Language

ENहिગુ
Scripture Library

Devi Bhagavata Purana · Chapter 3.16

3.16.1

yudhājid‌bhāradvājayoḥ saṃvādavarṇanam
vyāsa uvāca
yudhājittvatha saṅgrāmād‌gatvā'yodhyāṃ mahābalaḥ /
manoramāṃ ca papraccha sudarśanajighāṃsayā

3.16.2

sevakān preṣayāmāsa kva gateti muhurvadan /
śubhe dine'tha dauhitraṃ sthāpayāmāsa cāsane

3.16.3

mantribhiś‍ca vasiṣṭhena mantrairātharvaṇaiḥ śubhaiḥ /
abhiṣiktaś‍ca sampūrṇaiḥ kalaśairjalapūritaiḥ

3.16.4

bherīśaṅkhaninādaiś‍ca tūryāṇāṃ cātha niḥsvanaiḥ /
utsavastu nagaryā vai sambabhūva kurūdvaha

3.16.5

viprāṇāṃ vedapāṭhaiś‍ca bandināṃ stutibhistathā /
ayodhyā muditevāsījjayaśabdaiḥ sumaṅgalaiḥ

3.16.6

hṛṣṭapuṣṭajanākīrṇā stutivāditraniḥsvanā /
nave tasminmahīpāle pūrbabhau nūtaneva sā

3.16.7

kecitsādhujanā ye vai cakruḥ śokaṃ gṛhe sthitāḥ /
sudarśanaṃ vicintyādya kva gato'sau nṛpātmajaḥ

3.16.8

manoramātisādhvī sā kva gatā sutasaṃyutā /
pitā'syā nihataḥ saṃkhye rājyalobhena vairiṇā

3.16.9

ityevaṃ cintyamānāste sādhavaḥ samabuddhayaḥ /
atiṣṭhanduḥkhitāstatra śatrujidvaśavartinaḥ

3.16.10

yudhājidapi dauhitraṃ sthāpayitvā vidhānataḥ /
rājyañca mantrisātkṛtvā calitaḥ svāṃ purīṃ prati

3.16.11

śrutvā sudarśanaṃ tatra munīnāmāśrame sthitam /
hantukāmo jagāmāśu citrakūṭaṃ sa parvatam

3.16.12

niṣādādhipatiṃ śūraṃ puraskṛtya balābhidham /
durdarśākhyamagādāśu śṛṅgaverapurādhipam

3.16.13

śrutvā manoramā tatra babhūvātisuduḥkhitā /
āgacchantaṃ bālaputrā bhayārtā sainyasaṃyutam

3.16.14

tamuvācātiśokārtā muniṃ sāśruvilocanā /
kiṃ karomi kva gacchāmi yudhājitsamupasthitaḥ

3.16.15

pitā me nihato'nena dauhitro bhūpatiḥ kṛtaḥ /
sutaṃ me hantukāmo'tra samāyāti balānvitaḥ

3.16.16

purā śrutaṃ mayā svāminpāṇḍavā vai vane sthitāḥ /
munīnāmāśrame puṇye pāñcālyā sahitāstadā

3.16.17

gatāste mṛgayāṃ pārthā bhrātaraḥ pañca eva te /
draupadī saṃsthitā tatra munīnāmāśrame śubhe

3.16.18

dhau‍myo'trirgālavaḥ pailo jāvālirgautamo bhṛguḥ /
cyavanaś‍cātrigotraś‍ca kaṇvaś‍caiva jatuḥ kratuḥ

3.16.19

vītihotraḥ sumantuś‍ca yajñadatto'tha vatsalaḥ /
rāśāsanaḥ kahoḍaś‍ca yavakrīryajñakṛtkratuḥ

3.16.20

ete cānye ca munayo bhāradvājādayaḥ śubhāḥ /
vedapāṭhayutāḥ sarve saṃsthitāś‍cāśrame sthitāḥ

3.16.21

dāsībhiḥ sahitā tatra yājñasenī sthitā mune /
āśrame cārusarvāṅ‌gī nirbhayā munisaṃvṛte

3.16.22

pārthā mṛgānugāstāvatprayātāś‍ca vanādvanam /
dhanurbāṇadharā vīrāḥ pañca vai śatrutāpanāḥ

3.16.23

tāvatsindhupatiḥ śrīmānmārgastho balasaṃyutaḥ /
āgataś‍cāśramābhyāśe śrutvā tu nigamandhvanim

3.16.24

śrutvā vedadhvaniṃ rājā munīnāṃ bhāvitātmanām /
uttatāra rathāttūrṇaṃ darśanākāṅkṣayā nṛpaḥ

3.16.25

yadā niragamattatra bhṛtyadvayasamanvitaḥ /
vedapāṭhayutānvīkṣya munīnudyamasaṃsthitaḥ

3.16.26

kṛtāñjalipuṭaḥ svāminsaṃsthito'tha jayadrathaḥ /
āśrame munibhirjuṣṭe bhūpatiḥ saṃviveśa ha

3.16.27

tatropaviṣṭaṃ rājānaṃ draṣṭukāmāḥ striyastadā /
āyayurmunibhāryāś‍ca ko'yamityabruvannṛpam

3.16.28

tāsāṃ madhye varārohā yājñasenī samāgatā /
jayadrathena dṛṣṭā sā rūpeṇa śrīrivāparā

3.16.29

tāṃ vilokyāsitāpāṅgīṃ devakanyāmivāparām /
papraccha nṛpatirdhaumyaṃ keyaṃ śyāmā varānanā

3.16.30

bhāryā kasya sutā kasya nāmnā kā varavarṇinī /
rūpalāvaṇyasaṃyuktā śacīva vasudhāṅgatā

3.16.31

barbūlavanamadhyasthā lavaṅgalatikā yathā /
rākṣasīvṛndagā nūnaṃ rambhevābhāti bhāminī

3.16.32

satyaṃ vada mahābhāga kasyeyaṃ vallabhābalā /
rājapat‍nīva cābhāti naiṣā munivadhūrdvija

3.16.33

dhau‍mya uvāca
pāṇḍavānāṃ priyā bhāryā draupadī śubhalakṣaṇā /
pāñcālī sindhurājendra vasatyatra varāśrame

3.16.34

jayadratha uvāca
kva gatāḥ pāṇḍavāḥ pañca śūrāḥ samprati viśrutāḥ /
vasantyatra vane vīrā vītaśokā mahābalāḥ

3.16.35

dhau‍mya uvāca
mṛgayārthaṃ gatāḥ pañca pāṇḍavā rathasaṃsthitāḥ /
āgamiṣyanti madhyānhe mṛgānādāya pārthivāḥ

3.16.36

tacchrutvā vacanaṃ tasya udatiṣṭhadasau nṛpaḥ /
draupadīsannidhau gatvā pragamyedamuvāca ha

3.16.37

kuśalaṃ te varārohe kva gatāḥ patayaś‍ca te /
ekādaśa gatānyadya varṣāṇi ca vane kila

3.16.38

draupadī tu tadovāca svasti te'stu nṛpātmaja /
viśramasvāśramābhyāśe kṣaṇādāyānti pāṇḍavāḥ

3.16.39

evaṃ bruvantyāṃ tasyāṃ tu lobhāviṣṭaḥ sa bhūpatiḥ /
jahāra draupadīṃ vīro'nādṛtya munisattamān

3.16.40

kasyacinnaiva viśvāsaḥ kartavyaḥ sarvathā budhaiḥ /
kurvanduḥkhamavāpnoti dṛṣṭāntastvatra vai baliḥ

3.16.41

vairocanasutaḥ śrīmāndharmiṣṭhaḥ satyasaṅgaraḥ /
yajñakartā ca dātā ca śaraṇyaḥ sādhusaṃmataḥ

3.16.42

nādharme nirataḥ kvāpi pralhādasya ca pautrakaḥ /
ekonaśatayajñānvai sa cakāra sadakṣiṇān

3.16.43

sattvamūrttiḥ sadā viṣṇuḥ sevyaḥ sa yogināmapi /
nirvikāro'pi bhagavāndevakāryārthasiddhaye

3.16.44

kaśyapācca samud‌bhūto viṣṇuḥ kapaṭavāmanaḥ /
rājyaṃ chalena hṛtavānmahīṃ caiva sasāgarām

3.16.45

so'bhavatsatyavāg‌rājā balirvairocanistadā /
kapaṭaṃ kṛtavānviṣṇurindrārthe tu mayā śrutam

3.16.46

anyaḥ kiṃ na karotyevaṃ kṛtaṃ vai sattvamūrtinā /
vāmanaṃ rūpamāsthāya yajñapātaṃ cikīrṣatā

3.16.47

na ca viś‍vasitavyaṃ vai kadācitkenacittathā /
lobhaś‍cetasi cetsvāminkīdṛkpāpakṛtaṃ bhayam

3.16.48

lobhāhatāḥ prakurvanti pāpāni prāṇinaḥ kila /
paralokād‌bhayaṃ nāsti kasyacitkarhicinmune

3.16.49

manasā karmaṇā vācā parasvādānahetutaḥ /
prapatanti narāḥ samyaglobhopahatacetasaḥ

3.16.50

devānārādhya satataṃ vāñchanti ca dhanaṃ narāḥ /
na devāstatkare kṛtvā samarthā dātumañjasā

3.16.51

anyasyānīyate vittaṃ prayacchanti manīṣitam /
vāṇijyenātha dānena cauryeṇāpi balena vā

3.16.52

vikrayārthaṃ gṛhītvā ca dhānyavastrādikaṃ bahu /
devānarcayate vaiśyo maharddhirme bhavediti

3.16.53

nātra kiṃ paravittecchā vāṇijyena parantapa /
grahaṇakāle tu samprāpte maharghañcāpi kāṅkṣati

3.16.54

evaṃ hi prāṇinaḥ sarve parasvādānatatparāḥ /
vartante satataṃ brahman viś‍vāsaḥ kīdṛśaḥ punaḥ

3.16.55

vṛthā tīrthaṃ vṛthā dānaṃ vṛthā'dhyayanameva ca /
lobhamohāvṛtānāṃ vai kṛtaṃ tadakṛtaṃ bhavet

3.16.56

tasmādenaṃ mahābhāga visarjaya gṛhaṃ prati /
saputrā'haṃ vasiṣyāmi jānakīvad‌dvijottama

3.16.57

ityukto'sau munistāvad‌gatvā yudhājitaṃ nṛpam /
uvāca vacanaṃ rājñe bhāradvājaḥ pratāpavān

3.16.58

gaccha rājan yathākāmaṃ svapuraṃ nṛpasattama /
neyaṃ manoramābhyeti bālaputrā suduḥkhitā

3.16.59

yudhājiduvāca
mune muñca haṭhaṃ sau‌mya visarjaya manoramām /
na ca yāsyāmyahaṃ muktvā neṣyāmyadya balātpunaḥ

3.16.60

ṛṣiruvāca
nayasva yadi śaktiste balenādya mamāśramāt /
viś‍vāmitro yathā dhenuṃ vasiṣṭhasya muneḥ purā

3.16.16

iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīyaskandhe
yudhājid‌bhāradvājayoḥ saṃvādavarṇanaṃ nāma ṣoḍaśo'dhyāyaḥ

Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc