Language

ENहिગુ
Scripture Library

Devi Bhagavata Purana · Chapter 11.1

11.1.1

manukṛtaṃ devīstavanam
nārada uvāca
bhagavan bhūtabhavyeśa nārāyaṇa sanātana /
ākhyātaṃ paramāścaryaṃ devīcāritramuttamam

11.1.2

prādurbhāvaḥ paro mātuḥ kāryārthamasuradruhām /
adhikārāptiruktātra devīpūrṇakṛpāvaśāt

11.1.3

adhunā śrotumicchāmi yena prīṇāti sarvadā /
svabhaktānparipuṣṇāti tamācāraṃ vada prabho

11.1.4

śrīnārāyaṇa uvāca
śṛṇu nārada tattvajña sadācāravidhikramam /
yadanuṣṭhānamātreṇa devī prīṇāti sarvadā

11.1.5

prātarutthāya kartavyaṃ yad‌ dvijena dine dine /
tadahaṃ sampravakṣyāmi dvijānāmupakārakam

11.1.6

udayāstamayaṃ yāvad‌ dvijaḥ satkarmakṛd‍bhavet /
nityanaimittikairyuktaḥ kāmyaiścānyairagarhitaiḥ

11.1.7

ātmanaśca sahāyārthaṃ pitā mātā na tiṣṭhati /
na putradārā na jñātirdharmastiṣṭhati kevalam

11.1.8

tasmāddharmaṃ sahāyārthaṃ nityaṃ sañcinu sādhanaiḥ /
dharmeṇaiva sahāyāttu tamastarati dustaram

11.1.9

ācāraḥ prathamo dharmaḥ śrutyuktaḥ smārta eva ca /
tasmādasminsamāyukto nityaṃ syādātmano dvijaḥ

11.1.10

ācārāllabhate cāyurācārāllabhate prajāḥ /
ācārādannamakṣayyamācāro hanti pātakam

11.1.11

ācāraḥ paramo dharmo nṛṇāṃ kalyāṇakārakaḥ /
iha loke sukhī bhūtvā paratra labhate sukham

11.1.12

ajñānāndhajanānāṃ tu mohitairbhrāmitātmanām /
dharmarūpo mahādīpo muktimārgapradarśakaḥ

11.1.13

ācārātprāpyate śraiṣṭhyamācārātkarma labhyate /
karmaṇo jāyate jñānamiti vākyaṃ manoḥ smṛtam

11.1.14

sarvadharmavariṣṭho'yamācāraḥ paramaṃ tapaḥ /
tadeva jñānamuddiṣṭaṃ tena sarvaṃ prasādhyate

11.1.15

yastvācāravihīno'tra vartate dvijasattamaḥ /
sa śūdravad‌ bahiṣkāryo yathā śūdrastathaiva saḥ

11.1.16

ācāro dvividhaḥ proktaḥ śāstrīyo laukikastathā /
ubhāvapi prakartavyau na tyājyau śubhamicchatā

11.1.17

grāmadharmā jātidharmā deśadharmāḥ kulod‍bhavāḥ /
parigrāhyā nṛbhiḥ sarvairnaiva tām̐llaṅ‌ghayenmune

11.1.18

durācāro hi puruṣo loke bhavati ninditaḥ /
duḥkhabhāgī ca satataṃ vyādhinā vyāpta eva ca

11.1.19

parityajedarthakāmau yau syātāṃ dharmavarjitau /
dharmamapyasukhodarkaṃ lokavidviṣṭameva ca

11.1.20

nārada uvāca
bahutvādiha śāstrāṇāṃ niścayaḥ syātkathaṃ mune /
kiyatpramāṇaṃ tad‌ brūhi dharmamārgavinirṇaye

11.1.21

śrīnārāyaṇa uvāca
śrutismṛtī ubhe netre purāṇaṃ hṛdayaṃ smṛtam /
etattrayokta eva syāddharmo nānyatra kutracit

11.1.22

virodho yatra tu bhavettrayāṇāṃ ca parasparam /
śrutistatra pramāṇaṃ syād‌ dvayordvaidhe smṛtirvarā

11.1.23

śrutidvaidhaṃ bhavedyatra tatra dharmāvubhau smṛtau /
smṛtidvaidhaṃ tu yatra syādviṣayaḥ kalpyatāṃ pṛthak

11.1.24

purāṇeṣu kvaciccaiva tantradṛṣṭaṃ yathātatham /
dharmaṃ vadanti taṃ dharmaṃ gṛhṇīyānna kathañcana

11.1.25

vedāvirodhi cettantraṃ tatpramāṇaṃ na saṃśayaḥ /
pratyakṣaśrutiruddhaṃ yattatpramāṇaṃ bhavenna ca

11.1.26

sarvathā veda evāsau dharmamārgapramāṇakaḥ /
tenāviruddhaṃ yatkiñcittatpramāṇaṃ na cānyathā

