Devi Bhagavata Purana · Chapter 3

sūta uvāca/
athetihāsamanyacca śṛṇudhvaṃ munisattamāḥ /
devībhāgavatasyāsya māhātmyaṃ yatra gīyate

ekadā kuṃbhayonistu lopāmudrāpatirmuniḥ /
gatvā kumāramabhyarcya papraccha vividhāḥ kathāḥ

sa tasmai bhagavānskandaḥ kathayāmāsa bhūriśaḥ /
dānatīrthavratādīnāṃ māhātmyopacitāḥ kathāḥ

vārāṇasyāśca māhātmyaṃ maṇikarṇībhavaṃ tathā /
gaṃgāyāścāpi tīrthānāṃ varṇitaṃ bahuvistaram

śrutvātha sa muniḥ prītaḥ kumāraṃ bhūrivarcasam /
punaḥ papraccha lokānāṃ hitārthaṃ kuṃbhasaṃbhavaḥ

agastya uvāca/
bhagavaṃstārakārāte devībhāgavatasya tu /
māhātmyaśravaṇe tasya vidhiṃ cāpi vada prabho

devībhāgavataṃ nāma purāṇaṃ paramottamam /
trailokyajananī sākṣādgīyate yatra śāśvatī

skanda uvāca/
śrībhāgavatamāhātmyaṃ ko vaktuṃ vistarātkṣamaḥ /
śṛṇu saṃkṣepato brahmankathayiṣyāmi sāṃpratam

yā nityā saccidānandarūpiṇī jagadambikā /
sākṣātsamāśritā yatra bhuktimuktipradāyinī

atastadvāṅmayī mūrtirdevībhāgavate mune /
paṭhanācchravaṇādyasya na kiṃcidiha durlabham

āsīdvivasvataḥ putraḥ śrāddhadeva iti śrutaḥ /
so'napatyo'karodiṣṭiṃ vasiṣṭhānumato nṛpaḥ

hotāraṃ prārthayāmāsa śraddhā'tha dayitā manoḥ /
kanyā bhavatu me brahmaṃstathopāyo vidhīyatām

manasā cintayanhotā kanyāmevājuhoddhaviḥ /
tatastadvyabhicāreṇa kanyelā nāma cābhavat

atha rājā sutāṃ dṛṣṭvā provāca vimanā gurum /
kathaṃ saṅkalpavaiṣamyamiha jātaṃ prabho tava

tacchrutvā sa munirdadhyau jñātvā hoturvyatikramam /
īśvaraṃ śaraṇaṃ yāta ilāyāḥ puṃstvakāmyayā

munestapaḥprabhāvācca pareśānugrahāttathā /
paśyatāṃ sarvalokānāmilā puruṣatāmagāt

guruṇā kṛtasaṃskāraḥ sudyumno'tha manoḥ sutaḥ /
nidhirbabhūva vidyānāṃ saritāmiva sāgaraḥ

atha kālena sudyumnastāruṇyaṃ samavāpya ca /
mṛgayārthaṃ vanaṃ yāto hayamāruhya saindhavam

vanādvanāṃtaraṃ gacchanbahu babhrāma sānugaḥ /
daivādadhastāddhemādreḥ sa kumāro vanaṃ yayau

kasmiṃścitsamaye yatra bhāryayā'parṇayā saha /
aramaddevadevastu śaṅkaro bhagavānmudā //२०/
tadā tu munayastatra śivadarśanalālasāḥ /
ājagmuratha tāndṛṣṭvā girijā vrīḍitā'bhavat

ramamāṇau tu tau dṛṣṭvā giriśau saṃśitavratāḥ /
nivṛttā munayo jagmurvaikuṇṭhanilayaṃ tadā

priyāyāḥ priyamanvicchañchivo'raṇyaṃ śaśāpa ha /
adyārabhya viśedyo'tra pumān yoṣidbhavediti

tata ārabhya taṃ deśaṃ puruṣā varjayaṃti hi /
tatra praviṣṭaḥ sudyumno babhūva pramadottamā

strībhūtānugānaśvaṃ vaḍavāṃ vīkṣya vismitaḥ /
atha sā sundarī yoṣā vicacāra vane vane

ekadā sā jagāmātha budhasyāśramasannidhau /
dṛṣṭvā tāṃ cārusarvāṅgīṃ pīnonnatapayodharām

biṃboṣṭhīṃ kundadaśanāṃ sumukhīmutpalekṣaṇām /
anaṅgaśaraviddhāṃgaścakame bhagavānbudhaḥ

sāpi taṃ cakame subhrūḥ kumāraṃ somanaṃdanam /
tatastasyāśrame'vātsīdramamāṇā budhena sā

atha kālena kiyatā purūravasamātmajam /
sa tasyāṃ janayāmāsa mitrāvaruṇasaṃbhavaḥ

atha varṣeṣu yāteṣu kadācitsā budhāśrame /
smṛtvā svaṃ pūrvavṛttāntaṃ duḥkhitā nirjagāma ha

gurorathāśramaṃ gatvā vasiṣṭhasya praṇamya tam /
nivedya vṛttaṃ śaraṇaṃ yayau puṃstvamabhīpsatī

vasiṣṭho jñātavṛttāṃto gatvā kailāsaparvatam /
saṃpūjya śaṃbhuṃ tuṣṭāva bhaktyā paramayā yutaḥ

vasiṣṭha uvāca/
namo namaḥ śivāyāstu śaṃkarāya kapardine /
girijārddhāṅgadehāya namaste caṃdramaulaye

mṛḍāya sukhadātre te namaḥ kailāsavāsine /
nīlakaṇṭhāya bhaktānāṃ bhuktimuktipradāyine

śivāya śivarūpāya prapannabhayahāriṇe /
namo vṛṣabhavāhāya śaraṇyāya parātmane

brahmaviṣṇvīśarūpāya sargasthitilayeṣu ca /
namo devādhidevāya varadāya purāraye

yajñarūpāya yajatāṃ phaladātre namo namaḥ /
gaṃgādharāya sūryenduśikhinetrāya te namaḥ

evaṃ stutaḥ sa bhagavānprādurāsījjagatpatiḥ /
vṛṣārūḍho'mbikopetaḥ koṭisūryasamaprabhaḥ

rajatācalasaṃkāśastrinetraścaṃdraśekharaḥ/
praṇataṃ parituṣṭātmā provāca munisattamam

śrībhagavānuvāca/
varaṃ varaya viprarṣe yatte manasi vartate /
ityuktastaṃ praṇamyelā pum̐stvamabhyarthayanmuniḥ

atha prasanno bhagavānuvāca munisattamam /
māsaṃ pumānsa bhavitā māsaṃ nārī bhaviṣyati

iti prāpya varaṃ śaṃbhormaharṣirjagadambikām /
varadānonmukhīṃ devīṃ praṇanāma maheśvarīm

koṭicaṃdrakalākāntiṃ susmitāṃ paripūjya ca /
tuṣṭāva bhaktyā satatamilāyāḥ puṃstvakāmyayā ४३ //
jaya devi mahādevi bhaktānugrahakāriṇi /
jaya sarvasurārādhye jayānaṃtaguṇālaye

namo namaste deveśi śaraṇāgatavatsale /
jaya durge du:khahaṃtri duṣṭadaityaniṣūdini

bhaktigamye mahāmāye namaste jagadambike /
saṃsārasāgarottārapotībhūtapadāmbuje

brahmādayo'pi vibudhāstvatpādāṃbujasevayā /
viśvasargasthitilayaprabhutvaṃ samavāpnuyuḥ

prasannā bhava deveśi caturvargapradāyini /
kastvāṃ stotuṃ kṣamo devi kevalaṃ praṇato'smyaham ४८//
evaṃ stutā bhagavatī durgā nārāyaṇī parā /
bhaktyā vasiṣṭhamuninā prasannā tatkṣaṇādabhūt

tadovāca mahādevī praṇatārtiharī munim /
sudyumnabhavanaṃ gatvā kuru bhaktyā madarcanam

sudyumnaṃ śrāvaya prītyā purāṇaṃ matpriyaṃkaram /
devībhāgavataṃ nāma navāhobhirdvijottama

śravaṇādeva satataṃ puṃstvamasya bhaviṣyati /
ityuktvā ca tirodhānaṃ gacchataḥsma śiveśvarau

vasiṣṭhastāṃ diśaṃ natvā samāgatyāśramaṃ nijam /
samāhūya ca sudyumnaṃ devyārādhanamādiśat

āśvinasya site pakṣe saṃpūjya jagadaṃbikām /
navarātravidhānena śrāvayāmāsa bhūpatim

śrutvā bhaktyāpi sudyumnaḥ śrīmadbhāgavatāmṛtam /
praṇamyābhyarcya ca guruṃ lebhe puṃstvaṃ niraṃtaram ५५ //
rājyāsane'bhiṣiktastu vasiṣṭhena maharṣiṇā /
bhuvaṃ śaśāsa dharmeṇa prajāścaivānuraṃjayan

īje ca vividhairyajñaiḥ saṃpūrṇavaradakṣiṇaiḥ /
putreṣu rājyaṃ saṃdiśya prāpa devyāḥ salokatām

//
iti kathitamaśeṣaṃ setihāsaṃ ca viprā yadi paṭhati subhaktyā mānavo vā śṛṇoti /
sa iha sakalakāmānprāpya devyāḥ prasādātparamamṛtamathānte yāti devyāḥ salokam

iti śrīskandapurāṇe mānasakhaṇḍe devībhāgavatamāhātmye tṛtīyo'dhyāyaḥ