Devi Bhagavata Purana · Chapter 12.12

maṇidvīpavarṇanam
vyāsa uvāca
tadeva devīsadanaṃ madhyabhāge virājate /
sahasrastambhasaṃyuktāścatvārasteṣu maṇḍapāḥ

śṛṅ‌gāramaṇḍapaścaiko muktimaṇḍapa eva ca /
jñānamaṇḍapasaṃjñastu tṛtīyaḥ parikīrtitaḥ

ekāntamaṇḍapaścaiva caturthaḥ parikīrtitaḥ /
nānāvitānasaṃyuktā nānādhūpaistu dhūpitāḥ

koṭisūryasamāḥ kāntyā bhrājante maṇḍapāḥ śubhāḥ /
tanmaṇḍapānāṃ paritaḥ kāśmīravanikā smṛtā

mallikākundavanikā yatra puṣkalakāḥ sthitāḥ /
asaṃkhyātā mṛgamadaiḥ pūritāstatsravā nṛpa

mahāpadmāṭavī tadvad‌rat‍nasopānanirmitā /
sudhārasena sampūrṇā guñjanmattamadhuvratā

haṃsakāraṇḍavākīrṇā gandhapūritadiktaṭā /
vanikānāṃ sugandhaistu maṇidvīpaṃ suvāsitam

śṛṅ‌gāramaṇḍape devyo gāyanti vividhaiḥ svaraiḥ /
sabhāsado devavarā madhye śrījagadambikā

muktimaṇḍapamadhye tu mocayatyaniśaṃ śivā /
jñānopadeśaṃ kurute tṛtīye nṛpa maṇḍape

caturthamaṇḍape caiva jagad‌rakṣāvicintanam /
mantriṇīsahitā nityaṃ karoti jagadambikā

cintāmaṇigṛhe rājañchaktitattvātmakaiḥ paraiḥ /
sopānairdaśabhiryukto mañcako'pyadhirājate

brahmā viṣṇuśca rudraśca īśvaraśca sadāśivaḥ /
ete mañcakhurāḥ proktāḥ phalakastu sadāśivaḥ

tasyopari mahādevo bhuvaneśo virājate /
yā devī nijalīlārthaṃ dvidhābhūtā babhūva ha

sṛṣṭyādau tu sa evāyaṃ tadardhāṅ‌go maheśvaraḥ /
kandarpadarpanāśodyatkoṭikandarpasundaraḥ

pañcavaktrastrinetraśca maṇibhūṣaṇabhūṣitaḥ /
hariṇābhītiparaśūn varaṃ ca nijabāhubhiḥ

dadhānaḥ ṣoḍaśābdo'sau devaḥ sarveśvaro mahān /
koṭisūryapratīkāśaścandrakoṭisuśītalaḥ

śuddhasphaṭikasaṃkāśastrinetraḥ śītaladyutiḥ /
vāmāṅ‌ge sanniṣaṇṇāsya devī śrībhuvaneśvarī

navarat‍nagaṇākīrṇakāñcīdāmavirājitā /
taptakāñcanasannaddhavaidūryāṅ‌gadabhūṣaṇā

kanacchrīcakratāṭaṅ‌kaviṭaṅ‌kavadanāmbujā /
lalāṭakāntivibhavavijitārthasudhākarā

bimbakāntitiraskāriradacchadavirājitā /
lasatkuṅ‌kumakasturītilakod‍bhāsitānanā

divyacūḍāmaṇisphāracañcaccandrakasūryakā /
udyatkavisamasvacchanāsābharaṇabhāsurā

cintākalambitasvacchamuktāgucchavirājitā /
pāṭīrapaṅ‌kakarpūrakuṅ‌kumālaṅ‌kṛtastanī

vicitravividhākalpā kambusaṃkāśakandharā /
dāḍimīphalabījābhadantapaṅ‌ktivirājitā

anarghyarat‍naghaṭitamukuṭāñcitamastakā /
mattālimālāvilasadalakāḍhyamukhāmbujā

kalaṅ‌kakārśyanirmuktaśaraccandranibhānanā /
jāhnavīsalilāvartaśobhinābhivibhūṣitā

māṇikyaśakalābaddhamudrikāṅ‌gulibhūṣitā /
puṇḍarīkadalākāranayanatrayasundarī

kalpitācchamahārāgapadmarāgojjvalaprabhā /
rat‍nakiṅ‌kiṇikāyuktarat‍nakaṅ‌kaṇaśobhitā

maṇimuktāsarāpāralasatpadakasantatiḥ /
rat‍nāṅ‌gulipravitataprabhājālalasatkarā

kañcukīgumphitāpāranānārat‍natatidyutiḥ /
mallikāmodidhammillamallikālisarāvṛtā

suvṛttanibiḍottuṅ‌gakucabhārālasā śivā /
varapāśāṅ‌kuśābhītilasadbāhucatuṣṭayā

sarvaśṛṅ‌gāraveṣāḍhyā sukumārāṅ‌gavallarī /
saundaryadhārāsarvasvā nirvyājakaruṇāmayī

nijasaṃlāpamādhuryavinirbhartsitakacchapī /
koṭikoṭiravīndūnāṃ kāntiṃ yā bibhratī parā

nānāsakhībhirdāsībhistathā devāṅ‌ganādibhiḥ /
sarvābhirdevatābhistu samantātpariveṣṭitā

icchāśaktyā jñānaśaktyā kriyāśaktyā samanvitā /
lajjā tuṣṭistathā puṣṭiḥ kīrtiḥ kāntiḥ kṣamā dayā

buddhirmedhā smṛtirlakṣmīrmūrtimatyo'ṅ‌ganāḥ smṛtāḥ /
jayā ca vijayā caivāpyajitā cāparājitā

nityā vilāsinī dogdhrī tvaghorā maṅ‌galā nava /
pīṭhaśaktaya etāstu sevante yāṃ parāmbikām

yasyāstu pārśvabhāge sto nidhī tau śaṅ‌khapadmakau /
navarat‍navahā nadyastathā vai kāñcanasravāḥ

saptadhātuvahā nadyo nidhibhyāṃ tu vinirgatāḥ /
sudhāsindhvantagāminyastāḥ sarvā nṛpasattama

sā devī bhuvaneśānī tadvāmāṅ‌ke virājate /
sarveśatvaṃ maheśasya yatsaṅ‌gādeva nānyathā

cintāmaṇigṛhasyāsya pramāṇaṃ śṛṇu bhūmipa /
sahasrayojanāyāmaṃ mahāntastatpracakṣate

taduttare mahāśālāḥ pūrvasmād‌dviguṇāḥ smṛtāḥ /
antarikṣagataṃ tvetannirādhāraṃ virājate

saṅ‌kocaśca vikāsaśca jāyate'sya nirantaram /
paṭavatkāryavaśataḥ pralaye sarjane tathā

śālānāṃ caiva sarveṣāṃ sarvakāntiparāvadhi /
cintāmaṇigṛhaṃ proktaṃ yatra devī mahomayī

ye ye upāsakāḥ santi pratibrahmāṇḍavartinaḥ /
deveṣu nāgalokeṣu manuṣyeṣvitareṣu ca

śrīdevyāste ca sarve'pi vrajantyatraiva bhūmipa /
devīkṣetre ye tyajanti prāṇāndevyarcane ratāḥ

te sarve yānti tatraiva yatra devī mahotsavā /
ghṛtakulyā dugdhakulyā dadhikulyā madhusravāḥ

syandanti saritaḥ sarvāstathāmṛtavahāḥ parāḥ /
drākṣārasavahāḥ kāścijjambūrasavahāḥ parāḥ

āmrekṣurasavāhinyo nadyastāstu sahasraśaḥ /
manorathaphalā vṛkṣā vāpyaḥ kūpāstathaiva ca

yatheṣṭapānaphaladā na nyūnaṃ kiñcidasti hi /
na rogapalitaṃ vāpi jarā vāpi kadācana

na cintā na ca mātsaryaṃ kāmakrodhādikaṃ tathā /
sarve yuvānaḥ sastrīkā sahasrādityavarcasaḥ

bhajanti satataṃ devīṃ tatra śrībhuvaneśvarīm /
kecitsalokatāpannāḥ kecitsāmīpyatāṃ gatāḥ

sarūpatāṃ gatāḥ kecitsārṣṭitāṃ ca pare gatāḥ /
yā yāstu devatāstatra pratibrahmāṇḍavartinām

samaṣṭayaḥ sthitāstāstu sevante jagadīśvarīm /
saptakoṭimahāmantrā mūrtimanta upāsate

mahāvidyāśca sakalāḥ sāmyāvasthātmikāṃ śivām /
kāraṇabrahmarūpāṃ tāṃ māyāśabalavigrahām

itthaṃ rājan mayā proktaṃ maṇidvīpaṃ mahattaram /
na sūryacandrau no vidyutkoṭayo'gnistathaiva ca

etasya bhāsā koṭyaṃśakoṭyaṃśenāpi te samāḥ /
kyacidvidrumasakāśaṃ kvacinmarakatacchavi

vidyud‍bhānusamacchāyaṃ madhyasūryasamaṃ kvacit /
vidyutkoṭimahādhārā sārakāntitataṃ kvacit

kvacitsindūranīlendramāṇikyasadṛśacchavi /
hīrasāramahāgarbhadhagaddhagitadiktaṭam

kāntyā dāvānalasamaṃ taptakāñcanasannibham /
kvaciccandropalod‌gāraṃ sūryod‌gāraṃ ca kutracit

rat‍naśṛṅ‌gisamāyuktaṃ rat‍naprākāragopuram /
rat‍napatrai rat‍naphalairvakṣaiśca parimaṇḍitam

nṛtyanmayūrasaṅ‌ghaiśca kapotaraṇitojjvalam /
kokilākākalīlāpaiḥ śukalāpaiśca śobhitam

suramyaramaṇīyāmbulakṣāvadhisarovṛtam /
tanmadhyabhāgavilasadvikacad‌rat‍napaṅ‌kajaiḥ

sugandhibhiḥ samantāttu vāsitaṃ śatayojanam /
mandamārutasambhinnacaladdrumasamākulam

cintāmaṇisamūhānāṃ jyotiṣā vitatāmbaram /
rat‍naprabhābhirabhito dhagaddhagitadiktaṭam

vṛkṣavātamahāgandhavātavātasupūritam /
dhūpadhūpāyitaṃ rājan maṇidīpāyutojjvalam

maṇijālakasacchidrataralodarakāntibhiḥ /
diṅ‌mohajanakaṃ caitaddarpaṇodarasaṃyutam

aiśvaryasya samagrasya śṛṅ‌gārasyākhilasya ca /
sarvajñatāyāḥ sarvāyāstejasaścākhilasya vai

parākramasya sarvasya sarvottamaguṇasya ca /
sakalāyā dayāyāśca samāptiriha bhūpate

rājña ānandamārabhya brahmalokāntabhūmiṣu /
ānandā ye sthitāḥ sarve te'traivāntarbhavanti hi

iti te varṇitaṃ rājan maṇidvīpaṃ mahattaram /
mahādevyāḥ paraṃ sthānaṃ sarvalokottamottamam

etasya smaraṇātsadyaḥ sarvaṃ pāpaṃ vinaśyati /
prāṇotkramaṇasandhau tu smṛtvā tatraiva gacchati

adhyāyapañcakaṃ tvetatpaṭhennityaṃ samāhitaḥ /
bhūtapretapiśācādibādhā tatra bhavenna hi

navīnagṛhanirmāṇe vāstuyāge tathaiva ca /
paṭhitavyaṃ prayat‍nena kalyāṇaṃ tena jāyate

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ sahitāyāṃ dvādaśaskandhe maṇidvīpavarṇanaṃ nāma dvādaśo'dhyāyaḥ