Language

ENहिગુ
Scripture Library

Devi Bhagavata Purana · Chapter 1.15

1.15.1

śukavairāgyavarṇanam
nāhaṃ gṛhaṃ kariṣyāmi duḥkhadaṃ sarvadā pitaḥ /
vāgurāsadṛśaṃ nityaṃ bandhanaṃ sarvadehinām

1.15.2

dhanacintāturāṇāṃ hi kva sukhaṃ tāta dṛśyate /
svajanaiḥ khalu pīḍyante nirdhanā lolupā janāḥ

1.15.3

indro'pi na sukhī tādṛgyādṛśo bhikṣuniḥspṛhaḥ /
ko'nyaḥ syādiha saṃsāre trilokīvibhave sati

1.15.4

tapantaṃ tāpasaṃ dṛṣṭvā maghavā duḥkhito'bhavat /
vighnānbahuvidhānasya karoti ca divaspatiḥ

1.15.5

brahmāpi na sukhī viṣṇurlakṣmīṃ prāpya manoramām /
khedaṃ prāpnoti satataṃ saṃgrāmairasuraiḥ saha

1.15.6

karoti vipulānyat‍nāṃstapaścarati duścaram /
ramāpatirapi śrīmānkasyāsti vipulaṃ sukham

1.15.7

śaṅkaro'pi sadā duḥkhī bhavatyeva ca vedmyaham /
tapaścaryāṃ prakurvāṇo daityayuddhakaraḥ sadā

1.15.8

kadācinna sukhī śete dhanavānapi lolupaḥ /
nirdhanastu kathaṃ tāta sukhaṃ prāpnoti mānavaḥ

1.15.9

jānannapi mahābhāga putraṃ vā vīryasambhavam /
niyokṣyasi mahāghore saṃsāre duḥkhade sadā

1.15.10

janmaduḥkhaṃ jarāduḥkhaṃ duḥkhaṃ ca maraṇe tathā /
garbhavāse punarduḥkhaṃ viṣṭhāmūtramaye pitaḥ

1.15.11

tasmādatiśayaṃ duḥkhaṃ tṛṣṇālobhasamud‌bhavam /
yāñcāyāṃ paramaṃ duḥkhaṃ maraṇādapi mānada

1.15.12

pratigrahadhanā viprā na buddhibalajīvanāḥ /
parāśā paramaṃ duḥkhaṃ maraṇaṃ ca dine dine

1.15.13

paṭhitvā sakalān vedāñchāstrāṇi ca samantataḥ /
gatvā ca dhanināṃ kāryā stutiḥ sarvātmanā budhaiḥ

1.15.14

ekodarasya kā cintā patramūlaphalādibhiḥ /
yenakenāpyupāyena santuṣṭyā ca prapūryate

1.15.15

bhāryā putrāstathā pautrāḥ kuṭumbe vipule sati /
pūraṇārthaṃ mahadduḥkhaṃ kva sukhaṃ pitarad‌bhutam

1.15.16

yogaśāstraṃ vada mama jñānaśāstraṃ sukhākaram /
karmakāṇḍe'khile tāta na rame'haṃ kadācana

1.15.17

vada karmakṣayopāyaṃ prārabdhaṃ sañcitaṃ tathā /
vartamānaṃ yathā naśyet trividhaṃ karmamūlajam

1.15.18

jalūkeva sadā nārī rudhiraṃ pibatīti vai /
mūrkhastu na vijānāti mohito bhāvaceṣṭitaiḥ

1.15.19

bhogairvīryaṃ dhanaṃ pūrṇaṃ manaḥ kuṭilabhāṣaṇaiḥ /
kāntā harati sarvasvaṃ kaḥ stenastādṛśo'paraḥ

1.15.20

nidrāsukhavināśārthaṃ mūrkhastu dārasaṃgraham /
karoti vañcito dhātrā duḥkhāya na sukhāya ca

1.15.21

sūta uvāca
evaṃvidhāni vākyāni śrutvā vyāsaḥ śukasya ca /
samprāpa mahatīṃ cintāṃ kiṃ karomītyasaṃśayam

1.15.22

tasya susruvuraśrūṇi locanāduḥkhajāni ca /
vepathuśca śarīre'bhūd‌glāniṃ prāpa manastathā

1.15.23

śocantaṃ pitaraṃ dṛṣṭvā dīnaṃ śokapariplutam /
uvāca pitaraṃ vyāsaṃ vismayotphullalocanaḥ

1.15.24

aho māyābalaṃ cograṃ yanmohayati paṇḍitam /
vedāntasya ca kartāraṃ sarvajñaṃ vedasammitam

1.15.25

na jāne kā ca sā māyā kiṃsvitsātīva duṣkarā /
yā mohayati vidvāṃsaṃ vyāsaṃ satyavatīsutam

1.15.26

purāṇānāṃ ca vaktā ca nirmātā bhāratasya ca /
vibhāgakartā vedānāṃ so'pi mohamupāgataḥ

1.15.27

tāṃ yāmi śaraṇaṃ devīṃ yā mohayati vai jagat /
brahmaviṣṇuharādīṃśca kathānyeṣāṃ ca kīdṛśī

1.15.28

ko'pyasti triṣu lokeṣu yo na muhyati māyayā /
yanmohaṃ gamitāḥ pūrve brahmaviṣṇuharādayaḥ

1.15.29

aho balamaho vīryaṃ devyā khalu vinirmitam /
māyayaiva vaśaṃ nītaḥ sarvajña īśvaraḥ prabhuḥ

1.15.30

viṣṇvaṃśasambhavo vyāsa iti paurāṇikā jaguḥ /
so'pi mohārṇave magno bhagnapoto vaṇigyathā

1.15.31

aśrupātaṃ karotyadya vivaśaḥ prākṛto yathā /
aho māyābalaṃ caitaddustyajaṃ paṇḍitairapi

1.15.32

ko'yaṃ ko'haṃ kathaṃ ceha kīdṛśo'yaṃ bhramaḥ kila /
pañcabhūtātmake dehe pitāputreti vāsanā

1.15.33

baliṣṭhā khalu māyeyaṃ māyināmapi mohinī /
yayābhibhūtaḥ kṛṣṇo'pi karoti rodanaṃ dvijaḥ

1.15.34

sūta uvāca
tāṃ natvā manasā devīṃ sarvakāraṇakāraṇām /
jananīṃ sarvadevānāṃ brahmādīnāṃ tatheśvarīm

1.15.35

pitaraṃ prāha dīnaṃ taṃ śokārṇavapariplutam /
araṇīsambhavo vyāsaṃ hetumadvacanaṃ śubham

1.15.36

pārāśarya mahābhāga sarveṣāṃ bodhadaḥ svayam /
kiṃ śokaṃ kuruṣe svāminyathājñaḥ prākṛto naraḥ

1.15.37

adyāhaṃ tava putro'smi na jāne pūrvajanmani /
ko'haṃ kastvaṃ mahābhāga vibhramo'yaṃ mahātmani

1.15.38

kuru dhairyaṃ prabudhyasva mā viṣāde manaḥ kṛthāḥ /
mohajālamimaṃ matvā muñca śokaṃ mahāmate

1.15.39

kṣudhānivṛttirbhakṣyeṇa na putradarśanena ca /
pipāsā jalapānena yāti naivātmajekṣaṇāt

1.15.40

ghrāṇaṃ sukhaṃ sugandhena karṇajaṃ śravaṇena ca /
strīsukhaṃ tu striyā nūnaṃ putro'haṃ kiṃ karomi te

1.15.41

ajīgartena putro'pi hariścandrāya bhūbhuje /
paśukāmāya yajñārthe datto maulyena sarvathā

1.15.42

sukhānāṃ sādhanaṃ dravyaṃ dhanātsukhasamuccayaḥ /
dhanamarjaya lobhaścetputro'haṃ kiṃ karomyaham

1.15.43

māṃ prabodhaya buddhyā tvaṃ daivajño'si mahāmate /
yathā mucyeyamatyantaṃ garbhavāsabhayānmune

1.15.44

durlabhaṃ mānuṣaṃ janma karmabhūmāvihānagha /
tatrāpi brāhmaṇatvaṃ vai durlabhaṃ cottame kule

1.15.45

baddho'hamiti me buddhirnāpasarpati cittataḥ /
saṃsāravāsanājāle niviṣṭā vṛddhigāminī

1.15.46

sūta uvāca
ityuktastu tadā vyāsaḥ putreṇāmitabuddhinā /
pratyuvāca śukaṃ śāntaṃ caturthāśramamānasam

1.15.47

vyāsa uvāca
paṭha putra mahābhāga mayā bhāgavataṃ kṛtam /
śubhaṃ na cātivistīrṇaṃ purāṇaṃ brahmasammitam

1.15.48

skandhā dvādaśa tatraiva pañcalakṣaṇasaṃyutam /
sarveṣāṃ ca purāṇānāṃ bhūṣaṇaṃ mama sammatam

1.15.49

sadasajjñānavijñānaṃ śrutamātreṇa jāyate /
yena bhāgavateneha tatpaṭha tvaṃ mahāmate

1.15.50

vaṭapatraśayānāya viṣṇave bālarūpiṇe /
kenāsmi bālabhāvena nirmito'haṃ cidātmanā

1.15.51

kimarthaṃ kena dravyeṇa kathaṃ jānāmi cākhilam /
ityevaṃ cintyamānāya mukundāya mahātmane

1.15.52

ślokārdhena tayā proktaṃ bhagavatyākhilārthadam /
sarvaṃ khalvidamevāhaṃ nānyadasti sanātanam

1.15.53

tadvaco viṣṇunā pūrvaṃ saṃvijñātaṃ manasyapi /
kenoktā vāgiyaṃ satyā cintayāmāsa cetasā

1.15.54

kathaṃ vedmi pravaktāraṃ strīpuṃsau vā napuṃsakam /
iti cintāprapannena dhṛtaṃ bhāgavataṃ hṛdi

1.15.55

punaḥ punaḥ kṛtoccārastasminevāstacetasā /
vaṭapatre śayānaḥ sannabhūccintāsamanvitaḥ

1.15.56

tadā śāntā bhagavatī prādurāsa caturbhujā /
śaṅkhacakragadāpadmavarāyudhadharā śivā

1.15.57

divyāmbaradharā devī divyabhūṣaṇabhūṣitā /
saṃyutā sadṛśībhiśca sakhībhiḥ svavibhūtibhiḥ

1.15.58

prādurbabhūva tasyāgre viṣṇoramitatejasaḥ /
mandahāsyaṃ prayuñjānā mahālakṣmīḥ śubhānanā

1.15.59

sūta uvāca
tāṃ tathā saṃsthitāṃ dṛṣṭvā hṛdaye kamalekṣaṇaḥ /
vismitaḥ salile tasminnirādhārā manoramām

1.15.60

ratirbhūtistathā buddhirmatiḥ kīrtiḥ smṛtirdhṛtiḥ /
śraddhā medhā svadhā svāhā kṣudhā nidrā dayā gatiḥ

1.15.61

tuṣṭiḥ puṣṭiḥ kṣamā lajjā jṛmbhā tandrā ca śaktayaḥ /
saṃsthitāḥ sarvataḥ pārśve mahādevyāḥ pṛthakpṛthak

1.15.62

varāyudhadharāḥ sarvā nānābhūṣaṇabhūṣitāḥ /
mandāramālākulitā muktāhāravirājitāḥ

1.15.63

tāṃ dṛṣṭvā tāśca saṃvīkṣya tasminnekārṇave jale /
vismayāviṣṭahṛdayaḥ sambabhūva janārdanaḥ

1.15.64

cintayāmāsa sarvātmā dṛṣṭamāyo'tivismitaḥ /
kuto bhūtāḥ striyaḥ sarvāḥ kuto'haṃ vaṭatalpagaḥ

1.15.65

asminnekārṇave ghore nyagrodhaḥ kathamutthitaḥ /
kenāhaṃ sthāpito'smyatra śiśuṃ kṛtvā śubhākṛtim

1.15.66

mameyaṃ jananī no vā māyā vā kāpi durghaṭā /
darśanaṃ kenacittvadya dattaṃ vā kena hetunā

1.15.67

kiṃ mayā cātra vaktavyaṃ gantavyaṃ vā na vā kvacit /
maunamāsthāya tiṣṭheyaṃ bālabhāvādatandritaḥ

1.15.15

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ
prathamaskandhe śukavairāgyavarṇanaṃ nāma pañcadaśo'dhyāyaḥ

Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc