Language

ENहिગુ
Scripture Library

Devi Bhagavata Purana · Chapter 3.1

3.1.1

bhuvaneśvarīvarṇanam
janamejaya uvāca -
bhagavan bhavatā proktaṃ yajñamambābhidhaṃ mahat /
sā kā kathaṃ samutpannā kutra kasmācca kiṃguṇā

3.1.2

kīdṛśaśca makhastasyāḥ svarūpaṃ kīdṛśaṃ tathā /
vidhānaṃ vidhivad‌‌brūhi sarvajño'si dayānidhe

3.1.3

brahmāṇḍasya tathotpattiṃ vada vistaratastathā /
yathoktaṃ yādṛśaṃ brahmannakhilaṃ vetsi bhūsura

3.1.4

brahmā viṣṇuśca rudraśca trayo devā mayā śrutāḥ /
sṛṣṭipālanasaṃhārakārakāḥ saguṇāstvamī

3.1.5

svatantrāste mahātmānaḥ pārāśarya vadasva me /
āhosvitparatantrāste śrotumicchāmi sāmpratam

3.1.6

mṛtyudharmāśca te no vā saccidānandarūpiṇaḥ /
adhibhūtādibhiryuktā na vā duḥkhaistridhātmakaiḥ

3.1.7

kālasya vaśagā no vā te sureṃdrā mahābalāḥ /
kathaṃ te vai samutpannā kasmāditi ca saṃśayaḥ

3.1.8

harṣaśokayutāste vai nidrālasyasamanvitāḥ /
saptadhātumayāsteṣāṃ dehāḥ kiṃ vānyathā mune

3.1.9

kairdravyairnirmitāste vai kairguṇairindriyaistathā /
bhogaśca kīdṛśasteṣāṃ pramāṇamāyuṣastathā

3.1.10

nivāsasthānamapyeṣāṃ vibhūtiṃ ca vadasva me /
śrotumicchāmyahaṃ brahman vistareṇa kathāmimām

3.1.11

vyāsa uvāca -
durgamaḥ praśnabhāro'yaṃ kṛto rājaṃstvayā'dhunā /
brahmādīnāṃ samutpattiḥ kasmāditi mahāmate

3.1.12

etadeva mayā pūrvaṃ pṛṣṭo'sau nārado muniḥ /
vismitaḥ pratyuvācedamutthitaḥ śṛṇu bhūpate

3.1.13

kasmiṃśca samaye cāhaṃ gaṅgātīre sthitaṃ munim /
apaśyaṃ nāradaṃ śāntaṃ sarvajñaṃ vedavittamam

3.1.14

dṛṣṭvāhaṃ mudito bhūtvā pādayorapataṃ muneḥ /
tejājñaptaḥ samīpe'sya saṃviṣṭaśca varāsane

3.1.15

śrutvā kuśalavārtāṃ vai tamapṛcchaṃ vidheḥ sutam /
nirviṣṭaṃ jāhnavītīre nirjane sūkṣmavāluke

3.1.16

mune'tivitatasyāsya brahmāṇḍasya mahāmate /
kaḥ kartā paramaḥ proktastanme brūhi vidhānataḥ

3.1.17

kasmādetatsamutpannaṃ brahmāṇḍaṃ munisattama /
anityaṃ vā tathā nityaṃ tadācakṣva dvijottama

3.1.18

ekakartṛkametadvā bahukartṛkamanyathā /
akartṛkaṃ na kāryaṃ syādvirodho'yaṃ vibhāti me

3.1.19

iti sandehasandohe magnaṃ māṃ tārayādhunā /
vikalpakoṭīḥ kṛrvāṇaṃ saṃsāre'smin pravistare

3.1.20

bruvanti śaṃkaraṃ kecinmatvā kāraṇakāraṇam /
sadāśivaṃ mahādevaṃ pralayotpattivarjitam

3.1.21

ātmārāmaṃ sureśaṃ ca triguṇaṃ nirmalaṃ haram /
saṃsāratārakaṃ nityaṃ sṛṣṭisthityantakāraṇam

3.1.22

anye viṣṇuṃ stuvantyenaṃ sarveṣāṃ prabhumīśvaram /
paramātmānamavyaktaṃ sarvaśaktisamanvitam

3.1.23

bhuktidaṃ muktidaṃ śāntaṃ sarvādiṃ sarvatomukham /
vyāpakaṃ viśvaśaraṇamanādinidhanaṃ harim

3.1.24

dhātāraṃ ca tathā cānye bruvanti sṛṣṭikāraṇam /
tameva sarvavettāraṃ sarvabhūtapravartakam

3.1.25

caturmukhaṃ sureśānaṃ nābhipadmabhavaṃ vibhum /
sraṣṭāraṃ sarvalokānāṃ satyalokanivāsinam

3.1.26

dineśaṃ pravadantyanye sarveśaṃ vedavādinaḥ /
stuvanti caiva gāyanti sāyaṃ prātaratandritāḥ

3.1.27

yajanti ca tathā yajñe vāsavaṃ ca śatakratum /
sahasrākṣaṃ devadevaṃ sarveṣāṃ prabhumulbaṇam

3.1.28

yajñādhīśaṃ surādhīśaṃ trilokeśaṃ śacīpatim /
yajñānāṃ caiva bhoktāraṃ somapaṃ somapapriyam

3.1.29

varuṇaṃ ca tathā somaṃ pāvakaṃ pavanaṃ tathā /
yamaṃ kuberaṃ dhanadaṃ gaṇādhīśaṃ tathāpare

3.1.30

herambaṃ gajavaktraṃ ca sarvakāryaprasādhakam /
smaraṇātsiddhidaṃ kāmaṃ kāmadaṃ kāmagaṃ param

3.1.31

bhavānīṃ kecanācāryāḥ pravadantyakhilārthadām /
ādimāyāṃ mahāśaktiṃ prakṛtiṃ puruṣānugām

3.1.32

brahmaikatāsamāpannāṃ sṛṣṭisthityantakāriṇīm /
mātaraṃ sarvabhūtānāṃ devatānāṃ tathaiva ca

3.1.33

anādinidhanāṃ pūrṇāṃ vyāpikāṃ sarvajantuṣu /
īśvarīṃ sarvalokānāṃ nirguṇāṃ saguṇāṃ śivām

3.1.34

vaiṣṇavīṃ śāṅkarīṃ brāhmīṃ vāsavīṃ vāruṇīṃ tathā /
vārāhīṃ nārasiṃhīṃ ca mahālakṣmīṃ tathād‌bhutām

3.1.35

vedamātaramekāṃ ca vidyāṃ bhavataroḥ sthirām /
sarvaduḥkhanihantrīṃ ca smaraṇātsarvakāmadām

3.1.36

mokṣadāṃ ca mumukṣūṇāṃ kāmadāṃ ca phalārthinām /
triguṇātītarūpāṃ ca guṇavistārakārakām

3.1.37

nirguṇāṃ saguṇāṃ tasmāttāṃ dhyāyanti phalārthinaḥ /
niraṃjanaṃ nirākāraṃ nirlepaṃ nirguṇaṃ kila

3.1.38

arūpaṃ vyāpakaṃ brahma pravadanti munīśvarāḥ /
vedopaniṣadi proktastejomaya iti kvacit

3.1.39

sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasranayanastathā /
sahasrakarakarṇaśca sahasrāsyaḥ sahasrapāt

3.1.40

viṣṇoḥ pādamathākāśaṃ paramaṃ samudāhṛtam /
virājaṃ virajaṃ śāntaṃ pravadanti manīṣiṇaḥ

3.1.41

puruṣottamaṃ tathā cānye pravadanti purāvidaḥ /
naiko'pīti vadantyanye prabhurīśaḥ kadācana

3.1.42

anīśvaramidaṃ sarvaṃ brahmāṇḍamiti kecana /
na kadāpīśajanyaṃ yajjagadetadacintitam

3.1.43

sadaivedamanīśaṃ ca svabhāvotthaṃ sadedṛśam /
akartāsau pumānproktaḥ prakṛtistu tathā ca sā

3.1.44

evaṃ vadanti sāṅkhyāśca munayaḥ kapilādayaḥ /
ete sandehasandohāḥ prabhavanti tathā'pare

3.1.45

vikalpopahataṃ cetaḥ kiṃ karomi munīśvara /
dharmādharmavivakṣāyāṃ na mano me sthiraṃ bhavet

3.1.46

ko dharmaḥ kīdṛśo'dharmaścihnaṃ naivopalabhyate /
devāḥ sattvaguṇotpannāḥ satyadharmavyavasthitāḥ

3.1.47

pīḍyante dānavaiḥ pāpaiḥ kutra dharmavyavasthitiḥ /
dharmasthitāḥ sadācārāḥ pāṇḍavā mama vaṃśajāḥ

3.1.48

duḥkhaṃ bahuvidhaṃ prāptāstatra dharmasya kā sthitiḥ /
ato me hṛdayaṃ tāta vepate'tīva saṃśaye

3.1.49

kuru me'saṃśayaṃ cetaḥ samartho'si mahāmune /
trāhi saṃsāravārdhestvaṃ jñānapotena māṃ mune

3.1.50

majjantaṃ cotpatantaṃ ca magnaṃ mohajalāvile

3.1.1

iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ
tṛtīyaskandhe bhuvaneśvarīvarṇanaṃ nāma prathamo'dhyāyaḥ

Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc