Daśakumāracarita · Chapter 1.3
iti śrīdaṇḍinaḥ kṛtau daśakumāracarite dvijopakṛtirnāma dvitīya ucchvāsaḥ
tṛtīyocchvāsaḥ
START Dkc 1,3.1:
`deva, bhavaccaraṇakamalasevābhilāṣībhūto 'haṃ bhramannekasyāṃ vanāvanau pipāsākulo latāparivṛtaṃ śītalaṃ nadasalilaṃ pibannujjvalākāraṃ ratnaṃ tatraikamadrākṣam /
tadādāya gatvā kañcanādhvānamambaramaṇeratyuṣṇatayā gantumakṣamo vane 'sminneva kimapi devatāyatanaṃ praviṣṭo dīnānanaṃ bahutanayasametaṃ sthaviramahīsuramekamavalokya kuśalamuditadayo 'hamapṛccham
START Dkc 1,3.2:
kārpaṇyavivarṇavadano madāśāpūrṇamānaso 'vocadagrajanmā-"mahābhāga sutānetānmātṛhīnānanekairupāyai rakṣannidānīmasminkudeśe bhaikṣyaṃ saṃpādya dadadetebhyo vasāmi śivālaye 'smin'iti
START Dkc 1,3.3:
`bhūdeva, etatkaṭakādhipatī rājā kasya deśasya, kiṃ nāmadheyaḥ, kimatrāgamanakāraṇamasya' iti pṛṣṭo 'bhāṣata mahīsuraḥ-"saumya, mattakālo nāma lāṭeśvaro deśasyāsya pālayiturvīraketostanayāṃ vāmalocanāṃ nāma taruṇīratnamasamānalāvaṇyāṃ śrāvaṃ śrāvamavadhūtaduhitṛprārthanasya tasya nagarīmarautsīt /
vīraketurapi bhīto mahadupāyanamiva tanayāṃ mattakālāyādāt /
taruṇīlābhahṛṣṭacetā lāṭapatiḥ "pariṇeyā nijapura eva' iti niścitya gacchannijadeśaṃ prati saṃprati mṛgayādareṇātra vane sainyāvāsamakārayat
START Dkc 1,3.4:
kanyāsāreṇa niyukto mānapālo nāma vīraketumantrī mānadhanaścturaṅgabala samanvito 'nyatra racitaśibirastaṃ nijanāthāvamānakhinnamānaso 'ntarbibheda iti
START Dkc 1,3.5:
vipro 'sau bahutanayo vidvānnirdhanaḥ sthaviraśca dānayogya iti tasmai karuṇāpūrṇamanā ratnamadām /
paramāhlādavikasitānano 'bhihitānekāśīḥ kutracidagrajanmā jagāma /
adhvaśramakhinnena mayā tatra niraveśi nidrāsukham /
tadanu paścānnigaḍitabāhuyugalaḥ sa bhūsuraḥ kaśāghātacihnitagātro 'nekanaistriṃśikānuyāto 'bhyetya mām "asau dasyuḥ' ityadarśayat
START Dkc 1,3.6:
parityaktabhūsurā rājabhaṭā ratnāvāptiprakāraṃ maduktamanākarṇya bhayarahitaṃ māṃ gāḍhaṃ niyamya rajjubhirānīya kārāgāram "ete tava sakhāyaḥ' iti nigaḍitānkāṃścinnirdiṣṭavanto māmapi nigaḍitacaraṇayugalamakārṣuḥ /
kiḍkartavyatāmūḍhena nirāśakleśānubhavenāvāci mayā-"nanu puruṣā vīryaparuṣāḥ, nimittena kena niviśatha kārāvāsaduḥkhaṃ dustaram /
yūyaṃ vayasyā iti nirdiṣṭametaiḥ, kimidam iti
START Dkc 1,3.7:
tathāvidhaṃ māmavekṣya bhūsurānmayā śrutaṃ lāṭapativṛttāntaṃ vyākhyāya coravīrāḥ punaravocan-"mahābhāga! vīraketumantriṇo mānapālasya kiṅkarā vayam /
tadājñayā lāṭeśvaramāraṇāya rātrau suraṅgadvāreṇa tadagāraṃ praviśya tatra rājābhāvena viṣaṇṇā bahudhanamāhṛtya mahāṭavīṃ prāviśāma /
aparedyuśca padānveṣiṇo rājānucarā bahavo 'bhyetya dhṛtadhanacayānasmānparitaḥ parivṛtya dṛḍhataraṃ baddhvā nikaṭamānīya samastavastuśodhanavelāyāmekasyānarghyaratnasyābhāvenāsmadvadhāya māṇikyādānādasmān kilāśṛṅkhalayan iti
START Dkc 1,3.8:
śrutaratnaratnāvalokasthāno 'ham "idaṃ tadeva māṇikyam' iti niścitya bhūdevadānanimittāṃ duravasthāmātmano janma nāmadheyaṃ yuṣmadanveṣaṇaparyaṭanaprakāraṃ cābhāṣya samayocitaiḥ saṃlāpairmaitrīmakārṣam /
tator'dharātre teṣāṃ mama ca śṛṅkhalābandhanaṃ nirbhidya tairanugamyamāno nidritasya dvāḥsthagaṇasyāyudhajālamādāya purarakṣānpurato 'bhimukhāgatānpaṭuparākramalīlayābhidrāvya mānapālaśibiraṃ prāviśam /
mānapālo nijakiṅkarebhyo mama kulābhimānavṛttāntaṃ tatkālīnaṃ vikramaṃ ca niśamya māmārcayat
START Dkc 1,3.9:
paredyurmattakālena preṣitāḥ kecana puruṣā mānapālamupetya "mantrin, madīyarājamandire suraṅgayā bahudhanamapahṛtya coravīrā bhavadīyaṃ kaṭakaṃ prāviśan tānarpaya /
no cenmahānanarthaḥ bhaviṣyati iti krūrataraṃ vākyamabruvan /
tadākarṇya roṣāruṇitanetro mantrī lāṭapatiḥ kaḥ, tena maitrī kā, punarasya varākasya sevayā kiṃ labhyam iti tānnirabhartsayat, te ca mānapālenoktaṃ vipralāpaṃ mattakālāya tathaivākathayan /
kupito 'pi lāṭapatirdervīryagarveṇālpasainikasameto yoddhumabhyagāt /
pūrvameva kṛtaraṇaniścayo mānī mānapālaḥ saṃnaddhayodho yuddhakāmo bhūtvā niḥśaṅkaṃ niragāt /
ahamapi sabahumānaṃ mantridattāni bahulaturaṅgamopetaṃ caturasārathiṃ rathaṃ dṛḍhataraṃ kavacaṃ madanurūpaṃ cāpaṃ ca vividhabāṇapūrṇaṃ tūṇīradvayaṃ raṇasamucitānyāyudhāni gṛhītvā yuddhasaṃnaddho madīyabalaviśvāsena ripūddharaṇodyuktaṃ mantriṇamanvagām /
parasparamatsareṇa tumulasaṅgarakaramubhayasainyamatikramya samullasadbhujāṭopena bāṇavarṣaṃ tadaṅge vimuñcannarātīn prāharam
START Dkc 1,3.10:
tato 'tirayaturaṅgamaṃ madrathaṃ tannikaṭaṃ nītvā śīghralaṅghanopetatadīyaratho 'hamarāteḥ śiraḥkartanamakārṣam /
tasminpatite tadavaśiṣṭasainikeṣu palāyiteṣu nānāvidhahayagajādivastujātamādāya paramānandasaṃbhṛto mantrī mamānekavidhāṃ saṃbhāvanāmakārṣīt
START Dkc 1,3.11:
mānapālapreṣitāttadanucarādenamakhilamudantajātamākarṇya santuṣṭamanā rājābhyudgato madīyaparākrame vismayamānaḥ samahotsavamamātyabāndhavānumatyā śubhadine nijatanayāṃ mahyamadāt /
tato yauvarājyābhiṣikto 'hamanudinamārādhitamahīpālacitto vāmalocanayānayā saha nānāvidhaṃ saukhyamanubhavanbhavadvirahavedanāśalyasulabhavaikalyahṛdayaḥ siddhādeśena suhṛjjanāvalokanaphalaṃ pradeśaṃ mahākālanivāsinaḥ parameśvarasyārādhanāyādya patnīsametaḥ samāgato 'smi /
bhaktavatsalasya gaurīpateḥ kāruṇyena tvatpadāravindasaṃdarśanānandasaṃdoho mayā labdhaḥ' iti
START Dkc 1,3.12:
tanniśamyābhinanditaparākramo rājavāhanastanniraparādhadaṇḍe daivamupālabhya tasmai krameṇātmacaritaṃ kathayāmāsa /
tasminnavasare purataḥ puṣpodbhavaṃ vilokya sasaṃbhramaṃ nijaniṭilataṭaspṛṣṭacaraṇāṅgulimudañjalimamuṃ gāḍhamāliṅgyānandabāṣpasaṃkulasaṃphullalocanaḥ "saumya somadatta, ayaṃ saḥ puṣpodbhavaḥ' iti tasmai taṃ darśayāmāsa
START Dkc 1,3.13:
tau ca ciravirahaduḥkhaṃ visṛjyānyonyāliṅganasukhamanvabhūtām /
tatastasyaiva mahīruhasya chāyāyāmupaviśya rājā sādarahāsamabhāṣata-"vayasya, bhūsurakāryaṃ kariṣṇurahaṃ mitragaṇo viditārthaḥ sarvathāntarāyaṃ kariṣyatīti nidritānbhavataḥ parityajya niragām /
tadanu prabuddho vayasyavargaḥ kimiti niścitya madanveṣaṇāya kutra gatavān /
bhavānekākī kutra gataḥ' iti /
so 'pi lalāṭataṭacumbadañjalipuṭaḥ savinayamalapat
Original text: Daśakumāracarita · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0