Devi Bhagavata Purana · Chapter 3.20
svapitaraṃ prati śaśikalāvākyam
vyāsa uvāca
itivādini bhūpāle keralādhipatau tadā /
pratyuvāca mahābhāga yudhājidapi pārthivaḥ
nītireṣā mahīpāla yadbravīti bhavāniha /
samāje pārthivānāṃ vai satyavāgvijitendriyaḥ
yogyeṣu vartamāneṣu kanyāratnaṃ kulodvaha /
ayogyo'rhati bhūpāla nyāyo'yaṃ tava rocate
bhāgaṃ siṃhasya gomāyurbhoktumarhati vā katham /
tathā sudarśano'yaṃ vai kanyāratnaṃ kimarhati
balaṃ vedo hi viprāṇāṃ bhūbhujāṃ cāpajaṃ balam /
kimanyāyyaṃ mahārāja bravīmyahamihādhunā
balaṃ śulkaṃ yathā rājñāṃ vivāhe parikīrtitam /
balavāneva gṛhṇātu nābalastu kadācana
tasmātkanyāpaṇaṃ kṛtvā nītiratra vidhīyatām /
anyathā kalahaḥ kāmaṃ bhaviṣyati mahībhujām
evaṃ vivāde saṃvṛtte rājñāṃ tatra parasparam /
āhūtastu sabhāmadhye subāhurnṛpasattamaḥ
samāhūya nṛpāḥ sarve tamūcustattvadarśinaḥ /
rājannītistvayā kāryā vivāhe'tra samāhitā
kiṃ te cikīrṣitaṃ rājaṃstadvadasva samāhitaḥ /
putryāḥ pradānaṃ kasmai te rocate nṛpa cetasi
subāhuruvāca
putryā me manasā kāmaṃ vṛtaḥ kila sudarśanaḥ /
mayā nivārito'tyarthaṃ na sā pratyeti me vacaḥ
kiṃ karomi sutāyā me na vaśe vartate manaḥ /
sudarśanastathaikākī samprāpto'sti nirākulaḥ
vyāsa uvāca
sampannā bhūbhujaḥ sarve samāhūya sudarśanam /
ūcuḥ samāgataṃ śāntamekākinamatandritāḥ
rājaputra mahābhāga kenāhūto'si suvrata /
ekākī yaḥ samāyātaḥ samāje bhūbhṛtāmiha
na vai sainyaṃ na sacivā na kośo na bṛhadbalam /
kimarthañca samāyātastattvaṃ brūhi mahāmate
yuddhakāmā nṛpatayo vartante'tra samāgame /
kanyārthaṃ sainyasampannāḥ kiṃ tvaṃ kartumihecchasi
bhrātā te subalaḥ śūraḥ samprāpto'sti jighṛkṣayā /
yudhājicca mahābāhuḥ sāhāyyaṃ kartumāgataḥ
gaccha vā tiṣṭha rājendra yāthātathyamudāhṛtam /
tvayi sainyavihīne ca yatheṣṭaṃ kuru suvrata
sudarśana uvāca
na balaṃ na sahāyo me na kośo durgasaṃśrayaḥ /
na mitrāṇi na sauhārdī na nṛpā rakṣakā mama
atra svayaṃvaraṃ śrutvā draṣṭukāma ihāgataḥ /
svapne devyā prerito'smi bhagavatyā na saṃśayaḥ
nānyaccikīrṣitaṃ me'dya māmāha jagadīśvarī /
tayā yadvihitaṃ tacca bhavitā'dya na saṃśayaḥ
na śatrurasti saṃsāre ko'pyatra jagatīśvarāḥ /
sarvatra paśyato me'dya bhavānīṃ jagadambikām
yaḥ kariṣyati śatrutvaṃ mayā saha nṛpātmajāḥ /
śāstā tasya mahāvidyā nāhaṃ jānāmi śatrutām
yadbhāvi tadvai bhavitā nānyathā nṛpasattamāḥ /
kā cintā hyatra kartavyā daivādhīno'smi sarvathā
devabhūtamanuṣyeṣu sarvabhūteṣu sarvadā /
sarveṣāṃ tatkṛtā bhaktirnānyathā nṛpasattamāḥ
sā yaṃ cikīrṣate bhūpaṃ taṃ karoti nṛpādhipāḥ /
nirdhanaṃ vā naraṃ kāmaṃ kā cintā vai tadā mama
tāmṛte paramāṃ śaktiṃ brahmaviṣṇuharādayaḥ /
na śaktāḥ spandituṃ devāḥ kā cintā me tadā nṛpāḥ
aśakto vā saśakto vā yādṛśastādṛśastvaham /
tadājñayā nṛpādyaiva samprāpto'smi svayaṃvare
sā yadicchati tatkuryānmama kiṃ cintanena vai /
nātra śaṃkā prakartavyā satyametadbravīmyaham
jaye parājaye lajjā na me'trāṇvapi pārthivāḥ /
bhagavatyāstu lajjāsti tadadhīno'smi sarvathā
vyāsa uvāca
iti tasya tadākarṇya vacanaṃ rājasattamāḥ /
ūcuḥ parasparaṃ prekṣya niścayajñā narādhipāḥ
satyamuktaṃ tvayā sādho na mithyā karhicidbhavet /
tathāpyujjayanīnāthastvāṃ hantuṃ parikāṅkṣati
tvatkṛte na dayādiṣṭā tvāṃ bravīmo mahāmate /
yadyuktaṃ tattvayā kāryaṃ vicārya manasā'nagha
sudarśana uvāca
satyamuktaṃ bhavadbhiśca kṛpāvadbhiḥ suhṛjjanaiḥ /
kiṃ bravīmi punarvākyamuktvā nṛpatisattamāḥ
na mṛtyuḥ kenacidbhāvyaḥ kasyacidvā kadācana /
daivādhīnamidaṃ sarvaṃ jagatsthāvarajaṅgamam
svavaśo'yaṃ na jīvo'sti svakarmavaśagaḥ sadā /
tatkarma trividhaṃ proktaṃ vidvadbhistattvadarśibhiḥ
sañcitaṃ vartamānañca prārabdhañca tṛtīyakam /
kālakarmasvabhāvaiśca tataṃ sarvamidaṃ jagat
na devo mānuṣaṃ hantuṃ śaktaḥ kālāgamaṃ vinā /
hataṃ nimittamātreṇa hanti kālaḥ sanātanaḥ
yathā pitā me nihataḥ siṃhenāmitrakarṣaṇaḥ /
tathā mātāmaho'pyevaṃ yuddhe yudhājitā hataḥ
yatnakoṭiṃ prakurvāṇo hanyate daivayogataḥ /
jīvedvarṣasahasrāṇi rakṣaṇena vinā naraḥ
nāhaṃ bibhemi dharmiṣṭhāḥ kadācicca yudhājitaḥ /
daivameva paraṃ matvā susthito'smi sadā nṛpāḥ
smaraṇaṃ satataṃ nityaṃ bhagavatyāḥ karomyaham /
viśvasya jananī devī kalyāṇaṃ sā kariṣyati
pūrvārjitaṃ hi bhoktavyaṃ śubhaṃ vāpyaśubhaṃ tathā /
svakṛtasya ca bhogena kīdṛkśoko vijānatām
svakarmaphalayogena prāpya duḥkhamacetanaḥ /
nimittakāraṇe vairaṃ karotyalpamatiḥ kila
na tathā'haṃ vijānāmi vairaṃ śokaṃ bhayaṃ tathā /
niḥśaṅkamiha samprāptaḥ samāje bhūbhṛtāmiha
ekākī draṣṭukāmo'haṃ svayaṃvaramanuttamam /
bhaviṣyati ca yadbhāvyaṃ prāpto'smi caṇḍikājñayā
bhagavatyāḥ pramāṇaṃ me nānyaṃ jānāmi saṃyataḥ /
tatkṛtañca sukhaṃ duḥkhaṃ bhaviṣyati ca nānyathā
yudhājitsukhamāpnotu na me vairaṃ nṛpottamāḥ /
yaḥ kariṣyati me vairaṃ sa prāpsyati phalaṃ tathā
vyāsa uvāca
ityuktāste tathā tena santuṣṭā bhūbhujaḥ sthitāḥ /
so'pi svamāśramaṃ prāpya susthitaḥ sambabhūva ha
apare'hni śubhe kāle nṛpāḥ sammantritāḥ kila /
subāhunā nṛpeṇātha rucire vai svamaṇḍape
divyāstaraṇayukteṣu mañceṣu raciteṣu ca /
upaviṣṭāśca rājānaḥ śubhālaṅkaraṇairyutāḥ
divyaveṣadharāḥ kāmaṃ vimāneṣvamarā iva /
dīpyamānāḥ sthitāstatra svayaṃvaradidṛkṣayā
iti cintāparāḥ sarve kadā sāpyāgamiṣyati /
bhāgyavantaṃ nṛpaśreṣṭhaṃ śrutapuṇyaṃ variṣyati
yadā sudarśanaṃ daivātsrajā sambhūṣayediha /
vivādo vai nṛpāṇāṃ ca bhavitā nātra saṃśayaḥ
ityevaṃ cintyamānāste bhūpā mañceṣu saṃsthitāḥ /
vāditraghoṣaḥ sumahānutthito nṛpamaṇḍape
atha kāśīpatiḥ prāha sutāṃ snātāṃ svalaṅkṛtām /
madhūkamālāsaṃyuktāṃ kṣaumavāsovibhūṣitām
vivāhopaskarairyuktāṃ divyāṃ sindhusutopamām /
cintāparāṃ suvasanāṃ smitapūrvamidaṃ vacaḥ
uttiṣṭha putri sunase kare dhṛtvā śubhāṃ srajam /
vraja maṇḍapamadhye'dya samājaṃ paśya bhūbhujām
guṇavān rūpasampannaḥ kulīnaśca nṛpottamaḥ /
tava citte vasedyastu taṃ vṛṇuṣva sumadhyame
deśadeśādhipāḥ sarve mañceṣu raciteṣu ca /
saṃviṣṭāḥ paśya tanvaṅgi varayasva yathāruci
vyāsa uvāca
taṃ tathā bhāṣamāṇaṃ vai pitaraṃ mitabhāṣiṇī /
uvāca vacanaṃ bālā lalitaṃ dharmasaṃyutam
śaśikalovāca
nāhaṃ dṛṣṭipathe rājñāṃ gamiṣyāmi pitaḥ kila /
kāmukānāṃ nareśānāṃ gacchantyanyāśca yoṣitaḥ
dharmaśāstre śrutaṃ tāta mayedaṃ vacanaṃ kila /
eka eva varo nāryā nirīkṣyaḥ syānna cāparaḥ
satītvaṃ nirgataṃ tasyā yā prayāti bahūnatha /
saṅkalpayanti te sarve dṛṣṭvā me bhavatāttviti
svayaṃvare srajaṃ dhṛtvā yadāgacchati maṇḍape /
sāmānyā sā tadā jātā kulaṭevāparā vadhūḥ
vārastrī vipaṇe gatvā yathā vīkṣya narāṃsthitān /
guṇāguṇaparijñānaṃ karoti nijamānase
naikabhāvā yathā veśyā vṛthā paśyati kāmukam /
tathā'haṃ maṇḍape gatvā kurve vārastriyā kṛtam
vṛddhairetaiḥ kṛtaṃ dharmaṃ na kariṣyāmi sāmpratam /
patnīvrataṃ tathā kāmaṃ cariṣye'haṃ dhṛtavratā
sāmānyā prathamaṃ gatvā kṛtvā saṅkalpitaṃ bahu /
vṛṇoti caikaṃ tadvadvai vṛṇomi kathamadya vai
sudarśano mayā pūrvaṃ vṛtaḥ sarvātmanā pitaḥ /
tamṛte nānyathā kartumicchāmi nṛpasattama
vivāhavidhinā dehi kanyādānaṃ śubhe dine /
sudarśanāya nṛpate yadīcchasi śubhaṃ mama
iti śrīdevībhāgavata mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīyaskandhe
svapitaraṃ prati śaśikalāvākyaṃ nāmaviṃśodhyāyaḥ
Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0