Language

ENहिગુ
Scripture Library

Devi Bhagavata Purana · Chapter 11.2

11.2.1

śaucavidhivarṇanam
śrīnārāyaṇa uvāca
ācārahīnaṃ na punanti vedā
yadapyadhītāḥ saha ṣaḍ‌bhiraṅ‌gaiḥ /
chandāṃsyenaṃ mṛtyukāle tyajanti
nīḍaṃ śakuntā iva jātapakṣāḥ

11.2.2

brāhme muhūrtte cotthāya tatsarvaṃ samyagācaret /
rātrerantimayāme tu vedābhyāsaṃ cared‌ budhaḥ

11.2.3

kiñcitkālaṃ tataḥ kuryādiṣṭadevānucintanam /
yogī tu pūrvamārgeṇa brahmadhyānaṃ samācaret

11.2.4

jīvabrahmaikyatā yena jāyate tu nirantaram /
jīvanmuktaśca bhavati tatkṣaṇādeva nārada

11.2.5

pañcapañca uṣaḥkālaḥ saptapañcāruṇodayaḥ /
aṣṭapañcabhavetprātaḥ śeṣaḥ sūryodayaḥ smṛtaḥ

11.2.6

prātarutthāya yaḥ kuryādviṇmūtraṃ dvijasattamaḥ /
nairṛtyāmiṣuvikṣepamatītyābhyadhikaṃ bhuvaḥ

11.2.7

viṇmūtre'pi ca karṇastha āśrame prathame dvijaḥ /
nivītaṃ pṛṣṭhataḥ kuryādvānaprasthagṛhasthayoḥ

11.2.8

kṛtvā yajñopavītaṃ tu pṛṣṭhataḥ kaṇṭhalambitam /
viṇmūtraṃ tu gṛhī kuryātkarṇasthaṃ prathamāśramī

11.2.9

antardhāya tṛṇairbhūmiṃ śiraḥ prāvṛtya vāsasā /
vācaṃ niyamya yat‍nena ṣṭhīvanaśvāsavarjitaḥ

11.2.10

na phālakṛṣṭe na jale na citāyāṃ na parvate /
jīrṇadevālaye kuryānna valmīke na śādvale

11.2.11

na sasattveṣu garteṣu na gacchanna pathi sthitaḥ /
sandhyayorubhayorjapye bhojane dantadhāvane

11.2.12

pitṛkārye ca daive ca tathā mūtrapurīṣayoḥ /
utsāhe maithune vāpi tathā vai gurusannidhau

11.2.13

yāge dāne brahmayajñe dvijo maunaṃ samācaret /
devatā ṛṣayaḥ sarve piśācoragarākṣasāḥ

11.2.14

ito gacchantu bhūtāni bahirbhūmiṃ karomyaham /
iti samprārthya paścāttu kuryācchaucaṃ yathāvidhi

11.2.15

vāyvagnī vipramādityamāpaḥ paśyaṃstathaiva gāḥ /
na kadācana kurvīta viṇmūtrasya visarjanam

11.2.16

udaṅ‌mukho divā kuryād‌rātrau ceddakṣiṇāmukhaḥ /
tata ācchādya viṇmūtraṃ loṣṭhaparṇatṛṇādibhiḥ

11.2.17

gṛhītaliṅ‌ga utthāya sa gacchedvārisannidhau /
pātre jalaṃ gahītvā tu gacchedanyatra caiva hi

11.2.18

gṛhītvā mṛttikāṃ kūlācchvetāṃ brāhmaṇasattamaḥ /
raktāṃ pītāṃ tathā kṛṣṇāṃ gṛhṇīyuścānyavarṇakāḥ

11.2.19

athavā yā yatra deśe saiva grāhyā dvijottamaiḥ /
antarjalāddevagṛhādvalmīkānmūṣakotkarāt

11.2.20

kṛtaśaucāvaśiṣṭācca na grāhyāḥ pañcamṛttikāḥ /
mūtrāttu dviguṇaṃ śauce maithune triguṇaṃ smṛtam

11.2.21

ekā liṅ‌ge kare tisra ubhayormṛddvayaṃ smṛtam /
mūtraśaucaṃ samākhyātaṃ śauce tad‌ dviguṇaṃ smṛtam

11.2.22

viṭśauce liṅ‌gadeśe tu pradadyānmṛttikādvayam /
pañcāpāne daśaikasminnubhayoḥ sapta mṛttikāḥ

