Devi Bhagavata Purana · Chapter 3.22
sudarśanaśaśikalayorvivāhavarṇanam
vyāsa uvāca
śrutvā sutāvākyamaninditātmā
nṛpāṃśca gatvā nṛpatirjagāda /
vrajantu kāmaṃ śivirāṇi bhūpāḥ
śvo vā vivāhaṃ kila saṃvidhāsye
bhakṣyāṇi peyāni mayā'rpitāni
gṛhṇantu sarve mayi suprasannāḥ /
śvo bhāvi kāryaṃ kila maṇḍape'tra
sametya sarvairiha saṃvidheyam
nāyāti putrī kila maṇḍape'dya
karomi kiṃ bhūpatayo'tra kāmam /
prātaḥ samāśvāsya sutāṃ nayiṣye
gacchantu tasmācchivirāṇi bhūpāḥ
na vigraho buddhimatāṃ nijāśrite
kṛpā vidheyā satataṃ hyapatye /
vidhāya tāṃ prātārihānayiṣye
sutāṃ tu gacchantu nṛpā yatheṣṭam
icchāpaṇaṃ vā paricintya citte
prātaḥ kariṣyāmyatha saṃvivāham /
sarvaiḥ sametyātra nṛpaiḥ sametaiḥ
svayaṃvaraḥ sarvamatena kāryaḥ
śrutvā nṛpāste'vitathaṃ viditvā
vaco yayuḥ svāni niketanāni /
vidhāya pārśve nagarasya rakṣāṃ
cakruḥ kriyā madhyadinoditāśca
subāhurapyāryajanaiḥ sameta-
ścakāra kāryāṇi vivāhakāle /
putrīṃ samāhūya gṛhe sugupte
purohitairvedavidāṃ variṣṭhaiḥ
snānādikaṃ karma varasya kṛtvā
vivāhabhūṣākaraṇaṃ tathaiva /
ānāyya vedīracite gṛhe vai
tasyārhaṇāṃ bhūmipatiścakāra
saviṣṭaraṃ cācamanīyamarghyaṃ
vastradvayaṃ gāmatha kuṇḍale dve /
samarpya tasmai vidhivannarendra
aicchatsutādānamahīnasattvaḥ
so'pyagrahītsarvamadīnacetāḥ
śaśāma cintā'tha manoramāyāḥ /
kanyāṃ sukeśīṃ nidhikanyakāsamāṃ
mene tadā''tmānamanuttamañca
supūjitaṃ bhūṣaṇavastradānai-
rvarottamaṃ taṃ sacivāstadānīm /
ninyuśca te kautukamaṇḍapānta-
rmudānvitā vītabhayāśca sarve
samāptabhūṣāṃ vidhivadvidhijñāḥ
striyaśca tāṃ rājasutāṃ suyāne /
āropya ninyurvarasannidhānaṇ
catuṣkayukte kila maṇḍape vai
agniṃ samādhāya purohitaḥ sa
hutvā yathāvacca tadantarāle /
āhvāyayattau kṛtakautukau tu
vadhūvarau premayutau nikāmam
lājāvisargaṃ vidhivadvidhāya
kṛtvā hutāśasya pradakṣiṇāñca /
tau cakratustatra yathocittaṃ tat
sarvaṃ vidhānaṃ kulagotrajātam
śatadvayaṃ cāścayujāṃ rathānāṃ
subhūṣitaṃ cāpi śaraughasaṃyutam /
dadau nṛpendrastu sudarśanāya
supūjitaṃ pāribarhaṃ vivāhe
madotkaṭānhemavibhūṣitāṃśca
gajāngireḥ śṛṅgasamānadehān /
śataṃ sapādaṃ nṛpasūnave'sau
dadāvatha premayuto nṛpendraḥ
dāsīśataṃ kāñcanabhūṣitaṃ ca
kareṇukānāṃ ca śataṃ sucāru /
samarpayāmāsa varāya rājā
vivāhakāle mudito'nuvelam
adātpunardāsasahasramekaṃ
sarvāyudhaiḥ sambhṛtabhūṣitañca /
ratnāni vāsāṃsi yathocitāni
divyāni citrāṇi tathāvikāni
dadau punarvāsagṛhāṇi tasmai
ramyāṇi dīrghāṇi vicitritāni /
sindhūdbhavānāṃ turagottamānā-
madātsahasradvitayaṃ suramyam
kramelakānāñca śatatrayaṃ vai
pratyādiśadbhārabhṛtāṃ sucāru /
śatadvayaṃ vai śakaṭottamānāṃ
tasmai dadau dhānyarasaiḥ prapūritam
manoramāṃ rājasutāṃ praṇamya
jagāda vākyaṃ vihitāñjaliḥ puraḥ /
dāso'smi te rājasute variṣṭhe
tadbrūhi yatsyāttu manogataṃ te
taṃ cāruvākyaṃ nijagāda sāpi
svastyastu te bhūpa kulasya vṛddhiḥ /
sammānitā'haṃ mama sūnave tvayā
dattā yato ratnavarā svakanyā
na bandiputrī nṛpa māgadhī vā
staumīha kiṃ tvāṃ svajanaṃ mahattaram /
sumerutulyastu kṛtaḥ suto'dya me
sambandhinā bhūpatinottamena
aho'ticitraṃ nṛpateścaritraṃ
paraṃ pavitraṃ tava kiṃ vadāmi /
yadbhraṣṭarājyāya sutāya me'dya
dattā tvayā pūjyasutā variṣṭhā
