Devi Bhagavata Purana · Chapter 2.9

parīkṣid‌rājño guptagṛhe vāsavarṇanam
parīkṣiduvāca
kāmārtaḥ sa munirgatvā ruruḥ supto nijāśrame /
pitā papraccha dīnaṃ taṃ kiṃ ruro vimanā asi

sa tamāhātikāmārtaḥ sthūlakeśasya cāśrame /
kanyā pramadvarā nāma sā me bhāryā bhavediti

sa gatvā pramatistūrṇaṃ sthūlakeśaṃ mahāmunim /
pramuhya sumukhaṃ kṛtvā yayāce tāṃ varānanām

dadau vācaṃ sthūlakeśaḥ pradāsyāmi śubhe'hani /
vivāhārthaṃ ca sambhāraṃ racayāmāsaturvane

pramatiḥ sthūlakeśaśca vivāhārthaṃ samudyatau /
babhūvaturmahātmānau samīpasthau tapovane

tasminnavasare kanyā ramamāṇā gṛhāṅgaṇe /
prasuptaṃ pannagaṃ pādenāspṛśaccārulocanā

daṣṭā tu pannagenātha sā mamāra varāṅganā /
kolāhalastadā jāto mṛtāṃ dṛṣṭvā pramadvarām

militā munayaḥ sarve cukruśuḥ śokasaṃyutāḥ /
bhūmau tāṃ patitāṃ dṛṣṭvā pitā tasyātiduḥkhitaḥ

ruroda vigataprāṇāṃ dīpyamānāṃ sutejasā /
ruruḥ śrutvā tadākrandaṃ darśanārthaṃ samāgataḥ

dadarśa patitāṃ tatra sajīvāmiva kāminīm /
rudantaṃ sthūlakeśaṃ ca dṛṣṭvānyānṛṣisattamān

ruruḥ sthānād‌bahirgatvā ruroda virahākulaḥ /
aho daivena sarpo'yaṃ preṣitaḥ paramād‌bhutaḥ

mama śarmavighātāya duḥkhaheturayaṃ kila /
kiṃ karomi kva gacchāmi mṛtā me prāṇavallabhā

na vai jīvitumicchāmi viyuktaḥ priyayānayā /
nāliṅ‌gitā varārohā na mayā cumbitā mukhe

na pāṇigrahaṇaṃ prāptaṃ mandabhāgyena sarvathā /
lājāhomastathā cāgnau na kṛtastvanayā saha

mānuṣyaṃ dhigidaṃ kāmaṃ gacchantvadya mamāsavaḥ /
duḥkhitasya na vā mṛtyurvāñchitaḥ samupaiti hi

sukhaṃ tarhi kathaṃ divyamāpyate bhuvi vāñchitam /
prapatāmi hrade ghore pāvake prapatāmyaham

viṣamadmi gale pāśaṃ kṛtvā prāṇāṃstyajāmyaham /
vilapyaivaṃ rurustatra vicārya manasā punaḥ

upāyaṃ cintayāmāsa sthitastasminnadītaṭe /
maraṇātkiṃ phalaṃ me syādātmahatyā duratyayā

duḥkhitaśca pitā me syājjananī cātiduḥkhitā /
daivastuṣṭo bhavetkāmaṃ dṛṣṭvā māṃ tyaktajīvitam

sarvaḥ pramuditaśca syānmatkṣaye nātra saṃśayaḥ /
upakāraḥ priyāyāḥ kaḥ paraloke bhavedapi

mṛte mayyātmaghātena virahātpīḍite'pi ca /
paraloke priyā sāpi na me syādātmaghātinaḥ

etadarthaṃ mṛte doṣā mayi naivāmṛte punaḥ /
vimṛśyaiva rurustatra snātvācamya śuciḥ sthitaḥ

abravīdvacanaṃ kṛtvā jalaṃ pāṇāvasau muniḥ /
yanmayā sukṛtaṃ kiñcitkṛtaṃ devārcanādikam

guravaḥ pūjitā bhaktyā hutaṃ japtaṃ tapaḥ kṛtam /
adhītāstvakhilā vedā gāyatrī saṃskṛtā yadi

ravirārādhitastena sañjīvatu mama priyā /
yadi jīvenna me kāntā tyaje prāṇānahaṃ tataḥ

ityuktvā tajjalaṃ bhūmau cikṣepārādhya devatāḥ /
rājovāca
evaṃ vilapatastasya bhāryayā duḥkhitasya ca

devadūtastadābhyetya vākyamāha ruruṃ tataḥ /
devadūta uvāca
mākārṣīḥ sāhasaṃ brahmankathaṃ jīvenmṛtā priyā

gatāyureṣā suśroṇī gandharvāpsarasoḥ sutā /
anyāṃ kāmaya cārvaṅgīṃ mṛteyaṃ cāvivāhitā

kiṃ rodiṣi sudurbuddhe kā prītiste'nayā saha /
rururuvāca
devadūta na cānyāṃ vai variṣyāmyahamaṅganām

yadi jīvenna jīvedvā martavyaṃ cādhunā mayā /
rājovāca
viditveti haṭhaṃ tasya devadūto mudānvitaḥ

uvāca vacanaṃ tathyaṃ satyaṃ cātimanoharam /
upāyaṃ śṛṇu viprendra vihitaṃ yatsuraiḥ purā

āyuṣo'rdhapradānena jīvayāśu pramadvarām /
rururuvāca
āyuṣo'rdhaṃ prayacchāmi kanyāyai nātra saṃśayaḥ

adya pratyāvṛtaprāṇā prottiṣṭhatu mama priyā /
viśvāvasustadā tatra vimānena samāgataḥ

jñātvā putrīṃ mṛtāṃ cāśu svargalokātpramadvarām /
tato gandharvarājaśca devadūtaśca sattamaḥ

dharmarājamupetyedaṃ vacanaṃ pratyabhāṣatām /
dharmarāja ruroḥ pat‍nī sutā viśvāvasostathā

mṛtā pramadvarā kanyā daṣṭā sarpeṇa cādhunā /
sā rurorāyuṣo'rdhena martukāmasya sūryaja

samuttiṣṭhatu tanvaṅgī vratacaryāprabhāvataḥ /
dharma uvāca
viśvāvasusutāṃ kanyāṃ devadūta yadīcchasi

uttiṣṭhatvāyuṣo'rdhena ruruṃ gatvā tvamarpaya /
rājovāca
evamuktastato gatvā jīvayitvā pramadvarām

ruroḥ samarpayāmāsa devadūtastvarānvitaḥ /
tataḥ śubhe'hni vidhinā ruruṇāpi vivāhitā

itthaṃ copāyayogena mṛtāpyujjīvitā tadā /
upāyastu prakartavyaḥ sarvathā śāstrasammataḥ

maṇimantrauṣadhībhiśca vidhivatprāṇarakṣaṇe /
ityuktvā sacivān rājā kalpayitvā surakṣakān

kārayitvātha prāsādaṃ saptabhūmikamuttamam /
ārurohottarāsūnuḥ sacivaiḥ saha tatkṣaṇam

maṇimantradharāḥ śūrāḥ sthāpitāstatra rakṣaṇe /
preṣayāmāsa bhūpālo muniṃ gauramukhaṃ tataḥ

prasādārthaṃ sevakasya kṣamasveti punaḥ punaḥ /
brāhmaṇānsiddhamantrajñān rakṣaṇārthamitastataḥ

mantriputraḥ sthitastatra sthāpayāmāsa dantinaḥ /
na kaścidāruhettatra prāsāde cātirakṣite

vāto'pi na carettatra praveśe vinivāryate /
bhakṣyabhojyādikaṃ rājā tatrasthaśca cakāra saḥ

stānasandhyādikaṃ karma tatraiva vinivartya ca /
rājakāryāṇi sarvāṇi tatrasthaścākaronnṛpaḥ

mantribhiḥ saha sammantrya gaṇayandivasānapi /
kaścicca kaśyapo nāma brāhmaṇo mantrisattamaḥ

śuśrāva ca tathā śāpaṃ prāptaṃ rājñā mahātmanā /
sa dhanārthī dvijaśreṣṭhaḥ kaśyapaḥ samacintayat

vrajāmi tatra yatrāste śapto rājā dvijena ha /
iti kṛtvā matiṃ vipraḥ svagṛhānniḥsṛtaḥ pathi

kaśyapo mantravidvidvāndhanārthī munisattamaḥ

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryā saṃhitāyāṃ dvitīyaskandhe
parīkṣid‌rājño guptagṛhe vāsavarṇanaṃ nāma navamo'dhyāyaḥ