11.2.23

vāmapādaṃ puraskṛtya paścāddakṣiṇameva ca /
pratyekaṃ ca caturvāraṃ mṛttikāṃ lepayetsudhīḥ

11.2.24

evaṃ śaucaṃ gṛhasthasya dviguṇaṃ brahmacāriṇaḥ /
triguṇaṃ vānaprasthasya yatīnāṃ ca caturguṇam

11.2.25

ārdrāmalakamānā tu mṛttikā śaucakarmaṇi /
pratyekaṃ tu sadā grāhyā nāto nyūnā kadācana

11.2.26

etaddivā syādviṭśaucaṃ tadardhaṃ niśi kīrtitam /
āturasya tadardhaṃ tu mārgasthasya tadardhakam

11.2.27

strīśūdrāṇāmaśaktānāṃ bālānāṃ śaucakarmaṇi /
yathā gandhakṣayaḥ syāttu tathā kuryādasaṃkhyakam

11.2.28

gandhalepakṣayo yāvattāvacchaucaṃ vidhīyate /
sarveṣāmeva varṇānāmityāha bhagavānmanuḥ

11.2.29

vāmahastena śaucaṃ tu kuryādvai dakṣiṇena na /
nābheradho vāmahasto nābherūrdhvaṃ tu dakṣiṇaḥ

11.2.30

śaucakarmaṇi vijñeyo nānyathā dvijapuṅ‌gavaiḥ /
jalapātraṃ na gṛhṇīyādviṇmūtrotsarjane budhaḥ

11.2.31

gṛhṇīyādyadi mohena prāyaścittaṃ carettataḥ /
mohādvāpyathavā''lasyānna kuryācchaucamātmanaḥ

11.2.32

jalāhārastrirātraḥ syāttato jāpācca śudhyati /
deśakāladravyaśaktisvopapattīśca sarvaśaḥ

11.2.33

jñātvā śaucaṃ prakartavyamālasyaṃ nātra dhārayet /
purīṣotsarjane kuryād‌ gaṇḍūṣāndvādaśaiva tu

11.2.34

caturo mūtravikṣepe nāto nyūnānkadācana /
adhomukhaṃ naraḥ kṛtvā tyajettaṃ vāmataḥ śanaiḥ

11.2.35

ācamya ca tataḥ kuryāddantadhāvanamādarāt /
kaṇṭakikṣīravṛkṣotthaṃ dvādaśāṅ‌gulamavraṇam

11.2.36

kaniṣṭhikāgravatsthūlaṃ pūrvārdhe kṛtakūrcakam /
karañjodumbarau cūtaḥ kadambo lodhracampakau /
badarīti drumāśceti proktā dantapradhāvane

11.2.37

annādyāya vyūhadhvaṃse somo rājāyamāgamat /
sa me mukhaṃ prakṣālya tejasā ca bhagena ca

11.2.38

āyurbalaṃ yaśo varcaḥ prajāḥ paśuvasūni ca /
brahmaprajñāṃ ca medhāṃ ca tvanno dehi vanaspate

11.2.39

abhāve dantakāṣṭhasya pratiṣiddhadineṣu ca /
apāṃ dvādaśagaṇḍūṣairvidadhyāddantadhāvanam

11.2.40

raverdine yaḥ kurute prāṇī dantasya dhāvanam /
savitā bhakṣitastena svakulaṃ tena ghātitam

11.2.41

pratipaddarśaṣaṣṭhīṣu navamyekādaśīravau /
dantānāṃ kāṣṭhasaṃyogāddahatyāsaptamaṃ kulam

11.2.42

kṛtvālaṃ pādaśaucaṃ hyamalamatha jalaṃ
triḥpibed‌ dvirvimṛjya
tarjanyāṅ‌guṣṭhavatyā sajalamabhimṛśe-
nnāsikārandhrayugmam /
aṅ‌guṣṭhānāmikābhyāṃ nayanayugayutaṃ
karṇayugmaṃ kaniṣṭhā-
ṅ‌guṣṭhābhyāṃ nābhideśe hṛdayamatha tale-
nāṅ‌gulībhiḥ śirāṃsi

11.2.2

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ
ekādaśaskandhe śaucavidhivarṇanaṃ nāma dvitīyo'dhyāyaḥ

Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc