Devi Bhagavata Purana · Chapter 1.6
madhukaiṭabhayoryuddhodyogavarṇanam
ṛṣaya ūcuḥ
saumya yacca tvayā proktaṃ śaureryuddhaṃ mahārṇave /
madhukaiṭabhayoḥ sārdhaṃ pañcavarṣasahasrakam
kasmāttau dānavau jātau tasminnekārṇave jale /
mahāvīryo durādharṣau devairapi sudurjayau
kathaṃ tāvasurau jātau kathaṃ ca hariṇā hatau /
tadācakṣva mahāprājña caritaṃ paramādbhutam
śrotukāmā vayaṃ sarve tvaṃ vaktā ca bahuśrutaḥ /
daivāccātraiva saṃjātaḥ saṃyogaśca tathāvayoḥ
mūrkheṇa saha saṃyogo viṣādapi sudurjaraḥ /
vijñena saha saṃyogaḥ sudhārasasamaḥ smṛtaḥ
jīvanti paśavaḥ sarve khādanti mehayanti ca /
jānanti viṣayākāraṃ vyavāyasukhamadbhutam
na teṣāṃ sadasajjñānaṃ viveko na ca mokṣadaḥ /
paśubhiste samā jñeyā yeṣāṃ na śravaṇādaraḥ
mṛgādyāḥ paśavaḥ kecijjānanti śrāvaṇaṃ sukham /
aśrotrāḥ phaṇinaścaiva mumuhurnādapānataḥ
pañcānāmindriyāṇāṃ vai śubhe śravaṇadarśane /
śravaṇādvastuvijñānaṃ darśanāccittarañjanam
śravaṇaṃ trividhaṃ proktaṃ sāttvikaṃ rājasaṃ tathā /
tāmasaṃ ca mahābhāga sujñoktaṃ niścayānvitam
sāttvikaṃ vedaśāstrādi sāhityaṃ caiva rājasam /
tāmasaṃ yuddhavārtā ca paradoṣaprakāśanam
sāttvikaṃ trividhaṃ proktaṃ prajñāvadbhiśca paṇḍitaiḥ /
uttamaṃ madhyamaṃ caiva tathaivādhamamityuta
uttamaṃ mokṣaphaladaṃ svargadaṃ madhyamaṃ tathā /
adhamaṃ bhogadaṃ proktaṃ nirṇīya viditaṃ budhaiḥ
sāhityaṃ caiva trividhaṃ svīyāyāṃ cottamaṃ smṛtam /
madhyamaṃ vārayoṣāyāṃ paroḍhāyāṃ tathādhamam
tāmasaṃ trividhaṃ jñeyaṃ vidvadbhiḥ śāstradarśibhiḥ /
ātatāyiniyuddhaṃ yattaduttamamudāhṛtam
madhyamaṃ cāpi vidveṣātpāṇḍavānāṃ tathāribhiḥ /
adhamaṃ nirnimittaṃ tu vivāde kalahe tathā
tadatra śravaṇaṃ mukhyaṃ purāṇasya mahāmate /
buddhipravardhanaṃ puṇyaṃ tataḥ pāpapraṇāśanam
tadākhyāhi mahābuddhe kathāṃ paurāṇikīṃ śubhām /
śrutāṃ dvaipāyanātpūrvaṃ sarvārthasya prasādhinīm
sūta uvāca
yūyaṃ dhanyā mahābhāgā dhanyo'haṃ pṛthivītale /
yeṣāṃ śravaṇabuddhiśca mamāpi kathane kila
purā caikārṇave jāte vilīne bhuvanatraye /
śeṣaparyaṅkasupte ca devadeve janārdane
viṣṇukarṇamalodbhūtau dānavau madhukaiṭabhau /
mahābalau ca tau daityau vivṛddhau sāgare jale
krīḍamānau sthitau tatra vicarantāvitastataḥ /
tāvekadā mahākāyau krīḍāsaktau mahārṇave
cintāmavāpatuścitte bhrātarāviva saṃsthitau /
nākāraṇaṃ bhavetkāryaṃ sarvatraiṣā paramparā
