Language

ENहिગુ
Scripture Library

Devi Bhagavata Purana · Chapter 3.20

3.20.1

svapitaraṃ prati śaśikalāvākyam
vyāsa uvāca
itivādini bhūpāle keralādhipatau tadā /
pratyuvāca mahābhāga yudhājidapi pārthivaḥ

3.20.2

nītireṣā mahīpāla yad‌bravīti bhavāniha /
samāje pārthivānāṃ vai satyavāgvijitendriyaḥ

3.20.3

yogyeṣu vartamāneṣu kanyārat‍naṃ kulodvaha /
ayogyo'rhati bhūpāla nyāyo'yaṃ tava rocate

3.20.4

bhāgaṃ siṃhasya gomāyurbhoktumarhati vā katham /
tathā sudarśano'yaṃ vai kanyārat‍naṃ kimarhati

3.20.5

balaṃ vedo hi viprāṇāṃ bhūbhujāṃ cāpajaṃ balam /
kimanyāyyaṃ mahārāja bravīmyahamihādhunā

3.20.6

balaṃ śulkaṃ yathā rājñāṃ vivāhe parikīrtitam /
balavāneva gṛhṇātu nābalastu kadācana

3.20.7

tasmātkanyāpaṇaṃ kṛtvā nītiratra vidhīyatām /
anyathā kalahaḥ kāmaṃ bhaviṣyati mahībhujām

3.20.8

evaṃ vivāde saṃvṛtte rājñāṃ tatra parasparam /
āhūtastu sabhāmadhye subāhurnṛpasattamaḥ

3.20.9

samāhūya nṛpāḥ sarve tamūcustattvadarśinaḥ /
rājannītistvayā kāryā vivāhe'tra samāhitā

3.20.10

kiṃ te cikīrṣitaṃ rājaṃstadvadasva samāhitaḥ /
putryāḥ pradānaṃ kasmai te rocate nṛpa cetasi

3.20.11

subāhuruvāca
putryā me manasā kāmaṃ vṛtaḥ kila sudarśanaḥ /
mayā nivārito'tyarthaṃ na sā pratyeti me vacaḥ

3.20.12

kiṃ karomi sutāyā me na vaśe vartate manaḥ /
sudarśanastathaikākī samprāpto'sti nirākulaḥ

3.20.13

vyāsa uvāca
sampannā bhūbhujaḥ sarve samāhūya sudarśanam /
ūcuḥ samāgataṃ śāntamekākinamatandritāḥ

3.20.14

rājaputra mahābhāga kenāhūto'si suvrata /
ekākī yaḥ samāyātaḥ samāje bhūbhṛtāmiha

3.20.15

na vai sainyaṃ na sacivā na kośo na bṛhad‌balam /
kimarthañca samāyātastattvaṃ brūhi mahāmate

3.20.16

yuddhakāmā nṛpatayo vartante'tra samāgame /
kanyārthaṃ sainyasampannāḥ kiṃ tvaṃ kartumihecchasi

3.20.17

bhrātā te subalaḥ śūraḥ samprāpto'sti jighṛkṣayā /
yudhājicca mahābāhuḥ sāhāyyaṃ kartumāgataḥ

3.20.18

gaccha vā tiṣṭha rājendra yāthātathyamudāhṛtam /
tvayi sainyavihīne ca yatheṣṭaṃ kuru suvrata

3.20.19

sudarśana uvāca
na balaṃ na sahāyo me na kośo durgasaṃśrayaḥ /
na mitrāṇi na sauhārdī na nṛpā rakṣakā mama

3.20.20

atra svayaṃvaraṃ śrutvā draṣṭukāma ihāgataḥ /
svapne devyā prerito'smi bhagavatyā na saṃśayaḥ

3.20.21

nānyaccikīrṣitaṃ me'dya māmāha jagadīś‍varī /
tayā yadvihitaṃ tacca bhavitā'dya na saṃśayaḥ

3.20.22

na śatrurasti saṃsāre ko'pyatra jagatīś‍varāḥ /
sarvatra paśyato me'dya bhavānīṃ jagadambikām

3.20.23

yaḥ kariṣyati śatrutvaṃ mayā saha nṛpātmajāḥ /
śāstā tasya mahāvidyā nāhaṃ jānāmi śatrutām

3.20.24

yad‌bhāvi tadvai bhavitā nānyathā nṛpasattamāḥ /
kā cintā hyatra kartavyā daivādhīno'smi sarvathā

3.20.25

devabhūtamanuṣyeṣu sarvabhūteṣu sarvadā /
sarveṣāṃ tatkṛtā bhaktirnānyathā nṛpasattamāḥ

