Devi Bhagavata Purana · Chapter 3.19

rājasaṃvādavarṇanam
vyāsa uvāca
bhartrā sā'bhihitā bālāṃ putrīṃ kṛtvāṅkasaṃsthitām /
uvāca vacanaṃ ślakṣṇaṃ samāś‍vāsya śucismitām

kiṃ vṛthā sudati tvaṃ hi vipriyaṃ mama bhāṣase /
pitā te duḥkhamāpnoti vākyenānena suvrate

sudarśano'tidurbhāgyo rājyabhraṣṭo nirāśrayaḥ /
balakośavihīnaś‍ca parityaktastu bāndhavaiḥ

mātrā saha vanaṃ prāptaḥ phalamūlāśanaḥ kṛśaḥ /
na te yogyo varo'yaṃ vai vanavāsī ca durbhagaḥ

rājaputrāḥ kṛtaprajñā rūpavantaḥ susammatāḥ /
tavārhāḥ putri santyanye rājacihnairalaṅkṛtāḥ

bhrātā'sya vartate kāntaḥ sa rājyaṃ kosaleṣu vai /
karoti rūpasampannaḥ sarvalakṣaṇasaṃyutaḥ

anyacca kāraṇaṃ subhru śṛṇu yacca yathā śrutam /
yudhājitsatataṃ tasya vadhakāmo'sti bhūmipaḥ

dauhitraḥ sthāpitastena rājye kṛtvā'tisaṅgaram /
vīrasenaṃ nṛpaṃ hatvā sammantrya sacivaiḥ saha

bhāradvājāśramaṃ prāptaṃ hantukāmaḥ sudarśanam /
muninā vāritaḥ paś‍cājjagāma nijamandiram

śaśikalovāca
mātarmamepsitaḥ kāmaṃ vanastho'pi nṛpātmajaḥ /
śaryātivacanenaiva sukanyā ca pativratā

cyavanañca yathā prāpya patiśuśrūṣaṇe ratā /
bhartṛśuśrūṣaṇaṃ strīṇāṃ svargadaṃ mokṣadaṃ tathā

akaitavakṛtaṃ nūnaṃ sukhadaṃ bhavati striyāḥ /
bhagavatyā samādiṣṭaṃ svapne varamanuttamam

tamṛte'haṃ kathaṃ cānyaṃ saṃśrayāmi nṛpātmajam /
maccittabhittau likhito bhagavatyā sudarśanaḥ

taṃ vihāya priyaṃ kāntaṃ kariṣye'haṃ na cāparam /
vyāsa uvāca
pratyādiṣṭā'tha vaidarbhī tayā bahunidarśanaiḥ

bhartāraṃ sarvamācaṣṭa putryoktaṃ vacanaṃ bhṛśam /
vivāhasya dinādarvāgāptaṃ śrutasamanvitam

dvijaṃ śaśikalā tatra preṣayāmāsa satvaram /
yathā na veda me tātastathā gaccha sudarśanam

bhāradvājāśrame brūhi madvākyāttarasā vibho /
pitrā me sambhṛtaḥ kāmaṃ madarthena svayaṃvaraḥ

āgamiṣyanti rājāno balayuktā hyanekaśaḥ /
mayā tvaṃ vai vṛtaś‍citte sarvathā prītipūrvakam

bhagavatyā samādiṣṭaḥ svapne mama suropama /
viṣamadmi hutāśe vā prapatāmi pradīpite

varaye tvadṛte nānyaṃ pitṛbhyāṃ preritā'pi vā /
manasā karmaṇā vācā saṃvṛtastvaṃ mayā varaḥ

bhagavatyāḥ prasādena śarmāvābhyāṃ bhaviṣyati /
āgantavyaṃ tvayātraiva daivaṃ kṛtvā paraṃ balam

yadadhīnaṃ jagatsarvaṃ vartate sacarācaram /
bhagavatyā yadādiṣṭaṃ na tanmithyā bhaviṣyati

yadvaśe devatāḥ sarvā vartante śaṅkarādayaḥ /
vaktavyo'sau tvayā brahmannekānte vai nṛpātmajaḥ

yathā bhavati me kāryaṃ tatkartavyaṃ tvayānagha /
ityuktvā dakṣiṇāṃ dattvā munirvyāpāritastayā

gatvā sarvaṃ nivedyāśu tatra pratyāgato dvijaḥ /
sudarśanastu tajjñātvā niś‍cayaṃ gamane tadā

cakāra muninā tena preritaḥ paramādarāt /
vyāsa uvāca
gamanāyodyataṃ putraṃ tamuvāca manoramā

vepamānā'tiduḥkhārtā jātatrāsā'śrulocanā /
kutra gacchasi putrādya samāje bhūbhṛtāṃ kila

ekākī kṛtavairaś‍ca kiṃ vicintya svayaṃvare /
yudhājiddhantukāmastvāṃ sameṣyati mahīpatiḥ

na te'nyo'sti sahāyaś‍ca tasmānmā vraja putraka /
ekaputrātidīnāsmi tavādhārā nirāśrayā

nārhasi tvaṃ mahābhāga nirāśāṃ kartuṃmadya mām /
pitā te nihato yena so'pi tatrāgato nṛpaḥ

ekākinaṃ gataṃ tatra yudhājittvāṃ haniṣyati /
sudarśana uvāca
bhavitavyaṃ bhavatyeva nātra kāryā vicāraṇā

ādeśācca jaganmāturgacchāmyadya svayaṃvare /
mā śokaṃ kuru kalyāṇi kṣatriyā'si varānane

na bibhemi prasādena bhagavatyā nirantaram /
vyāsa uvāca
ityuktvā rathamāruhya gantukāmaṃ sudarśanam

dṛṣṭvā manoramā putramāśīrbhiś‍cānvamodayat /
agrataste'mbikā pātu pārvatī pātu pṛṣṭhataḥ

pārvatī pārś‍vayoḥ pātu śivā sarvatra sāmpratam /
vārāhī viṣame mārge durgā durgeṣu karhicit /
kālikā kalahe ghore pātu tvāṃ parameś‍varī

maṇḍape tatra mātaṅgī tathā sau‌myā svayaṃvare /
bhavānī bhūpamadhye tu pātu tvāṃ bhavamocanī

girijā giridurgeṣu cāmuṇḍā catvareṣu ca /
kāmagā kānaneṣvevaṃ rakṣatu tvāṃ sanātanī

vivāde vaiṣṇavī śaktiravatāttvāṃ raghūdvaha /
bhairavī caraṇe sau‌mya śatrūṇāṃ vai samāgame

sarvadā sarvadeśeṣu pātu tvāṃ bhuvaneś‍varī /
mahāmāyā jagaddhātrī saccidānandarūpiṇī

vyāsa uvāca
ityuktvā taṃ tadā mātā vepamānā bhayākulā /
uvācāhaṃ tvayā sārdhamāgamiṣyāmi sarvathā

nimiṣārdhaṃ vinā tvāṃ vai nāhaṃ sthātumihotsahe /
sahaiva naya māṃ vatsa yatra te gamane matiḥ

ityuktvā niḥsṛtā mātā dhātreyīsaṃyutā tadā /
viprairdattāśiṣaḥ sarve niryayurharṣasaṃyutāḥ

vārāṇasyāṃ tataḥ prāpto rathenaikena rāghavaḥ /
jñātaḥ subāhunā tatra pūjitaś‍cārhaṇādibhiḥ

niveśārthaṃ gṛhaṃ dattamannapānādikaṃ tathā /
sevakaṃ samanujñāpya paricaryārthameva ca

militāstvatha rājāno nānādeśādhipāḥ kila /
yudhājidapi samprāpto dauhitreṇa samanvitaḥ

karūṣādhipatiś‍caiva tathā madreś‍varo nṛpaḥ /
sindhurājastathā vīro yoddhā māhiṣmatīpatiḥ

pāñcālaḥ parvatīyaś‍ca kāmarūpo'tivīryavān /
kārṇāṭaś‍coladeśīyo vaidarbhaś‍ca mahābalaḥ

akṣauhiṇī triṣaṣṭiś‍ca militā saṃkhyayā tadā /
veṣṭitā nagarī sā tu sainyaiḥ sarvatra saṃsthitaiḥ

ete cānye ca bahavaḥ svayaṃvaradidṛkṣayā /
militāstatra rājāno varavāraṇasaṃyutāḥ

anyonyaṃ nṛpaputrāsta ityūcurmilitāstadā /
sudarśano nṛpasuto hyāgato'sti nirākulaḥ

ekākī rathamāruhya mātrā saha mahāmatiḥ /
vivāhārthamihāyātaḥ kākutsthaḥ kiṃ nu sāmpratam

etān rājasutāṃstyaktvā sasainyānsāyudhānatha /
kimenaṃ rājaputrī sā variṣyati mahābhujam

yudhājidatha rājeśastānuvāca mahīpatīn /
ahamenaṃ haniṣyāmi kanyārthe nātra saṃśayaḥ

keralādhipatiḥ prāha taṃ tadā nītisattamaḥ /
nātra yuddhaṃ prakartavyaṃ rājannicchāsvayaṃvare

balena haraṇaṃ nāsti nātra śulkasvayaṃvaraḥ /
kanyecchayā'tra varaṇaṃ vivādaḥ kīdṛśastviha

anyāyena tvayā pūrvamasau rājyātpravāsitaḥ /
dauhitrāyārpitaṃ rājyaṃ balavannṛpasattama

kākutstho'yaṃ mahābhāga kosalādhipateḥ sutaḥ /
kathamenaṃ rājaputraṃ haniṣyasi nirāgasam

lapsyase tatphalaṃ nūnamanayasya nṛpottama /
śāstāsti kaś‍cidāyuṣmañjagato'sya jagatpatiḥ

dharmo jayati nādharmaḥ satyaṃ jayati nānṛtam /
mānayaṃ kuru rājendra tyaja pāpamatiṃ kila

dauhitrastava samprāptaḥ so'pi rūpasamanvitaḥ /
rājyayuktastathā śrīmānkathaṃ taṃ na variṣyati

anye rājasutāḥ kāmaṃ vartante balavattarāḥ /
kanyāsvayaṃvare kanyā svīkariṣyati sāmpratam

vṛte tathā vivādaḥ kaḥ pravadantu mahībhujaḥ /
parasparaṃ virodho'tra na kartavyo vijānatā

iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ
tṛtīyaskandhe rājasaṃvādavarṇanaṃ nāmaikonaviṃśo'dhyāyaḥ