ādheyaṃ tu vinādhāraṃ na tiṣṭhati kathañcana /
ādhārādheyabhāvastu bhāti no cittagocaraḥ
kva tiṣṭhati jalaṃ cedaṃ sukharūpaṃ suvistaram /
kena sṛṣṭaṃ kathaṃ jātaṃ magnāvāvāñjale sthitau
āvāṃ vā kathamutpannau kena votpāditāvubhau /
pitarau kveti vijñānaṃ nāsti kāmaṃ tathāvayoḥ
sūta uvāca
evaṃ kāmayamānau tau jagmaturna viniścayam /
uvāca kaiṭabhastatra madhuṃ pārśve sthitaṃ jale
kaiṭabha uvāca
madho vāmatra salile sthātuṃ śaktirmahābalā /
vartate bhrātaracalā kāraṇaṃ sā hi me matā
tayā tatamidaṃ toyaṃ tadādhāraṃ ca tiṣṭhati /
sā eva paramā devī kāraṇañca tathāvayoḥ
evaṃ vibudhyamānau tau cintāviṣṭau yadāsurau /
tadākāśe śrutaṃ tābhyāṃ vāgbījaṃ sumanoharam
gṛhītaṃ ca tatastābhyāṃ tasyābhyāso dṛḍhaḥ kṛtaḥ /
tadā saudāmanī dṛṣṭā tābhyāṃ khe cotthitā śubhā
tābhyāṃ vicāritaṃ tatra mantro'yaṃ nātra saṃśayaḥ /
tathā dhyānamidaṃ dṛṣṭaṃ gagane saguṇaṃ kila
nirāhārau jitātmānau tanmanaskau samāhitau /
babhūvaturvicintyaivaṃ japadhyānaparāyaṇau
evaṃ varṣasahasraṃ tu tābhyāṃ taptaṃ mahattapaḥ /
prasannā paramā śaktirjātā sā paramā tayoḥ
khinnau tau dānavau dṛṣṭvā tapase kṛtaniścayau /
tayoranugrahārthāya vāguvācāśarīriṇī
varaṃ vāṃ vāñchitaṃ daityau brūtaṃ paramasammatam /
dadāmi parituṣṭāsmi yuvayostapasā kila
sūta uvāca
iti śrutvā tu tāṃ vāṇīṃ dānavāvūcatustadā /
svecchayā maraṇaṃ devi varaṃ nau dehi suvrate
vāguvāca
vāñchitaṃ maraṇaṃ daityau bhavedvā matprasādataḥ /
ajeyau devadaityaiśca bhrātarau nātra saṃśayaḥ
sūta uvāca
iti dattavarau devyā dānavau madadarpitau /
cakratuḥ sāgare krīḍāṃ yādogaṇasamanvitau
kālena kiyatā viprā dānavābhyāṃ yadṛcchayā /
dṛṣṭaḥ prajāpatirbrahmā padmāsanagataḥ prabhuḥ
dṛṣṭvā tu muditāvāstāṃ yuddhakāmau mahābalau /
tamūcatustadā tatra yuddhaṃ nau dehi suvrata
nocetpadmaṃ parityajya yatheṣṭaṃ gaccha māciram /
yadi tvaṃ nirbalaścāsi kva yogyaṃ śubhamāsanam
vīrabhogyamidaṃ sthānaṃ kātaro'si tyajāśu vai /
tayoriti vacaḥ śrutvā cintāmāpa prajāpatiḥ
dṛṣṭvā ca balinau vīrau kiṃ karomīti tāpasaḥ /
cintāviṣṭastadā tasthau cintayanmanasā tadā
iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ sahitāyāṃ
prathamaskandhe madhukaiṭabhayoryuddhodyogavarṇanaṃ nāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ
Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0