3.20.26

sā yaṃ cikīrṣate bhūpaṃ taṃ karoti nṛpādhipāḥ /
nirdhanaṃ vā naraṃ kāmaṃ kā cintā vai tadā mama

3.20.27

tāmṛte paramāṃ śaktiṃ brahmaviṣṇuharādayaḥ /
na śaktāḥ spandituṃ devāḥ kā cintā me tadā nṛpāḥ

3.20.28

aśakto vā saśakto vā yādṛśastādṛśastvaham /
tadājñayā nṛpādyaiva samprāpto'smi svayaṃvare

3.20.29

sā yadicchati tatkuryānmama kiṃ cintanena vai /
nātra śaṃkā prakartavyā satyametad‌bravīmyaham

3.20.30

jaye parājaye lajjā na me'trāṇvapi pārthivāḥ /
bhagavatyāstu lajjāsti tadadhīno'smi sarvathā

3.20.31

vyāsa uvāca
iti tasya tadākarṇya vacanaṃ rājasattamāḥ /
ūcuḥ parasparaṃ prekṣya niś‍cayajñā narādhipāḥ

3.20.32

satyamuktaṃ tvayā sādho na mithyā karhicid‌bhavet /
tathāpyujjayanīnāthastvāṃ hantuṃ parikāṅkṣati

3.20.33

tvatkṛte na dayādiṣṭā tvāṃ bravīmo mahāmate /
yadyuktaṃ tattvayā kāryaṃ vicārya manasā'nagha

3.20.34

sudarśana uvāca
satyamuktaṃ bhavad‌bhiś‍ca kṛpāvad‌bhiḥ suhṛjjanaiḥ /
kiṃ bravīmi punarvākyamuktvā nṛpatisattamāḥ

3.20.35

na mṛtyuḥ kenacid‌bhāvyaḥ kasyacidvā kadācana /
daivādhīnamidaṃ sarvaṃ jagatsthāvarajaṅgamam

3.20.36

svavaśo'yaṃ na jīvo‍'sti svakarmavaśagaḥ sadā /
tatkarma trividhaṃ proktaṃ vidvad‌bhistattvadarśibhiḥ

3.20.37

sañcitaṃ vartamānañca prārabdhañca tṛtīyakam /
kālakarmasvabhāvaiś‍ca tataṃ sarvamidaṃ jagat

3.20.38

na devo mānuṣaṃ hantuṃ śaktaḥ kālāgamaṃ vinā /
hataṃ nimittamātreṇa hanti kālaḥ sanātanaḥ

3.20.39

yathā pitā me nihataḥ siṃhenāmitrakarṣaṇaḥ /
tathā mātāmaho'pyevaṃ yuddhe yudhājitā hataḥ

3.20.40

yat‍nakoṭiṃ prakurvāṇo hanyate daivayogataḥ /
jīvedvarṣasahasrāṇi rakṣaṇena vinā naraḥ

3.20.41

nāhaṃ bibhemi dharmiṣṭhāḥ kadācicca yudhājitaḥ /
daivameva paraṃ matvā susthito'smi sadā nṛpāḥ

3.20.42

smaraṇaṃ satataṃ nityaṃ bhagavatyāḥ karomyaham /
viś‍vasya jananī devī kalyāṇaṃ sā kariṣyati

3.20.43

pūrvārjitaṃ hi bhoktavyaṃ śubhaṃ vāpyaśubhaṃ tathā /
svakṛtasya ca bhogena kīdṛkśoko vijānatām

3.20.44

svakarmaphalayogena prāpya duḥkhamacetanaḥ /
nimittakāraṇe vairaṃ karotyalpamatiḥ kila

3.20.45

na tathā'haṃ vijānāmi vairaṃ śokaṃ bhayaṃ tathā /
niḥśaṅkamiha samprāptaḥ samāje bhūbhṛtāmiha

3.20.46

ekākī draṣṭukāmo'haṃ svayaṃvaramanuttamam /
bhaviṣyati ca yad‌bhāvyaṃ prāpto'smi caṇḍikājñayā

3.20.47

bhagavatyāḥ pramāṇaṃ me nānyaṃ jānāmi saṃyataḥ /
tatkṛtañca sukhaṃ duḥkhaṃ bhaviṣyati ca nānyathā

3.20.48

yudhājitsukhamāpnotu na me vairaṃ nṛpottamāḥ /
yaḥ kariṣyati me vairaṃ sa prāpsyati phalaṃ tathā

3.20.49

vyāsa uvāca
ityuktāste tathā tena santuṣṭā bhūbhujaḥ sthitāḥ /
so'pi svamāśramaṃ prāpya susthitaḥ sambabhūva ha

3.20.50

apare'hni śubhe kāle nṛpāḥ sammantritāḥ kila /
subāhunā nṛpeṇātha rucire vai svamaṇḍape

3.20.51

divyāstaraṇayukteṣu mañceṣu raciteṣu ca /
upaviṣṭāś‍ca rājānaḥ śubhālaṅkaraṇairyutāḥ

3.20.52

divyaveṣadharāḥ kāmaṃ vimāneṣvamarā iva /
dīpyamānāḥ sthitāstatra svayaṃvaradidṛkṣayā

3.20.53

iti cintāparāḥ sarve kadā sāpyāgamiṣyati /
bhāgyavantaṃ nṛpaśreṣṭhaṃ śrutapuṇyaṃ variṣyati

3.20.54

yadā sudarśanaṃ daivātsrajā sambhūṣayediha /
vivādo vai nṛpāṇāṃ ca bhavitā nātra saṃśayaḥ

3.20.55

ityevaṃ cintyamānāste bhūpā mañceṣu saṃsthitāḥ /
vāditraghoṣaḥ sumahānutthito nṛpamaṇḍape

3.20.56

atha kāśīpatiḥ prāha sutāṃ snātāṃ svalaṅkṛtām /
madhūkamālāsaṃyuktāṃ kṣaumavāsovibhūṣitām

3.20.57

vivāhopaskarairyuktāṃ divyāṃ sindhusutopamām /
cintāparāṃ suvasanāṃ smitapūrvamidaṃ vacaḥ

3.20.58

uttiṣṭha putri sunase kare dhṛtvā śubhāṃ srajam /
vraja maṇḍapamadhye'dya samājaṃ paśya bhūbhujām

3.20.59

guṇavān rūpasampannaḥ kulīnaś‍ca nṛpottamaḥ /
tava citte vasedyastu taṃ vṛṇuṣva sumadhyame

3.20.60

deśadeśādhipāḥ sarve mañceṣu raciteṣu ca /
saṃviṣṭāḥ paśya tanvaṅ‌gi varayasva yathāruci

3.20.61

vyāsa uvāca
taṃ tathā bhāṣamāṇaṃ vai pitaraṃ mitabhāṣiṇī /
uvāca vacanaṃ bālā lalitaṃ dharmasaṃyutam

3.20.62

śaśikalovāca
nāhaṃ dṛṣṭipathe rājñāṃ gamiṣyāmi pitaḥ kila /
kāmukānāṃ nareśānāṃ gacchantyanyāśca yoṣitaḥ

3.20.63

dharmaśāstre śrutaṃ tāta mayedaṃ vacanaṃ kila /
eka eva varo nāryā nirīkṣyaḥ syānna cāparaḥ

3.20.64

satītvaṃ nirgataṃ tasyā yā prayāti bahūnatha /
saṅkalpayanti te sarve dṛṣṭvā me bhavatāttviti

3.20.65

svayaṃvare srajaṃ dhṛtvā yadāgacchati maṇḍape /
sāmānyā sā tadā jātā kulaṭevāparā vadhūḥ

3.20.66

vārastrī vipaṇe gatvā yathā vīkṣya narāṃsthitān /
guṇāguṇaparijñānaṃ karoti nijamānase

3.20.67

naikabhāvā yathā veśyā vṛthā paśyati kāmukam /
tathā'haṃ maṇḍape gatvā kurve vārastriyā kṛtam

3.20.68

vṛddhairetaiḥ kṛtaṃ dharmaṃ na kariṣyāmi sāmpratam /
pat‍nīvrataṃ tathā kāmaṃ cariṣye'haṃ dhṛtavratā

3.20.69

sāmānyā prathamaṃ gatvā kṛtvā saṅkalpitaṃ bahu /
vṛṇoti caikaṃ tadvadvai vṛṇomi kathamadya vai

3.20.70

sudarśano mayā pūrvaṃ vṛtaḥ sarvātmanā pitaḥ /
tamṛte nānyathā kartumicchāmi nṛpasattama

3.20.71

vivāhavidhinā dehi kanyādānaṃ śubhe dine /
sudarśanāya nṛpate yadīcchasi śubhaṃ mama

3.20.20

iti śrīdevībhāgavata mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīyaskandhe
svapitaraṃ prati śaśikalāvākyaṃ nāmaviṃśodhyāyaḥ

Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc