Devi Bhagavata Purana · Chapter 3.17

viśvāmitrakathottaraṃ rājaputrasya kāmabījaprāptivarṇanam
vyāsa uvāca
ityākarṇya vacastasya munestatrāvanīpatiḥ /
mantrivṛddhaṃ samāhūya papraccha tamatandritaḥ

kiṃ kartavyaṃ subuddhe'tra mayā'dya vada suvrata /
balānnayāmi tāṃ kāmaṃ saputrāñca subhāṣiṇīm

ripuralpo'pi nopekṣyaḥ sarvathā śubhamicchatā /
rājayakṣmeva saṃvṛddho mṛtyave parikalpayet

nātra sainyaṃ na yoddhāsti yo māmatra nivārayet /
gṛhītvā hanmi taṃ tatra dauhitrasya ripuṃ kila

niṣkaṇṭakaṃ bhavedrājyaṃ yatāmyadya balādaham /
hate sudarśane nūnaṃ nirbhayo'sau bhavediti

pradhāna uvāca
sāhasaṃ na hi kartavyaṃ śrutaṃ rājan munervacaḥ /
viś‍vāmitrasya dṛṣṭāntaḥ kathitastena māriṣa

purā gādhisutaḥ śrīmānviś‍vāmitro'tiviśrutaḥ /
vicaransa nṛpaśreṣṭho vasiṣṭhāśramamabhyagāt

namaskṛtya ca taṃ rājā viś‍vāmitraḥ pratāpavān /
upaviṣṭo nṛpaśreṣṭho muninā dattaviṣṭaraḥ

nimantrito vasiṣṭhena bhojanāya mahātmanā /
sasainyaś‍ca sthito rājā gādhiputro mahāyaśāḥ

nandinyā''sāditaṃ sarvaṃ bhakṣyabhojyādikaṃ ca yat /
bhuktvā rājā sasainyaś‍ca vāñchitaṃ tatra bhojanam

pratāpaṃ tañca nandinyāḥ parijñāya sa pārthivaḥ /
yayāce nandinīṃ rājā vasiṣṭhaṃ munisattamam

viś‍vāmitra uvāca
mune dhenusahasraṃ te ghaṭodhnīnāṃ dadāmyaham /
nandinīṃ dehi me dhenuṃ prārthayāmi parantapa

vasiṣṭha uvāca
homadhenuriyaṃ rājanna dadāmi kathañcana /
sahasrañcāpi dhenūnāṃ tavedaṃ tava tiṣṭhatu

viś‍vāmitra uvāca
ayutaṃ vātha lakṣyaṃ vā dadāmi manasepsitam /
ddehi me nandinīṃ sādho grahīṣyāmi balādatha

vasiṣṭha uvāca
kāmaṃ gṛhāṇa nṛpate balādadya yathāruci /
nāhaṃ dadāmi te rājansvecchayā nandinīṃ gṛhāt

tacchrutvā nṛpatirbhṛtyānādideśa mahābalān /
nayadhvaṃ nandinīṃ dhenuṃ baladarpasusaṃsthitāḥ

te bhṛtyā jagṛhustāṃ tu haṭhādākramya yantritām /
vepamānā muniṃ prāha surabhiḥ sāśrulocanā

mune tyajasi māṃ kasmātkarṣayanti suyantritām /
munistāṃ pratyuvācedaṃ tyaje nāhaṃ sudugdhade

balānnayati rājā'sau pūjito'dya mayā śubhe /
kiṃ karomi na cecchāmi tyaktuṃ tvāṃ manasā kila

ityuktā muninā dhenuḥ krodhayuktā babhūva ha /
hambhāravaṃ cakārāśu krūraśabdaṃ sudāruṇam

ud‍gatāstatra dehāttu daityā ghoratarāstadā /
sāyudhāstiṣṭha tiṣṭheti bruvantaḥ kavacāvṛtāḥ

sainyaṃ sarvaṃ hataṃ taistu nandinī pratimocitā /
ekākī nirgato rājā viś‍vāmitro'tiduḥkhitaḥ

hanta pāpo'tidīnātmā nindan kṣātrabalaṃ mahat /
brāhmaṃ balaṃ durārādhyaṃ matvā tapasi saṃsthitaḥ

taptvā bahūni varṣāṇi tapo ghoraṃ mahāvane /
ṛṣitvaṃ prāpa gādheyastyaktvā kṣātraṃ vidhiṃ punaḥ

tasmāttvamapi rājendra mā kṛthā vairamad‌bhutam /
kulanāśakaraṃ nūnaṃ tāpasaiḥ saha saṃyugam

munivaryaṃ vrajādya tvaṃ samāś‍vāsya taponidhim /
sudarśano'pi rājendra tiṣṭhatvatra yathāsukham

bālo'yaṃ nirdhanaḥ kiṃ te kariṣyati nṛpāhitam /
vṛthā te vairabhāvo'yamanāthe durbale śiśau

dayā sarvatra kartavyā daivādhīnamidaṃ jagat /
īrṣyayā kiṃ nṛpaśreṣṭha yad‌bhāvyaṃ tad‌bhaviṣyati

vajraṃ tṛṇāyate rājan daivayogānna saṃśayaḥ /
tṛṇaṃ vajrāyate kvāpi samaye daivayogataḥ

śaśako hanti śārdūlaṃ maśako vai tathā gajam /
sāhasaṃ muñca medhāvin kuru me vacanaṃ hitam

vyāsa uvāca
tacchrutvā vacanaṃ tasya yudhājinnṛpasattamaḥ /
praṇamya taṃ muniṃ mūrghnā jagāma svapuraṃ nṛpaḥ

manoramā'pi svasthā'bhūdāśrame tatra saṃsthitā /
pālayāmāsa putraṃ taṃ sudarśanamṛtavratam

dine dine kumāro'sau jagāmopacayaṃ tataḥ /
munibālagataḥ krīḍannirbhayaḥ sarvataḥ śubhaḥ

ekasminsamaye tatra vidallaṃ samupāgatam /
klībeti muniputrastamāmantrayattadantike

sudarśanastu tacchrutvā dadhāraikākṣaraṃ sphuṭam /
anusvārayutaṃ tacca provācāpi punaḥ punaḥ

bījaṃ vai kāmarājākhyaṃ gṛhītaṃ manasā tadā /
jajāpa bālako'tyarthaṃ dhṛtvā cetasi sādaram

bhāviyogānmahārāja kāmarājākhyamad‌bhutam /
svabhāvenaiva tenetthaṃ gṛhītaṃ bālakena vai

tadā'sau pañcame varṣe prāpya mantramanuttamam /
ṛṣicchandovihīnañca dhyānanyāsavivarjitam

prajapanmanasā nityaṃ krīḍatyapi svapityapi /
visasmāra na taṃ mantraṃ jñātvā sāramiti svayam

varṣe caikādaśe prāpte kumāro'sau nṛpātmajaḥ /
muninā copanīto'tha vedamadhyāpitastathā

dhanurvedaṃ tathā sāṅgaṃ nītiśāstraṃ vidhānataḥ /
abhyastāḥ sakalā vidyāstena mantrabalādinā

kadācitso'pi pratyakṣaṃ devīrūpaṃ dadarśa ha /
raktāmbaraṃ raktavarṇaṃ raktasarvāṅgabhūṣaṇam

garuḍe vāhane saṃsthāṃ vaiṣṇavīṃ śaktimad‌bhutām /
dṛṣṭvā prasannavadanaḥ sa babhūva nṛpātmajaḥ

vane tasmiṃsthitaḥ so'tha sarvavidyārthatattvavit /
mātaraṃ sevamānastu vijahāra nadītaṭe

śarāsanañca samprāptaṃ viśikhāś‍ca śilāśitāḥ /
tūṇīrakavacaṃ tasmai dattaṃ cāmbikayā vane

etasminsamaye putrī kāśirājasya supriyā /
nāmnā śaśikalā divyā sarvalakṣaṇasaṃyutā

śuśrāva nṛpaputraṃ taṃ vanasthañca sudarśanam /
sarvalakṣaṇasampannaṃ śūraṃ kāmamivāparam

bandījanamukhācchrutvā rājaputraṃ susaṅgatam /
cakame manasā taṃ vai varaṃ varayituṃ dhiyā

svapne tasyāḥ samāgamya jagadambā niśāntare /
uvāca vacanaṃ cedaṃ samāś‍vāsya susaṃsthitā

varaṃ varaya suśroṇi mama bhaktaḥ sudarśanaḥ /
sarvakāmapradaste'stu vacanānmama bhāmini

evaṃ śaśikalā dṛṣṭā svapne rūpaṃ manoharam /
ambāyā vacanaṃ smṛtvā jaharṣa bhṛśabhāminī

utthitā sā mudā yuktā pṛṣṭā mātrā punaḥ punaḥ /
pramode kāraṇaṃ bālā novācātitrapānvitā

jahāsa mudamāpannā smṛtvā svapnaṃ muhurmuhuḥ /
sakhīṃ prāha tadānyāṃ vai svapnavṛttaṃ savistaram

kadācitsā vihārārthamavāpopavanaṃ śubham /
sakhīyuktā viśālākṣī campakairupaśobhitam

puṣpāṇi cinvatī bālā campakādhaḥsthitābalā /
apaśyad‍brāhmaṇaṃ mārge āgacchantaṃ tvarānvitam

taṃ praṇamya dvijaṃ śyāmā babhāṣe madhuraṃ vacaḥ /
kuto deśānmahābhāga kṛtamāgamanaṃ tvayā

dvija uvāca
bhāradvājāśramād‌bāle nūnamāgamanaṃ mama /
jātaṃ vai kāryayogena kiṃ pṛcchasi vadasva me

śaśikalovāca
tatrāśrame mahābhāga varṇanīyaṃ kimasti vai /
lokātigaṃ viśeṣeṇa prekṣaṇīyatamaṃ kila

brāhmaṇa uvāca
dhruvasandhisutaḥ śrīmānāste sudarśano nṛpaḥ /
yathārthanāmā suśroṇi vartate puruṣottamaḥ

tasya locanamatyantaṃ niṣphalaṃ pratibhāti me /
yena dṛṣṭo na vāmoru kumārastu sudarśanaḥ

ekatra nihitā dhātrā guṇāḥ sarve sisṛkṣuṇā /
guṇānāmākaraṃ draṣṭuṃ manye tenaiva kautukāt

tava yogyaḥ kumāro'sau bhartā bhavitumarhati /
yogo'yaṃ vihito'pyāsīnmaṇikāñcanayoriva

iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīyaskandhe
viśvāmitrakathottaraṃ rājaputrasya kāmabījaprāptivarṇanaṃ nāma saptadaśo'dhyāyaḥ