Language

ENहिગુ
Scripture Library

Devi Bhagavata Purana · Chapter 1.8

1.8.1

ārādhyanirṇayavarṇanam
ṛṣaya ūcuḥ
sandeho'tra mahābhāga kathāyāṃ tu mahād‌bhutaḥ /
vedaśāstrapurāṇaiśca niścitaṃ tu sadā budhaiḥ

1.8.2

brahmā viṣṇuśca rudraśca trayo devāḥ sanātanāḥ /
nātaḥ parataraṃ kiñcid‌brahmāṇḍe'sminmahāmate

1.8.3

brahmā sṛjati lokānvai viṣṇuḥ pātyakhilaṃ jagat /
rudraḥ saṃharate kāle traya ete'tra kāraṇam

1.8.4

ekā mūrtistrayo devā brahmaviṣṇumaheśvarāḥ /
rajaḥsattvatamobhiśca saṃyutāḥ kāryakārakāḥ

1.8.5

teṣāṃ madhye hariḥ śreṣṭho mādhavaḥ puruṣottamaḥ /
ādidevo jagannāthaḥ samarthaḥ sarvakarmasu

1.8.6

nānyaḥ ko'pi samartho'sti viṣṇoratulatejasaḥ /
sa kathaṃ svāpitaḥ svāmī vivaśo yogamāyayā

1.8.7

kva gataṃ tasya vijñānaṃ jīvataśceṣṭitaṃ kutaḥ /
sandeho'yaṃ mahābhāga kathayasva yathāśubham

1.8.8

kā sā śaktiḥ purā proktā yayā viṣṇujitaḥ prabhuḥ /
kuto jātā kathaṃ śaktā kā śaktirvada suvrata

1.8.9

yastu sarveśvaro viṣṇurvāsudevo jagad‌guruḥ /
paramātmā parānandaḥ saccidānandavigrahaḥ

1.8.10

sarvakṛtsarvabhṛtsraṣṭā virajaḥ sarvagaḥ śuciḥ /
sa kathaṃ nidrayā nītaḥ paratantraḥ parātparaḥ

1.8.11

etadāścaryabhūto hi sandeho naḥ parantapa /
chindhi jñānāsinā sūta vyāsaśiṣya mahāmate

1.8.12

sūta uvāca
kaḥ sandehaṃ bhinattyenaṃ trailokye sacarācare /
muhyanti munayaḥ kāmaṃ brahmaputrāḥ sanātanāḥ

1.8.13

nāradaḥ kapilaścaiva praśne'sminmunisattamāḥ /
kiṃ bravīmi mahābhāgā durghaṭe'sminvimarśane

1.8.14

deveṣu viṣṇuḥ kathitaḥ sarvagaḥ sarvapālakaḥ /
yato virāḍidaṃ sarvamutpannaṃ sacarācaram

1.8.15

te sarve samupāsante natvā devaṃ parātparam /
nārāyaṇaṃ hṛṣīkeśaṃ vāsudevaṃ janārdanam

1.8.16

tathā kecinmahādevaṃ śaṅkaraṃ śaśiśekharam /
trinetraṃ pañcavaktraṃ ca śūlapāṇiṃ vṛṣadhvajam

1.8.17

tathā vedeṣu sarveṣu gītaṃ nāmnā triyambakam /
kapardinaṃ pañcavaktraṃ gaurīdehārdhadhāriṇam

1.8.18

kailāsavāsanirataṃ sarvaśaktisamanvitam /
bhūtavṛndayutaṃ devaṃ dakṣayajñavighātakam

1.8.19

tathā sūryaṃ vedavidaḥ sāyaṃprātardine dine /
madhyāhne tu mahābhāgāḥ stuvanti vividhaiḥ stavaiḥ

1.8.20

tathā vedeṣu sarveṣu sūryopāsanamuttamam /
paramātmeti vikhyātaṃ nāma tasya mahātmanaḥ

1.8.21

agniḥ sarvatra vedeṣu saṃstuto vedavittamaiḥ /
indraścāpi trilokeśo varuṇaśca tathāparaḥ

1.8.22

yathā gaṅgā pravāhaiśca bahubhiḥ parivartate /
tathaiva sarvadeveṣu viṣṇuḥ prokto maharṣibhiḥ

1.8.23

trīṇyeva hi pramāṇāni paṭhitāni supaṇḍitaiḥ /
pratyakṣaṃ cānumānaṃ ca śābdaṃ caiva tṛtīyakam

1.8.24

catvāryevetare prāhurupamānayutāni ca /
arthāpattiyutānyanye pañca prāhurmahādhiyaḥ

1.8.25

sapta paurāṇikāścaiva pravadanti manīṣiṇaḥ /
etaiḥ pramāṇairdurjñeyaṃ yad‌brahma paramaṃ ca tat

1.8.26

vitarkaścātra kartavyo buddhyā caivāgamena ca /
niścayātmikayā yuktyā vicārya ca punaḥ punaḥ

1.8.27

pratyakṣatastu vijñānaṃ cintyaṃ matimatā sadā /
dṛṣṭāntenāpi satataṃ śiṣṭamārgānusāriṇā

1.8.28

vidvāṃso'pi vadantyevaṃ purāṇaiḥ parigīyate /
druhiṇe sṛṣṭiśaktiśca harau pālanaśaktitā

1.8.29

hare saṃhāraśaktiśca sūrye śaktiḥ prakāśikā /
dharādharaṇaśaktiśca śeṣe kūrme tathaiva ca

1.8.30

sādyā śaktiḥ pariṇatā sarvasminyā pratiṣṭhitā /
dāhaśaktistathā vahnau samīre preraṇātmikā

1.8.31

śivo'pi śavatāṃ yāti kuṇḍalinyā vivarjitaḥ /
śaktihīnastu yaḥ kaścidasamarthaḥ smṛto budhaiḥ

1.8.32

evaṃ sarvatra bhūteṣu sthāvareṣu careṣu ca /
brahmādistambaparyantaṃ brahmāṇḍe'sminmahātapāḥ

1.8.33

śaktihīnaṃ tu nindyaṃ syādvastumātraṃ carācaram /
aśaktaḥ śatruvijaye gamane bhojane tathā

1.8.34

evaṃ sarvagatā śaktiḥ sā brahmeti vivicyate /
sopāsyā vividhaiḥ samyagvicāryā sudhiyā sadā

1.8.35

viṣṇau ca sāttvikī śaktistayā hīno'pyakarmakṛt /
druhiṇe rājasī śaktiryayā hīno hyasṛṣṭikṛt

1.8.36

śive ca tāmasī śaktistayā saṃhārakārakaḥ /
ityūhyaṃ manasā sarvaṃ vicārya ca punaḥ punaḥ

1.8.37

śaktiḥ karoti brahmāṇḍaṃ sā vai pālayate'khilam /
icchayā saṃharatyeṣā jagadetaccarācaram

1.8.38

na viṣṇurna haraḥ śakro na brahmā na ca pāvakaḥ /
na sūryo varuṇaḥ śaktaḥ sve sve kārye kathañcana

1.8.39

tayā yuktā hi kurvanti svāni kāryāṇi te surāḥ /
saiva kāraṇakāryeṣu pratyakṣeṇāvagamyate

1.8.40

saguṇā nirguṇā sā tu dvidhā proktā manīṣibhiḥ /
saguṇā rāgibhiḥ sevyā nirguṇā tu virāgibhiḥ

1.8.41

dharmārthakāmamokṣāṇāṃ svāminī sā nirākulā /
dadāti vācchitānkāmānpūjitā vidhipūrvakam

1.8.42

na jānanti janā mūḍhāstāṃ sadā māyayāvṛtāḥ /
jānanto'pi narāḥ kecinmohayanti parānapi

1.8.43

paṇḍitāḥ svodarārthaṃ vai pākhaṇḍāni pūthakpṛthak /
pravartayanti kalinā preritā mandacetasaḥ

1.8.44

kalāvasminmahābhāgā nānābhedasamutthitāḥ /
nānye yuge tathā dharmā vedabāhyāḥ kathañcana

1.8.45

viṣṇuścaratyasāvugra tapo varṣāṇyanekaśaḥ /
brahmā harastrayo devā dhyāyantaḥ kamapi dhuvam

1.8.46

kāmayānāḥ sadā kāmaṃ te trayaḥ sarvadaiva hi /
yajanti yajñānvividhānbrahmaviṣṇumaheśvarāḥ

1.8.47

te vai śaktiṃ parāṃ devīṃ brahmākhyāṃ paramātmikām /
dhyāyanti manasā nityaṃ nityāṃ matvā sanātanīm

1.8.48

tasmācchaktiḥ sadā sevyā vidvad‌bhiḥ kṛtaniścayaiḥ /
niścayaḥ sarvaśāstrāṇāṃ jñātavyo munisattamāḥ

1.8.49

kṛṣṇācchrutaṃ mayā caitattena jñātaṃ tu nāradāt /
pituḥ sakāśāttenāpi brahmaṇā viṣṇuvākyataḥ

1.8.50

na śrotavyaṃ na mantavyamanyeṣāṃ vacanaṃ budhaiḥ /
śaktireva sadā sevyā vidvad‌bhiḥ kṛtaniścayaiḥ

1.8.51

pratyakṣamapi draṣṭavyamaśaktasya viceṣṭitam /
ataḥ sarveṣu bhūteṣu jñātavyā śaktireva hi

1.8.8

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ
prathamaskandhe ārādhyanirṇayavarṇanaṃ nāmāṣṭamo'dhyāyaḥ

Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc