Devi Bhagavata Purana · Chapter 3.15

manoramayā bhāradvājāśramaṃ prati gamanam
vyāsa uvāca
saṃyuge ca sati tatra bhūpayorāhavāya samupāttaśastrayoḥ /
krodhalobhavaśayoḥ samaṃ tataḥ sambabhūva tumulastu vimardaḥ

saṃsthitaḥ sa samare dhṛtacāpaḥ pārthivaḥ pṛthulabāhuyudhājit /
saṃyutaḥ svabalavāhanādikairāhavāya kṛtaniś‍cayo nṛpaḥ

vīrasena iha sainyasaṃyutaḥ kṣātradharmamanusṛtya saṅgare /
putrikātmajahitāya pārthivaḥ saṃsthitaḥ surapateḥ samatejāḥ

sa bāṇavṛṣṭiṃ visasarja pārthivo
yudhājitaṃ vīkṣya raṇe sthitañca /
giriṃ taḍitvāniva toyavṛṣṭibhiḥ
krodhānvitaḥ satyaparākramo'sau

taṃ vīraseno viśikhaiḥ śilāśitaiḥ
samāvṛṇodāśugamairajihmagaiḥ /
ciccheda bāṇaiś‍ca śilīmukhānasau
tenaiva muktānativegapātinaḥ

gajarathaturagāṇāṃ sambabhūvātiyuddhaṃ
suranaramunisaṅghairvīkṣitañcātighoram /
vitatavihagavṛndairāvṛtaṃ vyoma sadyaḥ
piśitamaśitukāmaiḥ kāmagṛdhrādibhiś‍ca

tatrād‌bhutā kṣatajasindhuruvāha ghorā
vṛndebhya eva gajavīraturaṅgamāṇām /
trāsāvahā nayanamārgagatā narāṇāṃ
pāpātmanāṃ ravijamārgabhaveva kāmam

kīrṇāni bhinnapuline naramastakāni
keśāvṛtāni ca vibhānti yathaiva sindhau /
tumbīphalāni vihitāni vihartukāmai-
rbālairyathā ravisutāprabhavaiś‍ca nūnam

vīraṃ mṛtaṃ bhuvi gataṃ patitaṃ rathādvai
gṛdhraḥ palārthamupari bhramatīti manye /
jīvo'pyasau nijaśarīramavekṣya kāntaṃ
kāṅkṣatyaho'tivivaśo'pi punaḥ praveṣṭum

ājau hato'pi nṛvaraḥ suvimānarūḍhaḥ
svāṅke sthitāṃ suravadhūṃ pravadatyabhīṣṭam /
paśyādhunā mama śarīramidaṃ pṛthivyāṃ
bāṇāhataṃ nipatitaṃ karabhoru kāntam

eko hatastu ripuṇaiva gato'ntarikṣaṃ
devāṅganāṃ samadhigamya yuto vimāne /
tāvatpriyā hutavahe susamarpya dehaṃ
jagrāha kāntamabalā sabalā svakīyā

yuddhe mṛtau ca subhaṭau divi saṅgatau tā-
vanyonyaśastranihatau saha samprayātau /
tatraiva jaghnaturalaṃ paramāhitāstrā-
vekāpsaro'rthavihatau kalahākulau ca

kaś‍cidyuvā samadhigamya surāṅganāṃ vai
rūpādhikāṃ guṇavatīṃ kila bhaktiyuktaḥ /
svīyān guṇānpravitatānpravadaṃstadā'sau
tāṃ premadāmanucakāra ca yogayuktaḥ

bhau‌maṃ rajo'tivitataṃ divi saṃsthitañca
rātriṃ cakāra taraṇiñca samāvṛṇodyat /
magnaṃ tadeva rudhirāmbunidhāvakasmāt
prādurbabhūva ravirapyatikāntiyuktaḥ

kaś‍cid‍gatastu gaganaṃ kila devakanyāṃ
samprāpya cāruvadanāṃ kila bhaktiyuktām /
nāṅgīcakāra caturo vratanāśabhīto
yāsyatyayaṃ mama vṛthā hyanukūlaśabdaḥ

saṅgrāme saṃvṛte tatra yudhājitpṛthivīpatiḥ /
jaghāna vīrasenaṃ taṃ bāṇaistīvraiḥ sudāruṇaiḥ

nihataḥ sa papātorvyāṃ chinnamūrdhā mahīpatiḥ /
prabhagnaṃ tad‍balaṃ sarvaṃ nirgataṃ ca caturdiśam

manoramā hataṃ śrutvā pitaraṃ raṇamūrdhani /
bhayatrastātha sañjātā piturvairamanusmaran

haniṣyati yudhājidvai putraṃ mama durāśayaḥ /
rājyalobhena pāpātmā seti cintāparābhavat

kiṃ karomi kva gacchāmi pitā me nihato raṇe /
bhartā cāpi mṛto'dyaiva putro'yaṃ mama bālakaḥ

lobho'tīva ca pāpiṣṭhastena ko na vaśīkṛtaḥ /
kiṃ na kuryāttadāviṣṭaḥ pāpaṃ pārthivasattamaḥ

pitaraṃ mātaraṃ bhrātṝngurūnsvajanabāndhavān /
hanti lobhasamāviṣṭo jano nātra vicāraṇā

abhakṣyabhakṣaṇaṃ lobhādagamyāgamanaṃ tathā /
karoti kila tṛṣṇārto dharmatyāgaṃ tathā punaḥ

na sahāyo'sti me kaś‍cinnagare'tra mahābalaḥ /
yadādhāre sthitā cāhaṃ pālayāmi sutaṃ śubham

hate putre nṛpeṇādya kiṃ kariṣyāmyahaṃ punaḥ /
na me trātā'sti bhuvane yena vai susthitā hyaham

sāpi vairayutā kāmaṃ sapat‍nī sarvadā bhavet /
līlāvatī na me putre bhaviṣyati dayāvatī

yudhājiti samāyāte na me niḥsaraṇaṃ bhavet /
jñātvā bālaṃ sutaṃ so'dya kārāgāraṃ nayiṣyati

śrūyate hi purendreṇa māturgarbhagataḥ śiśuḥ /
kṛntitaḥ saptadhā paś‍cātkṛtāste sapta saptadhā

praviśya codaraṃ mātuḥ kare kṛtvālpakaṃ pavim /
ekonapañcāśadapi te'bhavanmaruto divi

sapat‍nyai garalaṃ dattaṃ sapat‍nyā nṛpabhāryayā /
garbhanāśārthamuddiśya puraitadvai mayā śrutam

jātastu bālakaḥ paś‍cāddehe viṣayutaḥ kila /
tenāsau sagaro nāma vikhyāto bhuvi maṇḍale

jīvamāno'tha bhartā vai kaikeyyā nṛpabhāryayā /
rāmaḥ pravrājito jyeṣṭho mṛto daśaratho nṛpaḥ

mantriṇastvavaśāḥ kāmaṃ ye me putraṃ sudarśanam /
rājānaṃ kartukāmā vai yudhājidvaśagāś‍ca te

na me bhrātā tathā śūro yo māṃ bandhātpramocayet /
mahatkaṣṭañca samprāptaṃ mayā vai daivayogataḥ

udyamaḥ sarvathā kāryaḥ siddhirdaivāddhi jāyate /
upāyaṃ putrarakṣārthaṃ karomyadya tvarānvitā

iti sañcintya sā bālā vidallaṃ cātimāninam /
nipuṇaṃ sarvakāryeṣu cintyaṃ mantrivarottamam

samāhūya tamekānte provāca bahuduḥkhitā /
gṛhītvā bālakaṃ haste rudatī dīnamānasā

pitā me nihataḥ saṃkhye putro'yaṃ bālakastathā /
yudhājid‌balavān rājā kiṃ vidheyaṃ vadasva me

tāmuvāca vidallo'sau nātra sthātavyameva ca /
gamiṣyāmo vane kāmaṃ vārāṇasyāḥ punaḥ kila

tatra me mātulaḥ śrīmānvartate balavattaraḥ /
subāhuriti vikhyāto rakṣitā sa bhaviṣyati

yudhājiddarśanotkaṇṭhamanasā nagarād‌bahiḥ /
nirgatya rathamāruhya gantavyaṃ nātra saṃśayaḥ

ityuktā tena sā rājñī gatvā līlāvatīṃ prati /
uvāca pitaraṃ draṣṭuṃ gacchāmyadya sulocane

ityuktvā rathamāruhya sairandhrīsaṃyutā tadā /
vidallena ca saṃyuktā niḥsṛtā nagarād‌bahiḥ

trastā hyārtātikṛpaṇā pituḥ śokasamākulā /
dṛṣṭvā yudhājitaṃ bhūpaṃ pitaraṃ gatajīvitam

saṃskārya ca tvarāyuktā vepamānā bhayākulā /
dinadvayena samprāptā rājñī bhāgīrathītaṭam

niṣādailuṇṭhitā tatra gṛhītaṃ sakalaṃ vasu /
rathañcāpi gṛhītvā te nirgatā dasyavaḥ śaṭhāḥ

rudatī sutamādāya cāruvastrā manoramā /
niryayau jāhnavītīre sairandhrīkaralambitā

āruhya ca bhayācchīghramuḍupaṃ sā bhayākulā /
tīrtvā bhāgīrathīṃ puṇyāṃ yayau trikūṭaparvatam

bhāradvājāśramaṃ prāptā tvarayā ca bhayākulā /
saṃvīkṣya tāpasāṃstatra sañjātā nirbhayā tadā

muninā sā tataḥ pṛṣṭā kā'si kasya parigrahaḥ /
kaṣṭenātra kathaṃ prāptā satyaṃ brūhi śucismite

devī vā mānuṣī vāsi bālaputrā vane katham /
rājyabhraṣṭeva vāmoru bhāsi tvaṃ kamalekṣaṇe

evaṃ sā muninā pṛṣṭā novāca varavarṇinī /
rudatī duḥkhasantaptā vidallaṃ ca samādiśat

vidallastamuvācedaṃ dhruvasandhirnṛpottamaḥ /
tasya bhāryā dharmapat‍nī nāmnā ceyaṃ manoramā

siṃhena nihato rājā sūryavaṃśī mahābalaḥ /
putro'yaṃ nṛpatestasya nāmnā caiva sudarśanaḥ

asyāḥ pitātidharmātmā dauhitrārthaṃ mṛto raṇe /
yudhājid‌bhayasantrastā samprāptā vijane vane

tvāmeva śaraṇaṃ prāptā bālaputrā nṛpātmajā /
trātā bhava mahābhāga tvamasyā munisattama

ārtasya rakṣaṇe puṇyaṃ yajñādhikamudāhṛtam /
bhayatastasya dīnasya viśeṣaphaladaṃ smṛtam

ṛṣiruvāca
nirbhayā vasa kalyāṇi putraṃ pālaya suvrate /
na te bhayaṃ viśālākṣi kartavyaṃ śatrusambhavam

pālayasva sutaṃ kāntaṃ rājā te'yaṃ bhaviṣyati /
nātra duḥkhaṃ tathā śokaḥ kadācitsambhaviṣyati

vyāsa uvāca
ityuktā muninā rājñī svasthā sā sambabhūva ha /
uṭaje muninā datte vītaśokā tadāvasat

sairandhrīsahitā tatra vidallena ca saṃyutā /
sudarśanaṃ pālayānā nyavasatsā manoramā

iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīyaskandhe
manoramayā bhāradvājāśramaṃ prati gamanaṃ nāma pañcadaśo'dhyāyaḥ