṃ bhaktibhāvataḥ /
trirātrakaraṇātsarvaṃ phalaṃ bhavati pūjanāt

pūjābhiścaiva homaiśca kumāripūjanaistathā /
sampūrṇaṃ tad‌vrataṃ proktaṃ viprāṇāṃ caiva bhojanaiḥ

vratāni yāni cānyāni dānāni vividhāni ca /
navarātravratasyāsya naiva tulyāni bhūtale

dhanadhānyapradaṃ nityaṃ sukhasantānavṛddhidam /
āyurārogyadaṃ caiva svargadaṃ mokṣadaṃ tathā

vidyārthī vā dhanārthī vā putrārthī vā bhavennaraḥ /
tenedaṃ vidhivatkāryaṃ vrataṃ saubhāgyadaṃ śivam

vidyārthī sarvavidyāṃ vai prāpnoti vratasādhanāt /
rājabhraṣṭo nṛpo rājyaṃ samavāpnoti sarvadā

pūrvajanmani yairnūnaṃ na kṛtaṃ vratamuttamam /
te vyādhino daridrāśca bhavanti putravarjitāḥ

vandhyā ca yā bhavennārī vidhavā dhanavarjitā /
anumā tatra kartavyā neyaṃ kṛtavatī vratam

navarātravrataṃ proktaṃ na kṛtaṃ yena bhūtale /
sa kathaṃ vibhavaṃ prāpya modate ca tathā divi

raktacandanasaṃmiśraiḥ komalairbilvapatrakaiḥ /
bhavānī pūjitā yena sa bhavennṛpatiḥ kṣitau

nārādhitā yena śivā sanātanī
duḥkhārtihā siddhikarī jagadvarā /
duḥkhāvṛtaḥ śatruyutaśca bhūtale
nūnaṃ daridro bhavatīha mānavaḥ

yāṃ viṣṇurindro harapadmajau tathā
vahniḥ kubero varuṇo divākaraḥ /
dhyāyanti sarvārthasamāptinanditā-
stāṃ kiṃ manuṣyā na bhajanti caṇḍikām

svāhā svadhā nāma manuprabhāvai-
stṛpyanti devāḥ pitarastathaiva /
yajñeṣu sarveṣu mudā haranti
yannāma yugmaśrutibhirmunīndrāḥ

yasyecchayā sṛjati viśvamidaṃ prajeśo
nānāvatārakalanaṃ kurute hariśca /
nūnaṃ karoti jagataḥ kila bhasma śambhu-
stāṃ śarmadāṃ na bhajate nu kathaṃ manuṣyaḥ

naiko'sti sarvabhuvaneṣu tayā vihīno
devo naro'tha vihagaḥ kila pannago vā /
gandharvarākṣasapiśācanageṣu nūnaṃ
yaḥ spandituṃ bhavati śaktiyuto yatheccham

tāṃ na seveta kaścaṇḍīṃ sarvakāmārthadāṃ śivām /
vrataṃ tasyā na kaḥ kuryādvāñchannarthacatuṣṭayam

mahāpātakasaṃyukto navarātravrataṃ caret /
mucyate sarvapāpebhyo nātra kāryā vicāraṇā

purā kaścidvaṇigdīno dhanahīnaḥ suduḥkhitaḥ /
kuṭumbī cābhavatkaścit kosale nṛpasattama

apatyāni bahūnyasyābhavankṣutpīḍitāni ca /
bhakṣyaṃ kiñcittu sāyāhne prāpustasya ca bālakāḥ

bhuṅkte sma kāryakartā'sau parasyātha bubhukṣitaḥ /
kuṭumbabharaṇaṃ tatra cakārātinirākulaḥ

sadā dharmarataḥ śāntaḥ sadācāraśca satyavāk /
akrodhanaśca dhṛtimānnirmadaścānasūyakaḥ

sampūjya devatā nityaṃ pitṝnapyatithīṃstathā /
bhuñjāne poṣyavarge'tha kṛtavānbhojanaṃ vaṇik

evaṃ gacchati kāle vai suśilo nāmato guṇaiḥ /
dāridryārto dvijaṃ śāntaṃ papracchātibubhukṣitaḥ

suśīla uvāca
bho bhūdeva kṛpāṃ kṛtvā vadasvādya mahāmate /
kathaṃ dāridryanāśaḥ syāditi me niścayena vai

dhanaiṣaṇā me naivāsti dhanī syāmiti mānada /
kuṭumbabharaṇārthaṃ vai pṛcchāmi tvāṃ dvijottama

putrī sutastu me bālo bhakṣārthī rodate bhṛśam /
tāvanmātraṃ gṛhe nānnaṃ muṣṭimekāṃ dadāmyaham

visarjito yato gehād‌gato bālo rudanmayā /
ato me dahyate'tyarthaṃ kiṃ karomi dhanaṃ vinā

vivāho'sti sutāyā me nāsti vittaṃ karomi kim /
daśavarṣādhikāyāstu dānakālo'pi yātyalam

tena śocāmi viprendra sarvajño'si dayānidhe /
tapo dānaṃ vrataṃ kiñcid‌brūhi mantrajapaṃ tathā

yenāhaṃ poṣyavargasya karomi dvija poṣaṇam /
tāvanme syāddhanaprāptirnādhikaṃ prārthaye kila

tvatprasādātkuṭumbaṃ me sukhitaṃ prabhavediha /
tatkuruṣva mahābhāga jñānena paricintya ca

vyāsa uvāca
iti pṛṣṭastathā tena brāhmaṇaḥ saṃśitavrataḥ /
uvāca paramaprītastaṃ vaiśyaṃ nṛpasattama

vaiśyavarya kuruṣvādya navarātravrataṃ śubham /
pūjanaṃ bhagavatyāśca havanaṃ bhojanaṃ tathā

vedapārāyaṇaṃ śaktijapahomādikaṃ tathā /
kuruṣvādya yathāśakti tava kāryaṃ bhaviṣyati

etasmādaparaṃ kiñcid‌vrataṃ nāsti dharātale /
navarātrābhidhaṃ vaiśya pāvanaṃ sukhadaṃ tathā

jñānadaṃ mokṣadaṃ caiva sukhasantānavardhanam /
śatrunāśakaraṃ kāmaṃ navarātravrataṃ sadā

rājyabhraṣṭena rāmeṇa sītāvirahitena ca /
kiṣkindhāyāṃ vrataṃ caitatkṛtaṃ duḥkhātureṇa vai

prataptenāpi rāmeṇa sītāvirahavahninā /
vidhivatpūjitā devī navarātravratena vai

tena prāptā'tha vaidehī kṛtvā setuṃ mahārṇave /
hatvā mandodarīnāthaṃ kumbhakarṇaṃ mahābalam

meghanādaṃ sutaṃ hatvā kṛtvā bhūpaṃ bibhīṣaṇam /
paścādayodhyāmāgatya prāptaṃ rājyamakaṇṭakam

navarātravratasyāsya prabhāveṇa viśāṃvara /
sukhaṃ bhūmitale prāptaṃ rāmeṇāmitatejasā

vyāsa uvāca
iti vipravacaḥ śrutvā sa vaiśyastaṃ dvijaṃ gurum /
kṛtvā jagrāha sanmantraṃ māyābījābhidhaṃ nṛpa

jajāpa parayā bhaktyā navarātramatandritaḥ /
nānāvidhopahāraiśca pūjayāmāsa sādaram

navasaṃvatsaraṃ caiva māyābījaparāyaṇaḥ /
navame vatsarānte tu mahāṣṭamyāṃ maheśvarī

ardharātre tu sañjāte pratyakṣaṃ darśanaṃ dadau /
nānāvarapradānaiśca kṛtakṛtyañcakāra tam

iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ
tṛtīyaskandhe devīpūjāmahattvavarṇanaṃ nāma saptaviṃśo'dhyāyaḥ