Devi Bhagavata Purana · Chapter 2.6

yudhiṣṭhirādīnāmutpattivarṇanam
sūta uvāca
evaṃ satyavatī tena vṛtā śantanunā kila /
dvau putrau ca tayā jātau mṛtau kālavaśādapi

vyāsavīryāttu sañjāto dhṛtarāṣṭro'ndha eva ca /
muniṃ dṛṣṭvātha kāminyā netrasammīlane kṛte

śvetarūpā yato jātā dṛṣṭvā vyāsaṃ nṛpātmajā /
vyāsakopātsamutpannaḥ pāṇḍustena na saṃśayaḥ

santoṣitastayā vyāso dāsyā kāmakalāvidā /
vidurastu samutpanno dharmāṃśaḥ satyavāk śuciḥ

rājye saṃsthāpitaḥ pāṇḍuḥ kanīyānapi mantribhiḥ /
andhatvād‌dhṛtarāṣṭro'sau nādhikāre niyojitaḥ

bhīṣmasyānumate rājyaṃ prāptaḥ pāṇḍurmahābalaḥ /
viduro'pyatha medhāvī mantrakārye niyojitaḥ

dhṛtarāṣṭrasya dve bhārye gāndhārī saubalī smṛtā /
dvitīyā ca tathā vaiśyā gārhastyeṣu pratiṣṭhitā

pāṇḍorapi tathā pat‍nyau dve prokte vedavādibhiḥ /
śaurasenī tathā kuntī mādrī ca madradeśajā

gāndhārī suṣuve putraśataṃ paramaśobhanam /
vaiśyāpyekaṃ sutaṃ kāntaṃ yuyutsuṃ suṣuve priyam

kuntī tu prathamaṃ kanyā sūryātkarṇaṃ manoharam /
suṣuve pitṛgehasthā paścātpāṇḍuparigrahaḥ

ṛṣaya ūcuḥ
kimetatsūta citraṃ tvaṃ bhāṣase munisattama /
janitaśca sutaḥ pūrvaṃ pāṇḍunā sā vivāhitā

sūryātkarṇaḥ kathaṃ jātaḥ kanyāyāṃ vada vistarāt /
kanyā kathaṃ punarjātā pāṇḍunā sā vivāhitā

sūta uvāca
śūrasenasutā kuntī bālabhāve yadā dvijāḥ /
kuntibhojena rājñā tu prārthitā kanyakā śubhā

kuntibhojena sā bālā putrī tu parikalpitā /
sevanārthaṃ tu dīptasya vihitā cāruhāsinī

durvāsāstu muniḥ prāptaścāturmāsye sthito dvijaḥ /
paricaryā kṛtā kuntyā munistoṣaṃ jagāma ha

dadau mantraṃ śubhaṃ tasyai yenāhūtaḥ suraḥ svayam /
samāyāti tathā kāmaṃ pūrayiṣyati vāñchitam

gate munau tataḥ kuntī niścayārthaṃ gṛhe sthitā /
cintayāmāsa manasā kaṃ suraṃ samacintaye

uditaśca tadā bhānustayā dṛṣṭo divākaraḥ /
mantroccāraṃ tayā kṛtvā cāhūtastigmagustadā

maṇḍalānmānuṣaṃ rūpaṃ kṛtvā sarvātipeśalam /
avātarattadākāśātsamīpe tatra mandire

dṛṣṭvā devaṃ samāyāntaṃ kuntī bhānuṃ suvismitā /
vepamānā rajodoṣaṃ prāptā sadyastu bhāminī

kṛtāñjaliḥ sthitā sūryaṃ babhāṣe cārulocanā /
suprītā darśanenādya gaccha tvaṃ nijamaṇḍalam

sūrya uvāca
āhūto'smi kathaṃ kunti tvayā mantrabalena vai /
na māṃ bhajasi kasmāttvaṃ samāhūya purogatam

kāmārto'smyasitāpāṅ‌gi bhaja māṃ bhāvasaṃyutam /
mantreṇādhīnatāṃ prāpptaṃ krīḍituṃ naya māmiti

kuntyuvāca //
kanyāsmyahaṃ tu dharmajña sarvasākṣinnamāmyaham /
tavāpyahaṃ na durvācyā kulakanyāsmi suvrata

sūrya uvāca
lajjā me mahatī cādya yadi gacchāmyahaṃ vṛthā /
vācyatāṃ sarvadevānāṃ yāsyāmyatra na saṃśayaḥ

śapsyāmi taṃ dvijaṃ cādya yena mantraḥ samarpitaḥ /
tvāṃ cāpi subhṛśaṃ kunti nocenmāṃ tvaṃ bhajiṣyasi

kanyādharmaḥ sthiraste syānna jñāsyanti janāḥ kila /
matsamastu tathā putro bhavitā te varānane

ityuktvā taraṇiḥ kuntīṃ tanmanaskāṃ sulajjitām /
bhuktvā jagāma deveśo varaṃ dattvātivāñchitam

garbhaṃ dadhāra suśroṇī sugupte mandire sthitā /
dhātrī veda priyā caikā na mātā na janastathā

guptaḥ sadmani putrastu jātaścātimanoharaḥ /
kavacenātiramyeṇa kuṇḍalābhyāṃ samanvitaḥ

dvitīya iva sūryastu kumāra iva cāparaḥ /
kare kṛtvātha dhātreyī tāmuvāca sulajjitām

kāṃ cintāṃ karabhoru tvamādhatse'dya sthitāsmyaham /
mañjūṣāyāṃ sutaṃ kuntī muñcantī vākyamabravīt

kiṃ karomi sutārtāhaṃ tyaje tvāṃ prāṇavallabham /
mandabhāgyā tyajāmi tvāṃ sarvalakṣaṇasaṃyutam

pātutvāṃ saguṇāguṇā bhagavatī
sarveśvarī cāmbikā
stanyaṃ saiva dadātu viśvajananī
kātyāyanī kāmadā /
drakṣye'haṃmukhapaṅkajaṃ sulalitaṃ
prāṇapriyārhaṃ kadā
tyaktvā tvāṃ vijane vane ravisutaṃ
duṣṭā yathā svairiṇī

pūrvasminnapi janmani trijagatāṃ
mātā na cārādhitā
na dhyātaṃ padapaṅkajaṃ sukhakaraṃ
devyāḥ śivāyāściram /
tenāhaṃ suta durbhagāsmi satataṃ
tyaktvā punastvāṃ vane
tapsyāmi priya pātakaṃ smṛtavatī
buddhyā kṛtaṃ yatsvayam

sūta uvāva
ityuktyā taṃ sutaṃ kuntī mañjūṣāyāṃ dhṛtaṃ kila /
dhātrīhaste dadau bhītā janadarśanatastathā

snātvā trastā tadā kuntī pitṛveśmanyuvāsa sā /
mañjūṣā vahamānā ca prāptā hyadhirathena vai

rādhā sūtasya bhāryā vai tayāsau prārthitaḥ sutaḥ /
karṇo'bhūd‌balavānvīraḥ pālitaḥ sūtasadmani

kuntī vivāhitā kanyā pāṇḍunā sā svayamvare /
mādrī caivāparā bhāryā madrarājasutā śubhā

mṛgayāṃ ramamāṇastu vane pāṇḍurmahābalaḥ /
jaghāna mṛgabuddhyā tu ramamāṇaṃ muniṃ vane

śaptastena tadā pāṇḍurmuninā kupitena ca /
strīsaṅgaṃ yadi kartāsi tadā te maraṇaṃ dhuvam

iti śaptastu muninā pāṇḍuḥ śokasamanvitaḥ /
tyaktvā rājyaṃ vane vāsaṃ cakāra bhṛśaduḥkhitaḥ

kuntī mādrī ca bhārye dve jagmatuḥ saha saṅgate /
sevanārthaṃ satīdharmaṃ saṃśrite munisattamāḥ

gaṅgātīre sthitaḥ pāṇḍurmunīnāmāśrameṣu ca /
śṛṇvāno dharmaśāstrāṇi cakāra duścaraṃ tapaḥ

kathāyāṃ vartamānāyāṃ kadāciddharmasaṃśritam /
aśṛṇodvacanaṃ rājā supṛṣṭaṃ munibhāṣitam

aputrasya gatirnāsti svarge gantuṃ parantapa /
yena kenāpyupāyena putrasya jananaṃ caret

aṃśajaḥ putrikāputraḥ kṣetrajo golakastathā /
kuṇḍaḥ sahoḍhaḥ kānīnaḥ krītaḥ prāptastathā vane

dattaḥ kenāpi cāśaktau dhanagrāhisutāḥ smṛtāḥ /
uttarottarataḥ putrā nikṛṣṭā iti niścayaḥ

ityākarṇya tadā prāha kuntīṃ kamalalocanām /
sutamutpādayāśu tvaṃ muniṃ gatvā tapo'nvitam

mamājñayā na doṣaste purā rājñā mahātmanā /
vasiṣṭhājjanitaḥ putraḥ saudāseneti me śrutam

taṃ kuntī vacanaṃ prāha mama mantro'sti kāmadaḥ /
datto durvāsasā pūrvaṃ siddhidaḥ sarvathā prabho

nimantraye'haṃ yaṃ devaṃ mantreṇānena pārthiva /
āgacchetsarvathāsau vai mama pārśvaṃ nimantritaḥ

bharturvākyena sā tatra smṛtvā dharmaṃ surottamam /
saṅgamya suṣuve putraṃ prathamaṃ ca yudhiṣṭhiram

vāyorvṛkodaraṃ putraṃ jiṣṇuṃ caiva śatakratoḥ /
varṣe varṣe trayaḥ putrāḥ kuntyā jātā mahābalāḥ

mādrī prāha patiṃ pāṇḍuṃ putraṃ me kuru sattama /
kiṃ karomi mahārāja duḥkhaṃ nāśaya me prabho

prārthitā patinā kuntī dadau mantraṃ dayānvitā /
ekaputraprabandhena mādrī patimate sthitā

smṛtvā tadāśvinau devau madrarājasutā sutau /
nakulaḥ sahadevaśca suṣuve varavarṇinī

evaṃ te pāṇḍavāḥ pañca kṣetrotpantāḥ surātmajāḥ /
varṣavarṣāntare jātā vane tasmindvijottamāḥ

ekasminsamaye pāṇḍurmādrīṃ dṛṣṭvātha nirjane /
āśrame cātikāmārto jagrāhāgatavaiśasaḥ

mā mā mā meti bahudhā niṣiddho'pitayā bhṛśam /
āliliṅga priyāṃ daivātpapāta dharaṇītale

yathā vṛkṣagatā vallī chinne patati vai drume /
tathā sā patitā bālā kurvantī rodanaṃ bahu

pratyāgatā tadā kuntī rudatī bālakāstathā /
munayaśca mahābhāgāḥ śrutvā kolāhalaṃ tadā

mṛtaḥ pāṇḍustadā sarve munayaḥ saṃśitavratāḥ /
sahāgnibhirvidhiṃ kṛtvā gaṅgātīre tadādahan

cakre sahaiva gamanaṃ mādrī dattvā sutau śiśū /
kuntyai dharmaṃ puraskṛtya satīnāṃ satyakāmataḥ

jaladānādikaṃ kṛtvā munayastatra vāsinaḥ /
pañcaputrayutāṃ kuntīmanayanhastināpuram

tāṃ prāptāṃ ca samājñāya gāṅgeyo vidurastathā /
nagarīṃ dhṛtarāṣṭrasya sarve tatra samāyayuḥ

papracchuśca janāḥ sarve kasya putrā varānane /
pāṇḍoḥ śāpaṃ samājñāya kuntī duḥkhānvitā tadā

tānuvāca surāṇāṃ vai putrāḥ kurukulod‌bhavāḥ /
viśvāsārthaṃ samāhūtāḥ kuntyā sarve surāstadā

āgatya khe tadā taistu kathitaṃ naḥ sutāḥ kila /
bhīṣmeṇa satkṛtaṃ vākyaṃ devānāṃ satkṛtāḥ sutāḥ

gatā nāgapuraṃ sarve tānādāya sutānvadhūm /
bhīṣmādayaḥ prītacittāḥ pālayāmāsurarthataḥ

evaṃ pārthāḥ samutpannā gāṅgeyenātha pālitāḥ

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ
dvitīyaskandhe yudhiṣṭhirādīnāmutpattivarṇanaṃ nāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