11.1.27

yo vedadharmamujjhitya vartate'nyapramāṇataḥ /
kuṇḍāni tasya śikṣārthaṃ yamaloke vasanti hi

11.1.28

tasmātsarvaprayat‍nena vedoktaṃ dharmamāśrayet /
smṛtiḥ purāṇamanyadvā tantraṃ vā śāstrameva ca

11.1.29

tanmūlatve pramāṇaṃ syānnānyathā tu kadācana /
ye kuśāstrābhiyogena vartayantīha mānavān

11.1.30

adhomukhordhvapādāste yāsyanti narakārṇavam /
kāmācārāḥ pāśupatāstathā vai liṅ‌gadhāriṇaḥ

11.1.31

taptamudrāṅ‌kitā ye ca vaikhānasamatānugāḥ /
te sarve nirayaṃ yānti vedamārgabahiṣkṛtāḥ

11.1.32

vedoktameva saddharmaṃ tasmātkuryānnaraḥ sadā /
utthāyotthāya boddhavyaṃ kiṃ mayādya kṛtaṃ kṛtam

11.1.33

dattaṃ vā dāpitaṃ vāpi vākyenāpi ca bhāṣitam /
upapāpeṣu sarveṣu pātakeṣu mahatsvapi

11.1.34

avāpya rajanīyāmaṃ brahmadhyānaṃ samācaret /
ūrusthottānacaraṇaḥ savye corau tathottaram

11.1.35

uttānaṃ kiñciduttānaṃ mukhamavaṣṭabhya corasā /
nimīlitākṣaḥ sattvastho dantairdantānna saṃspṛśet

11.1.36

tālusthācalajihvaśca saṃvṛtāsyaḥ suniścalaḥ /
sanniruddhendriyagrāmo nātinimnasthitāsanaḥ

11.1.37

dviguṇaṃ triguṇaṃ vāpi prāṇāyāmamupakramet /
tato dhyeyaḥ sthito yo'sau hṛdaye dīpavatprabhuḥ

11.1.38

dhārayettatra cātmānaṃ dhāraṇāṃ dhārayed‌budhaḥ /
sadhūmaśca vidhūmaśca sagarbhaścāpyagarbhakaḥ

11.1.39

salakṣyaścāpyalakṣyaśca prāṇāyāmastu ṣaḍ‌vidhaḥ /
prāṇāyāmasamo yogaḥ prāṇāyāma itīritaḥ

11.1.40

prāṇāyāma iti prokto recapūrakakumbhakaiḥ /
varṇatrayātmakā hyete recapūrakakumbhakāḥ

11.1.41

sa eva praṇavaḥ proktaḥ prāṇāyāmaśca tanmayaḥ /
iḍayā vāyumāropya pūrayitvodare sthitam

11.1.42

śanaiḥ ṣoḍaśamātrābhiranyayā taṃ virecayet /
evaṃ sadhūmaḥ prāṇānāmāyāmaḥ kathito mune

11.1.43

ādhāreliṅ‌ganābhiprakaṭitahṛdaye tālumūle lalāṭe
dve patre ṣoḍaśāre dvidaśadaśadaladvādaśārdhe catuṣke /
vāsānte bālamadhye ḍaphakatasahite kaṇṭhadeśe svarāṇāṃ
haṃkṣaṃtattvārthayuktaṃ sakaladalagataṃ varṇarūpaṃ namāmi

11.1.44

aruṇakamalasaṃsthā tad‌rajaḥpuñjavarṇā
haraniyamitacihnā padmatantusvarūpā /
ravihutavaharākānāyakāsyastanāḍhyā
sakṛdapi yadi citte saṃvasetsyātsa bhuktaḥ

11.1.45

sthitiḥ saiva gatiryātrā matiścintā stutirvacaḥ /
ahaṃ sarvātmako devaḥ stutiḥ sarvaṃ tvadarcanam

11.1.46

ahaṃ devī na cānyo'smi brahmaivāhaṃ na śokabhāk /
saccidānandarūpo'haṃ svātmānamiti cintayet

11.1.47

prakāśamānāṃ prathame prayāṇe
pratiprayāṇe'pyamṛtāyamānām /
antaḥpadavyāmanusañcarantī-
mānandarūpāmabalāṃ prapadye

11.1.48

tato nijabrahmarandhre dhyāyettaṃ gurumīśvaram /
upacārairmānasaiśca pūjayettu yathāvidhi

11.1.49

stuvītānena mantreṇa sādhako niyatātmavān /
gururbrahmā gururviṣṇurgururdevo maheśvaraḥ /
gurureva paraṃ brahma tasmai śrīgurave namaḥ

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ
ekādaśaskandhe manukṛtaṃ devīstavanaṃ nāma prathamo'dhyāyaḥ //

Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc