Language

ENहिગુ
Scripture Library

Devi Bhagavata Purana · Chapter 3.22

3.22.1

sudarśanaśaśikalayorvivāhavarṇanam
vyāsa uvāca
śrutvā sutāvākyamaninditātmā
nṛpāṃśca gatvā nṛpatirjagāda /
vrajantu kāmaṃ śivirāṇi bhūpāḥ
ś‍vo vā vivāhaṃ kila saṃvidhāsye

3.22.2

bhakṣyāṇi peyāni mayā'rpitāni
gṛhṇantu sarve mayi suprasannāḥ /
ś‍vo bhāvi kāryaṃ kila maṇḍape'tra
sametya sarvairiha saṃvidheyam

3.22.3

nāyāti putrī kila maṇḍape'dya
karomi kiṃ bhūpatayo'tra kāmam /
prātaḥ samāśvāsya sutāṃ nayiṣye
gacchantu tasmācchivirāṇi bhūpāḥ

3.22.4

na vigraho buddhimatāṃ nijāśrite
kṛpā vidheyā satataṃ hyapatye /
vidhāya tāṃ prātārihānayiṣye
sutāṃ tu gacchantu nṛpā yatheṣṭam

3.22.5

icchāpaṇaṃ vā paricintya citte
prātaḥ kariṣyāmyatha saṃvivāham /
sarvaiḥ sametyātra nṛpaiḥ sametaiḥ
svayaṃvaraḥ sarvamatena kāryaḥ

3.22.6

śrutvā nṛpāste'vitathaṃ viditvā
vaco yayuḥ svāni niketanāni /
vidhāya pārśve nagarasya rakṣāṃ
cakruḥ kriyā madhyadinoditāśca

3.22.7

subāhurapyāryajanaiḥ sameta-
ścakāra kāryāṇi vivāhakāle /
putrīṃ samāhūya gṛhe sugupte
purohitairvedavidāṃ variṣṭhaiḥ

3.22.8

snānādikaṃ karma varasya kṛtvā
vivāhabhūṣākaraṇaṃ tathaiva /
ānāyya vedīracite gṛhe vai
tasyārhaṇāṃ bhūmipatiścakāra

3.22.9

saviṣṭaraṃ cācamanīyamarghyaṃ
vastradvayaṃ gāmatha kuṇḍale dve /
samarpya tasmai vidhivannarendra
aicchatsutādānamahīnasattvaḥ

3.22.10

so'pyagrahītsarvamadīnacetāḥ
śaśāma cintā'tha manoramāyāḥ /
kanyāṃ sukeśīṃ nidhikanyakāsamāṃ
mene tadā''tmānamanuttamañca

3.22.11

supūjitaṃ bhūṣaṇavastradānai-
rvarottamaṃ taṃ sacivāstadānīm /
ninyuśca te kautukamaṇḍapānta-
rmudānvitā vītabhayāśca sarve

3.22.12

samāptabhūṣāṃ vidhivadvidhijñāḥ
striyaśca tāṃ rājasutāṃ suyāne /
āropya ninyurvarasannidhānaṇ
catuṣkayukte kila maṇḍape vai

3.22.13

agniṃ samādhāya purohitaḥ sa
hutvā yathāvacca tadantarāle /
āhvāyayattau kṛtakautukau tu
vadhūvarau premayutau nikāmam

3.22.14

lājāvisargaṃ vidhivadvidhāya
kṛtvā hutāśasya pradakṣiṇāñca /
tau cakratustatra yathocittaṃ tat
sarvaṃ vidhānaṃ kulagotrajātam

3.22.15

śatadvayaṃ cāścayujāṃ rathānāṃ
subhūṣitaṃ cāpi śaraughasaṃyutam /
dadau nṛpendrastu sudarśanāya
supūjitaṃ pāribarhaṃ vivāhe

3.22.16

madotkaṭānhemavibhūṣitāṃśca
gajāngireḥ śṛṅgasamānadehān /
śataṃ sapādaṃ nṛpasūnave'sau
dadāvatha premayuto nṛpendraḥ

3.22.17

dāsīśataṃ kāñcanabhūṣitaṃ ca
kareṇukānāṃ ca śataṃ sucāru /
samarpayāmāsa varāya rājā
vivāhakāle mudito'nuvelam

3.22.18

adātpunardāsasahasramekaṃ
sarvāyudhaiḥ sambhṛtabhūṣitañca /
rat‍nāni vāsāṃsi yathocitāni
divyāni citrāṇi tathāvikāni

3.22.19

dadau punarvāsagṛhāṇi tasmai
ramyāṇi dīrghāṇi vicitritāni /
sindhūd‌bhavānāṃ turagottamānā-
madātsahasradvitayaṃ suramyam

3.22.20

kramelakānāñca śatatrayaṃ vai
pratyādiśad‌bhārabhṛtāṃ sucāru /
śatadvayaṃ vai śakaṭottamānāṃ
tasmai dadau dhānyarasaiḥ prapūritam

3.22.21

manoramāṃ rājasutāṃ praṇamya
jagāda vākyaṃ vihitāñjaliḥ puraḥ /
dāso'smi te rājasute variṣṭhe
tad‍brūhi yatsyāttu manogataṃ te

3.22.22

taṃ cāruvākyaṃ nijagāda sāpi
svastyastu te bhūpa kulasya vṛddhiḥ /
sammānitā'haṃ mama sūnave tvayā
dattā yato rat‍navarā svakanyā

3.22.23

na bandiputrī nṛpa māgadhī vā
stau‍mīha kiṃ tvāṃ svajanaṃ mahattaram /
sumerutulyastu kṛtaḥ suto'dya me
sambandhinā bhūpatinottamena

3.22.24

aho'ticitraṃ nṛpateścaritraṃ
paraṃ pavitraṃ tava kiṃ vadāmi /
yad‌bhraṣṭarājyāya sutāya me'dya
dattā tvayā pūjyasutā variṣṭhā

3.22.25

vanādhivāsāya kilādhanāya
pitrā vihīnāya visainyakāya /
sarvānimānbhūmipatīnvihāya
phalāśanāyārthavivarjitāya

3.22.26

samānavitte'tha kule bale ca
dadāti putrīṃ nṛpatiśca bhūyaḥ /
na ko'pi me bhūpasute'rthahīne
guṇānvitāṃ rūpavatīñca dadyāt

3.22.27

vairaṃ tu sarvaiḥ saha saṃvidhāya
nṛpairvariṣṭhairbalasaṃyutaiśca /
sudarśanāyātha sutā'rpitā me
kiṃ varṇaye dhairyamidaṃ tvadīyam

3.22.28

niśamya vākyāni nṛpaḥ prahṛṣṭaḥ
kṛtāñjalirvākyamuvāca bhūyaḥ /
gṛhāṇa rājyaṃ mama suprasiddhaṃ
bhavāmi senāpatiradya cāham

3.22.29

nocettadardhaṃ pratigṛhya cātra
sutānvito rājyaphalāni bhuṅkṣva /
vihāya vārāṇasikānivāsaṃ
vane pure vāsamato na me'sti

3.22.30

nṛpāstu santyeva ruṣānvitā vai
gatvā kariṣye prathamaṃ tu sāntvanam /
tataḥ paraṃ dvāvaparāvupāyau
nocettato yuddhamahaṃ kariṣye

3.22.31

jayājayo daivavaśo tathāpi
dharme jayo naiva kṛte'pyadharme /
teṣāṃ kilādharmavatāṃ nṛpāṇāṃ
kathaṃ bhaviṣyatyanucintitaṃ vai

3.22.32

ākarṇya tad‌bhāṣitamarthavacca
jagāda vākyaṃ hitakārakaṃ tam /
manoramā mānamavāpya tasmāt
sarvātmanā modayutā prasannā

3.22.33

rājañchivaṃ te'stu kuruṣva rājyaṃ
tyaktvā bhayaṃ tvaṃ svasutaiḥ sametaḥ /
suto'pi me nūnamavāpya rājyaṃ
sāketapuryāṃ pracariṣyatīha

3.22.34

visarjayāsmānnijasadma gantuṃ
śivaṃ bhavānī tava saṃvidhāsyati /
na kā'pi cintā mama bhūpa vartate
sañcintayantyā paramāmbikāṃ vai

3.22.35

doṣā gatā vividhavākyapadai rasālai-
ranyonyabhāṣaṇapadairamṛtopamaiśca /
prātarnṛpāḥ samadhigamya kṛtaṃ vivāhaṃ
roṣānvitā nagarabāhyagatāstathocuḥ

3.22.36

adyaiva taṃ nṛpakalaṅkadharañca hatvā
bālaṃ tathaiva kila taṃ na vivāhayogyam /
gṛhṇīma tāṃ śaśikalāṃ nṛpateśca lakṣmīṃ
lajjāmavāpya nijasadma kathaṃ vrajema

3.22.37

śṛṇvantu tūryaninadānkila vādyamānā-
ñchaṅkhasvanānabhibhavanti mṛdaṅgaśabdāḥ /
gītadhvaniṃ ca vividhaṃ nigamasvanañca
manyāmahe nṛpatinā‍'tra kṛto vivāhaḥ

3.22.38

asmānpratārya vacanairvidhivaccakāra
vaivāhikena vidhinā karapīḍanaṃ vai /
kartavyamadya kimaho pravicintayantu
bhūpāḥ parasparamatiṃ ca samarthayantu

3.22.39

evaṃ vadatsu nṛpatiṣvatha kanyākāyāḥ
kṛtvā vivāhavidhimapratimaprabhāvaḥ /
bhūpānnimantrayitumāśu jagāma rājā
kāśīpatiḥ svasuhṛdaiḥ prathitaprabhāvaiḥ

3.22.40

āgacchantaṃ ca taṃ dṛṣṭvā nṛpāḥ kāśīpatiṃ tadā /
nocuḥ kiñcidapi krodhānmaunamādhāya saṃsthitāḥ

3.22.41

sa gatvā praṇipatyāha kṛtāñjalirabhāṣata /
āgantavyaṃ nṛpaiḥ sarvairbhojanārthaṃ gṛhe mama

3.22.42

kanyayā'sau vṛto bhūpaḥ kiṃ karomi hitāhitam /
bhavad‌bhistu śubhaḥ kāryo mahānto hi dayālavaḥ

3.22.43

tanniśamya vacastasya nṛpāḥ krodhapariplutāḥ /
pratyūcurbhuktamasmābhiḥ svagṛhaṃ nṛpate vraja

3.22.44

kuru kāryāṇyaśeṣāṇi yatheṣṭaṃ sukṛtaṃ kṛtam /
nṛpāḥ sarve prayāntvadya svāni svāni gṛhāṇi vai

3.22.45

subāhurapi tacchrutvā jagāma śaṅ‌kito gṛham /
kiṃ kariṣyanti saṃvignāḥ krodhayuktā nṛpottamāḥ

3.22.46

gate tasminmahīpālāścakruśca samayaṃ punaḥ /
rud‌dhvā mārgaṃ grahīṣyāmaḥ kanyāṃ hatvā sudarśanam

3.22.47

kecanocuḥ kimasmākaṃ hanta tena nṛpeṇa vai /
dṛṣṭvā tu kautukaṃ sarvaṃ gamiṣyāmo yathāgatam

3.22.48

ityuktvā te nṛpāḥ sarve mārgamākramya saṃsthitāḥ /
cakārottarakāryāṇi subāhuḥ svagṛhaṃ gataḥ

3.22.22

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīyaskandhe
sudarśanaśaśikalayorvivāhavarṇanaṃ nāma dvāviṃśo'dhyāyaḥ

Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc