Devi Bhagavata Purana · Chapter 3.13
viṣṇunānuṣṭhānavarṇanam
rājovāca
hariṇā tu kathaṃ yajñaḥ kṛtaḥ pūrvaṃ pitāmaha /
jagatkāraṇarūpeṇa viṣṇunā prabhaviṣṇunā
ke sahāyāstu tatrāsanbrāhmaṇāḥ ke mahāmate /
ṛtvijo vedatattvajñāstanme brūhi parantapa
paścātkaromyahaṃ yajñaṃ vidhidṛṣṭena karmaṇā /
śrutvā viṣṇukṛtaṃ yāgamambikāyāḥ samāhitaḥ
vyāsa uvāca
rājañchṛṇu mahābhāga vistaraṃ paramādbhutam /
yathā bhagavatā yajñaḥ kṛtaśca vidhipūrvakaḥ
visarjitā yadā devyā dattvā śaktīśca tāstrayaḥ /
kājeśāḥ puruṣā jātā vimānavaramāsthitāḥ
prāptā mahārṇavaṃ ghoraṃ trayaste vibudhottamāḥ /
cakruḥ sthānāni vāsārthaṃ samutpādya dharāṃ sthitāḥ
ādhāraśaktiracalā muktā devyā svayaṃ tataḥ /
tadādhārā sthitā jātā dharā medaḥsamanvitā
madhukaiṭabhayormedaḥ saṃyogānmedinī smṛtā /
dhāraṇācca dharā proktā pṛthvī vistārayogataḥ
mahī cāpi mahīyastvāddhṛtā sā śeṣamastake /
girayaśca kṛtāḥ sarve dhāraṇārtha pravistarāḥ
lohakīlaṃ yathā kāṣṭhe tathā te girayaḥ kṛtāḥ /
mahīdharo mahārāja procyate vibudhairjanaiḥ
jātarūpamayo merurbahuyojanavistaraḥ /
kṛto maṇimayaiḥ śṛṅgaiḥ śobhitaḥ paramādbhutaḥ
marīcirnārado'triśca pulastyaḥ pulahaḥ kratuḥ /
dakṣo vasiṣṭha ityete brahmaṇaḥ prathitāḥ sutāḥ
marīceḥ kaśyapo jāto dakṣakanyāstrayodaśa /
tābhyo devāśca daityāśca samutpannā hyanekaśaḥ
tatastu kāśyapī sṛṣṭiḥ pravṛttā cātivistarā /
manuṣyapaśusarpādijātibhedairanekadhā
brahmaṇaścārdhadehāttu manuḥ svāyambhuvo'bhavat /
śatarūpā tathā nārī sañjātā vāmabhāgataḥ
priyavratottānapādau sutau tasyā babhūvatuḥ /
tistraḥ kanyā varārohā hyabhavannatisundarīḥ
evaṃ sṛṣṭiṃ samutpādya bhagavānkamalodbhavaḥ /
cakāra brahmalokañca meruśṛṅge manoharam
vaikuṇṭhaṃ bhagavānviṣṇū ramāramaṇamuttamam /
krīḍāsthānaṃ suramyañca sarvalokoparisthitam
śivo'pi paramaṃ sthānaṃ kailāsākhyaṃ cakāra ha /
samāsādya bhūtagaṇaṃ vijahāra yathāruci
svargastriviṣṭapo meruśikharopari kalpitaḥ /
tacca sthānaṃ surendrasya nānāratnavirājitam
samudramathanātprāptaḥ pārijātastaruttamaḥ /
caturdantastathā nāgaḥ kāmadhenuśca kāmadā
uccaiḥśravāstathāśvo vai rambhādyapsarasastathā /
indreṇopāttamakhilaṃ jātaṃ vai svargabhūṣaṇam
dhanvantariścandramāśca sāgarācca samudbabhau /
svargasthitau virājete devau bahugaṇairvṛtau
evaṃ sṛṣṭiḥ samutpannā trividhā nṛpasattama /
devatiryaṅmanuṣyādibhedairvividhakalpitā
aṇḍajāḥ svedajāścaiva codbhijjāśca jarāyujāḥ /
caturbhedaiḥ samutpannā jīvāḥ karmayutāḥ kila
evaṃ sṛṣṭiṃ samāsādya brahmaviṣṇumaheśvarāḥ /
vihāraṃ sveṣu sthāneṣu cakruḥ sarve yathepsitam
evaṃ pravartite sarge bhagavānprabhuracyutaḥ /
mahālakṣmyā samaṃ tatra cikrīḍa bhuvane svake
ekasminsamaye viṣṇurvaikuṇṭhe saṃsthitaḥ purā /
sudhāsindhusthitaṃ dvīpaṃ sasmāra maṇimaṇḍitam
yatra dṛṣṭvā mahāmāyāṃ mantraścāsāditaḥ śubhaḥ /
smṛtvā tāṃ paramāṃ śaktiṃ strībhāvaṃ gamito yathā
yajñaṃ kartuṃ manaścakre ambikāyā ramāpatiḥ /
uttīrya bhuvanāttasmātsamāhūya maheśvaram
brahmāṇaṃ varuṇaṃ śakraṃ kuberaṃ pāvakaṃ yamam /
vasiṣṭhaṃ kaśyapaṃ dakṣaṃ vāmadevaṃ bṛhaspatim
sambhāraṃ kalpayāmāsa yajñārthaṃ cātivistaram /
mahāvibhavasaṃyuktaṃ sāttvikañca manoharam
maṇḍapaṃ vitataṃ tatra kārayāmāsa śilpibhiḥ /
ṛtvijo varayāmāsa saptaviṃśatisuvratān
citiñca kārayāmāsa vedīścaiva suvistarāḥ /
prajepurbrāhmaṇā mantrāndevyā bījasamanvitān
juhuvuste haviḥ kāmaṃ vidhivatparikalpite /
kṛte tu vitate home vāguvācāśarīriṇī
viṣṇuṃ tadā samābhāṣya susvarā madhurākṣarā /
viṣṇo tvaṃ bhava devānāṃ hare śreṣṭhatamaḥ sadā
mānyaśca pūjanīyaśca samarthaśca sureṣvapi /
sarve tvāmarcayiṣyanti brahmādyāśca savāsavāḥ
prabhaviṣyanti bho bhaktyā mānavā bhuvi sarvataḥ /
varadastvaṃ ca sarveṣāṃ bhavitā mānaveṣu vai
kāmadaḥ sarvadevānāṃ paramaḥ parameśvaraḥ /
sarvayajñeṣu mukhyastvaṃ pūjyaḥ sarvaiśca yājñikaiḥ
tvāṃ janāḥ pūjayiṣyanti varadastvaṃ bhaviṣyasi /
śrayiṣyanti ca devāstvāṃ dānavairatipīḍitāḥ
śaraṇastvañca sarveṣāṃ bhavitā puruṣottama /
purāṇeṣu ca sarveṣu vedeṣu vitateṣu ca
tvaṃ vai pūjyatamaḥ kāmaṃ kīrtistava bhaviṣyati /
yadā yadā hi dharmasya glānirbhavati bhūtale
tadāṃśenāvatīryāśu kartavyaṃ dharmarakṣaṇam /
avatārāḥ suvikhyātāḥ pṛthivyāṃ tava bhāgaśaḥ
bhaviṣyanti dharāyāṃ vai mānanīyā mahātmanām /
avatāreṣu sarveṣu nānāyoniṣu mādhava
vikhyātaḥ sarvalokeṣu bhavitā madhusūdana /
avatāreṣu sarveṣu śaktiste sahacāriṇī
bhaviṣyati mamāṃśena sarvakāryaprasādhinī /
vārāhī nārasiṃhī ca nānābhedairanekadhā
nānāyudhāḥ śubhākārāḥ sarvābharaṇamaṇḍitāḥ /
tābhiryuktaḥ sadā viṣṇo surakāryāṇi mādhava
sādhayiṣyasi tatsarvaṃ maddattavaradānataḥ /
tāstvayā nāvamantavyāḥ sarvadā garvaleśataḥ
pūjanīyāḥ prayatnena mānanīyāśca sarvathā /
nūnaṃ tā bhārate khaṇḍe śaktayaḥ sarvakāmadāḥ
bhaviṣyanti manuṣyāṇāṃ pūjitāḥ pratimāsu ca /
tāsāṃ tava ca deveśa kīrtiḥ syāndakhileṣvapi
dvīpeṣu saptasvapi ca vikhyātā bhuvi maṇḍale /
tāśca tvāṃ vai mahābhāga mānavā bhuvi maṇḍale
arcayiṣyanti vāñchārthaṃ sakāmāḥ satataṃ hare /
arcāsu copahāraiśca nānābhāvasamanvitāḥ
pūjayiṣyanti vedoktairmantrairnāmajapaistathā /
mahimā tava bhūrloke svarge ca madhusūdana
pūjanāddevadeveśa vṛddhimeṣyati mānavaiḥ /
vyāsa uvāca
iti dattvā varānvāṇī virarāma khasambhavā
bhagavānapi prītātmā hyabhavacchravaṇādiva /
samāpya vidhivadyajñaṃ bhagavānharirīśvaraḥ
visarjayitvā tāndevānbrahmaputrānmunīnatha /
jagāmānucaraiḥ sārdhaṃ vaikuṇṭhaṃ garuḍadhvajaḥ
svāni svāni ca dhiṣṇyāni punaḥ sarve surāstataḥ /
munayo vismitā vārtāṃ kurvantaste parasparam /५७ //
yayuḥ pramuditāḥ kāmaṃ svāśramānpāvanānatha
śrutvā vāṇīṃ paramaviśadāṃ vyomajāṃ śrotraramyāṃ
sarveṣāṃ vai prakṛtiviṣaye bhaktibhāvaśca jātaḥ /
cakruḥ sarve dvijamunigaṇāḥ pūjanaṃ bhaktiyuktā-
stasyāḥ kāmaṃ nikhilaphaladaṃ cāgamoktaṃ munīndrāḥ
iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīyaskandhe
ambikāmakhasya viṣṇunānuṣṭhānavarṇanaṃ trayodaśo'dhyāyaḥ
Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0