vanādhivāsāya kilādhanāya
pitrā vihīnāya visainyakāya /
sarvānimānbhūmipatīnvihāya
phalāśanāyārthavivarjitāya
samānavitte'tha kule bale ca
dadāti putrīṃ nṛpatiśca bhūyaḥ /
na ko'pi me bhūpasute'rthahīne
guṇānvitāṃ rūpavatīñca dadyāt
vairaṃ tu sarvaiḥ saha saṃvidhāya
nṛpairvariṣṭhairbalasaṃyutaiśca /
sudarśanāyātha sutā'rpitā me
kiṃ varṇaye dhairyamidaṃ tvadīyam
niśamya vākyāni nṛpaḥ prahṛṣṭaḥ
kṛtāñjalirvākyamuvāca bhūyaḥ /
gṛhāṇa rājyaṃ mama suprasiddhaṃ
bhavāmi senāpatiradya cāham
nocettadardhaṃ pratigṛhya cātra
sutānvito rājyaphalāni bhuṅkṣva /
vihāya vārāṇasikānivāsaṃ
vane pure vāsamato na me'sti
nṛpāstu santyeva ruṣānvitā vai
gatvā kariṣye prathamaṃ tu sāntvanam /
tataḥ paraṃ dvāvaparāvupāyau
nocettato yuddhamahaṃ kariṣye
jayājayo daivavaśo tathāpi
dharme jayo naiva kṛte'pyadharme /
teṣāṃ kilādharmavatāṃ nṛpāṇāṃ
kathaṃ bhaviṣyatyanucintitaṃ vai
ākarṇya tadbhāṣitamarthavacca
jagāda vākyaṃ hitakārakaṃ tam /
manoramā mānamavāpya tasmāt
sarvātmanā modayutā prasannā
rājañchivaṃ te'stu kuruṣva rājyaṃ
tyaktvā bhayaṃ tvaṃ svasutaiḥ sametaḥ /
suto'pi me nūnamavāpya rājyaṃ
sāketapuryāṃ pracariṣyatīha
visarjayāsmānnijasadma gantuṃ
śivaṃ bhavānī tava saṃvidhāsyati /
na kā'pi cintā mama bhūpa vartate
sañcintayantyā paramāmbikāṃ vai
doṣā gatā vividhavākyapadai rasālai-
ranyonyabhāṣaṇapadairamṛtopamaiśca /
prātarnṛpāḥ samadhigamya kṛtaṃ vivāhaṃ
roṣānvitā nagarabāhyagatāstathocuḥ
adyaiva taṃ nṛpakalaṅkadharañca hatvā
bālaṃ tathaiva kila taṃ na vivāhayogyam /
gṛhṇīma tāṃ śaśikalāṃ nṛpateśca lakṣmīṃ
lajjāmavāpya nijasadma kathaṃ vrajema
śṛṇvantu tūryaninadānkila vādyamānā-
ñchaṅkhasvanānabhibhavanti mṛdaṅgaśabdāḥ /
gītadhvaniṃ ca vividhaṃ nigamasvanañca
manyāmahe nṛpatinā'tra kṛto vivāhaḥ
asmānpratārya vacanairvidhivaccakāra
vaivāhikena vidhinā karapīḍanaṃ vai /
kartavyamadya kimaho pravicintayantu
bhūpāḥ parasparamatiṃ ca samarthayantu
evaṃ vadatsu nṛpatiṣvatha kanyākāyāḥ
kṛtvā vivāhavidhimapratimaprabhāvaḥ /
bhūpānnimantrayitumāśu jagāma rājā
kāśīpatiḥ svasuhṛdaiḥ prathitaprabhāvaiḥ
āgacchantaṃ ca taṃ dṛṣṭvā nṛpāḥ kāśīpatiṃ tadā /
nocuḥ kiñcidapi krodhānmaunamādhāya saṃsthitāḥ
sa gatvā praṇipatyāha kṛtāñjalirabhāṣata /
āgantavyaṃ nṛpaiḥ sarvairbhojanārthaṃ gṛhe mama
kanyayā'sau vṛto bhūpaḥ kiṃ karomi hitāhitam /
bhavadbhistu śubhaḥ kāryo mahānto hi dayālavaḥ
tanniśamya vacastasya nṛpāḥ krodhapariplutāḥ /
pratyūcurbhuktamasmābhiḥ svagṛhaṃ nṛpate vraja
kuru kāryāṇyaśeṣāṇi yatheṣṭaṃ sukṛtaṃ kṛtam /
nṛpāḥ sarve prayāntvadya svāni svāni gṛhāṇi vai
subāhurapi tacchrutvā jagāma śaṅkito gṛham /
kiṃ kariṣyanti saṃvignāḥ krodhayuktā nṛpottamāḥ
gate tasminmahīpālāścakruśca samayaṃ punaḥ /
ruddhvā mārgaṃ grahīṣyāmaḥ kanyāṃ hatvā sudarśanam
kecanocuḥ kimasmākaṃ hanta tena nṛpeṇa vai /
dṛṣṭvā tu kautukaṃ sarvaṃ gamiṣyāmo yathāgatam
ityuktvā te nṛpāḥ sarve mārgamākramya saṃsthitāḥ /
cakārottarakāryāṇi subāhuḥ svagṛhaṃ gataḥ
iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīyaskandhe
sudarśanaśaśikalayorvivāhavarṇanaṃ nāma dvāviṃśo'dhyāyaḥ
Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0